Titulus.
filios ſuos: quod faciunt dum abſoluunt: quosnon debent: vel dant eis ꝓpter ignorantiam mala conſilia. ¶ Dicitur ſecundo pater ſpiritualis alicuius: qui inducit eum ad conuerſionem fideivel bonorum morum per doctrinam predicatōnis vel admonitionis: que fit a prelatis. Undeapoſtolus .i. ad cor. 4. c. ait. Et ſi centuꝫ milia pedagogorum habeatis: ſed non multos patres: inchriſto enim ego vos genui per euangelium: ead gala. 4. c. Filioli: quos iterum parturio: dōecchriſtus formetur in ꝟobis. Et grego. ait de rectoribus eccleſiarum: qui habent populis ⁊ ſacramenta ⁊ monitiones prebere. Quis dubitet ſacerdotes xp̄i regum principum ⁊ omnium fidelium patres cenſeri ⁊ magiſtros: Nonne miſerabiles inſanie eſſe dignoſcitur: ſi filius patrem diſcipulus magiſtrum ſibi conetur ſubiugare: diſt.96. Et anacletus papa inquit. Sententia chamdamnantur filij noeē: qui ſuorum prepoſitorumvel doctorum culpaꝫ produnt: ceu cham: ꝗ verenda patris nō operuit: ſed ridens monſtrauit:geneẜ. 9. c. ⁊. 2. q. 7. Significat enim cham filios ſpirituales: qui derident ⁊ publicant crimīaſuorum patrum ſcilicet doctorum ⁊ prelatoruꝫ:⁊ hi patres etiam debent cauere ſcilicet prelati ⁊predicatores: ne quos gignunt verbo: occidantmalorum operum exemplo: ſicut in figuraꝫ illamulier: que contendebat coram ſalomone: ꝙ filius eius viueret: que tamen nocte dormiēdo oppreſſerat eum. 3º. ℟. 2. Exemplo ⁊ imitationedicitur quis filius alicuius: qui ſcilicet imitaturopera eius: vt enim dicit grānus de pe. di. i. cūius opera quiſqꝫ facit eius filius eſſe comprobatur. Unde etiam zacheus publicanus conuerſus ad penitentiam dicitur filius abrae. Luc. 19.Et hiero. dicit. Non ſunt filij ſanctorum: qui tenent loca eorum: ſed qui exercent opera eorumdi. 40. non eſt. ſicut econtra xp̄us ait iudeis: vosex patre diabolo eſtis: ſcilicet per imitationemio. 8. Et ambro. omnes qui dicūt mendacium: filij ſunt diaboli. 22. q. 5. Cauete. qꝛ ipſe eſt mēdax⁊ pater eiꝰ .i. mēdacij. Sic ⁊ cuſtodes ſaulis dormientis dicūtur filij mortis. i. ℟. 26. qꝛ faciebātoꝑa digna morte negligenter cuſtodientes rego⁊ xp̄us dicitur filius dei. Iſai. 5. qꝛ faciebat opera miſericordie vel ſp̄us ſancti. Sicut quilibetquerit habere bonum patrem ⁊ honorabilem:ita ꝙ quilibet debet bonos ⁊ virtuoſos imitarinon malos: ⁊ tales filij excelſi oēs.De filiatione legali dicitur inter eos qui natura ⁊ eos qui adoptiōe ſifilij. Uenerande legeſ romane nō permittunt eēmatrimonium. z0. q. 3. ita diligere. De hoc tamēqūo impediat matrimoniū talis filiatio: vide ſipra. c. de cognatione legali. Et poteſt etiam iſtafiliatio legalis triplex aſſignari. ¶ Primo per legem moſaicā. ¶ 2º. per legem canonicā. 3º perlegem impericā.
