Primus.
tutem: ſed mēs paterna eſt eterna incōmutabilis⁊ infinite virtutis: ⁊ ideo verbū ſuū eternū ꝑmanens ⁊ ſubſiſtens: ac infinite virtutis. p̄s. 118. Ineternum dn̄e ꝑmanet verbū tuum. Dicere ergoeius: filius meus es tu: eſt filium ſuū ſibi coequalem ⁊ conſubſtantialeꝫ generare. Unde ⁊ ip̄e pr̄de eo incarnato teſtimoniū perhibēs in baptiſmo ait. Hic eſt filius meus dilectuſ: in quo mihibene cōplacui. mat. 3. Quāuis enī nr̄am naturaꝫaſſūpſerit: non tamē eſt in xp̄o aliud ſuppoſitumqͣꝫ ipſa ꝑſona diuina in duabus naturis n̄ in duabus ꝑſonis ſubſiſtens. Perfectionē āt noͣt ipſiusfiliationis ſeu generationis cū ſubdit: ego hodiegenui te .i. eternaliter. Eternitati enī totū ē patris⁊ ſic ſēꝑ ibi ē: hodie: genui te ē tꝑriſ p̄teriti ꝑfecti⁊ ſignificat eius perfectionē nō tꝑale: ſed generationem eius quis enarrabit. Iſaie. 53. ⁊ actuum.8. c. q. d. nullus. qꝛ ineffabilis ⁊ nobis incōp̄henſibilis eſt. Unde ambroꝰ. Tu digito ori amoueſcrutari nō lꝫ diuīa myſteria .ſ. curioſe: lꝫ creder̄ꝙ natus ſit: ſed non lꝫ inueſtigare qūo natus ſitſed debemus adorare. Nā ⁊ angelis dicitur defilio dei incarnato adorent: cū oēs angeli dei: ⁊eccleſia. Adoramus te xp̄e ⁊ benedicimꝰ tibi ⁊c̄.De filiatione diuina ⁊ cōmunicabili dicitur io. i.Dedit eis poteſtatē filios dei fieri. Et iſta filiatioeſt triplex. ¶Filiatio per creationeꝫ. ¶ Filiatioper glorificationē. ¶ Filiatio per iuſtificationē.Per creationē ꝑtiqueomnes ſunt filij dei: qꝛ creati ab eo. deutero. 32.Nunquid non ipſe eſt pater tuus: qui poſſedit ⁊fecit ⁊ creauit te? Sed pro maiori parte ſunt ingrati ⁊ mali filij. vnde ibi dicitur. Generatio enīperuerſa eſt ⁊ infideles filij. xi. c. Et quia hos amat gubernando: ſapientie. 8. c. Diligis eniꝫ omnia: ⁊ nos diligemus deum. ¶ Per glorificationem ſunt omnes filij beati ⁊ ſācti ⁊ angeli. Ro8. c. Creatura liberabitur a ſeruitute corruptionis in libertatem filiorum dei. Et de angelis dicitur iob pel̓t. Ubi eraſ cum me laudarent aſtramatutina ⁊ iubilarent oēs filij dei. Filij dei dicūtur: quia ſimiles eis ſunt ideſt glorioſi ⁊ impeccabiles: ⁊ eis data eſt paterna hereditas: ſcd̓m illud pſalmiſte. Cum dederit dilectis ſuis ſomnūecce hereditas domini. 147. ſcilicet gloria filijmerces ſcilicet operis boni hic facti: fructus ventris marie matris: ⁊ certum eſt: ꝙ pater amat tales ⁊ ipſi eum. ¶Per iuſtificatiōem ſunt filij deiin mundo aliqui tripliciter ẜm gratianum de pe.di. 4. §. hoc ergo modo. Aliqui enim ſunt p̄deſtinatione tantum: de quibus dicitur io. ii. Ieſusmoriturus erat: vt filij qui diſperſi erant ſcilicetper varios ritus gentilium congregaret in vnuꝫ.predeſtinati quidem erant ad gratiam ⁊ gloriāſed nondum adhuc habuerant ipſam. Aliqui tamen filij ſunt ẜm preſentem iuſticiam: qui ſcilicꝫpro aliquo tempore habent gratiam: ſed nō perſeuerant in ea: de quibus poteſt ītelligi illud qd̓