In peteri lege mandauit dn̄s deutero. ¶Ꝙ vir accepta vxore ſi meriebat̉ ſine liberis propinquior eius germanꝰyalius deberet relictam illaꝫ mulierem accipereſibi in vxorem ad ſuſcitandum ſemen fratri ſuovnde pͥmus filius: qui ei ex illa naſcebatur: dicbatur filius defuncti ẜm legem: qͣꝫuis aliū patinaturalem haberet: qui .ſ. eum genuerat: quelex hodie ſeruari non poteſt in lege canonica: eꝫde proba. c. in pn̄tia. qd̓ tamen trahitur ex aucͣtetica: ꝙ ingreſſo religionem .i. ꝓfeſſo monaſteriūhabetur loco filij fictione iuris. Unde cum moritur ſiue ciuiliter per profeſſionem ſiue natur:liter per anime a corpore ſeparationem: non dicitur mori ſine filijs propter qd̓ ſi hereditas vl̓ legatum fuerit illi dimiſſa cum ſubſtitutione: vt incaſu: qͦ moreretur ſine liberis hereditas illa vellegatum deuolueretur ad alium euaneſcit ſubſtitutio: qꝛ non intelligitur mori ſine filijs: cū ī hoccaſu monaſteriū heatur loco filij: qd̓ monaſteriūnon moritur: de hoc. jͣ. in ti. de decedentibus. c.de teſtamētis. ¶ Per legem autem ciuilē vl̓ imperialē eſt introducta filiatio: que dr̄ adoptio vl̓arrogatio. Circa quod tria videnda ſunt. ¶ Primo quid ſit ⁊ qūo fiat. 2º quis poteſt vel nonpoteſt talem filiationem facere. ¶ Tertio ꝗs ſiteffectus eius.Et quantum ad primūſic diffinit̉. ¶ Adoptio eſt extranee ꝑſone in filiūvel nepotē ſiue deinceps aſſūptio legitima: qꝛ .ſ.ꝑ adoptioneꝫ: qui filius non eſt: habetur ꝓ filio.Et hiꝰ ſūt due ſpecies. Una dr̄ abrogatio: ⁊ ē qn̄ille qui nō hꝫ pr̄em: ⁊ ſeu et ꝗ emācipatus ē: tranſit cū rebus ſuis in ptātem arrogantis: ⁊ hꝫ fierauctoritate pͥncipis. ¶ Alia ſpecieſ eſt q̄ vocaturcōi noīe .ſ. adoptio cū .ſ. adoptatur ꝗ ē ī ptāte patris: nec tranſit in ptātē adoptantis: ⁊ hoc fit imperio magiſtratus. ff. e. l. 2. ⁊. l. ſi pr̄i. Ꝙ autem aliꝗs ī domo ꝑ ſe vel corā hōibꝰ aliquibꝰ aliquē recipit ī filiū vel filiā nulla ē adoptio. C. de ꝓba. l.nōnullis. ⁊ exͣ de cogna. le. c. i. ī glo. veꝝ qd̓ ei ꝓmittit: ẜuare dꝫ: cū ex nulla ꝓmiſſiōe oriat̉ actioẜm canones: vt. 12. q. 2. ꝗcūqꝫ. ⁊. 22. q. 5. iuramēti.Ꝙ āt dictū ē ſupra ī diffinitiōe: ꝙ ē aſſūptio ꝑſone exͣnee: ītelligitur q̄ .ſ. n̄ ē in ptāte adoptantisqͣꝫuis al̓s eēt cōſāguineꝰ. Nā nepos pōt adoptari ī filium. Sumitur ēt adoptio aliqn̄ large: ꝓutcōp̄hendit arrogationē: aliqn̄ ſtricte: ꝓut diſtinguit̉ ꝯͣ eam: ⁊ tunc differt ab ea vt dictum ē.Quantum ad ſecūduꝫſciend̓: ꝙ pōt adoptare pr̄fa. ꝗ ſui iuris ē: ⁊ ꝗ generare pn̄t: ꝗ n. generare n̄ pn̄t: ſi hoc ē ꝓpt̓ īpedimētū naturale: n̄ poterūt adoptar̄: ſed hoc ſi ēꝓpter īpedimentū accidētale: vt ſpado ſiū bellocaſtratꝰ pn̄t. ff. e. l. 2. Itē n̄ pōt adoptare minor. 60annis: niſi iuſta cā interueniente. ff. e. l. ſi pater