dn̄s dicit iſai. primo. Filios enutriui ⁊ exaltaui..ſ. per fidem ⁊ gratiam: ipſi autē ſpreuerunt me.Alij ſunt filij dei per predeſtinationem ⁊ preſentem iuſticiam qui ſcilicet ſunt in gratia ⁊ permanent in ea: vt demum ad gloriam perueniāt. Etde hoc dixit chriſtus diſcipulis ſuis. Filioli adhuc modicum vobiſcum ſum: ⁊ nunc mādo vobis vt diligatis inuicem. io. 13. c. Per hanc vt ſignum efficaciſſimum diſcernitur ⁊ cognoſcituriſta filiatio dei ad gala. 4. Miſit deus in cordanoſtra ſpiritum adoptiōis in quo clamamus abba pater. Et ſi per hanc filij excelſi omnes habētes eam filiationem: ⁊ pater amat vos talibusdonis remunerando: ⁊ vos diligatis eum: quoniam prior dilexit vos. De filiatione humana dicit ſpiritus ſanctꝰ p̄s. Fiſij hominum vſqꝫ quograui corde. pſalmo. 4. ⁊ eſt triplex. VFiliatioſpiritualis. Y Filiatio legalis. ¶ Filiatio natuFiliatio ſpiritualis quefit per homines: etiam tripliciter contrahitur ⁊diſtinguenda videtur: quia ⁊ ſacramēto ſit ⁊ doctrine verbo extimatione ſeu morum exemplo.¶ In ſacramento enim baptiſmi ⁊ confirmationis is qui baptizatur aut confirmatur: eſt filiusſpiritualis ⁊ eius qui baptizat vel confirmat: acetiam eius qui tenet ad baptiſmum vel confirmationem: qui dicitur patrinus. Et ſicut interpatrem ⁊ filiam non poteſt contrahi matrimonium: ſic nec inter patrem ſpiritualem ⁊ filiumſpiritualeꝫ. Et de hoc diffuſe ſupra titu. primo. c.de impedimento cognationis ſpiritualis. Similiter qui audit aliquam in confeſſione: ſacerdosdicitur pater eius ſpiritualis: ⁊ confitens diciturfilius ipſius. Unde dicit Symmachus papa.Omnes quos ī penitentia ſuſcipimus: ita noſtriſpirituales ſunt filij: vt ipſi quos vel nobis ſuſcipientibus: vel ſub trine immerſionis vocabulo mergentibus vnda ſacri baptiſmatis regenerauit. 30. queſtione prima omnes. vbi etiam ponitur grauis pena ſacerdoti cognoſcenti filiamſuam ſpiritualem: quam ſcilicet audiuit in confeſſione ⁊ in duobus capitulis ſequentibus ponitur talis penitentia. 15. vel. 12. annorum. ⁊ ei qcarnaliter cognoſcit commatrem ſuam penitentia. 8. annorum imponitur. 30. queſtione quartaſi pater. ¶ Hodie tamen ſunt he penitentie arbitrarie: vt de alijs peccatis. Tales ergo patresſpirituales qui tenent homines in baptiſmo cūpromittunt pro eis credere ⁊ abrenuntiare diabolo ⁊ pompis eius: debent operam dare: vtcum filij eorum ſpirituales venerint ad vſumrationis admoneant eos circa ea que ſunt fide⁊ bonos mores: ⁊ illi debent libenter audire:prouerbi .i. capitu. Fili audi diſciplinam patristui: ⁊ ne dimittas legem matris tue .i. eccleſie.Qui autem ſunt patres ex auditione confeſſionis: debent aduertere: vt nutriant non occidant