Primus.
debitū vas: ⁊ hoc ſemper ē mortale ẜꝫ oēs doc.eo ꝙ ꝓles ſequi n̄ pōt: ⁊ tota ītētio nature fruſtrat. vn̄ ⁊ augꝰ. 32. q. 7. adulterij. poſt aliqͣs ſpēsluxurie nomīatas: ſubdit. Omniū hoꝝ peſſimūeſt qd̓ ꝯͣ naturā eſt: vt ſi mulieris membro ad hn̄ cōceſſo vir vti voluerit. hec ibi. Un̄ nullo mōvxor dꝫ viro ī hiꝰ aſſentire. Nō .n. excuſaretur amortali peccato quātūcūqꝫ cū animi diſplicētiahoc faceret: nec timor vel ſufferētia verbeꝝ vefutura īcōtinētia viri eā excuſaret: niſi ei violentia abſoluta īferet̉: a qua ſe n̄ poſſet defendere.ſed ex hoc ī futuꝝ licite ei poſſet debitū denegare. ¶ Secūdus modus cōtra naturā eſt: qn̄ ſeruato debito vaſe pretermittit̉ modus a naͣ inſtitutus: quātū ad ſitū. Modus .n. a natura īſtitutꝰqͣꝫtū ad ſitū vt dr̄ ī ſūma cōfeſſoꝝ ē: vt mulier iaceat ī dorſo: ⁊ vir ſupergrediat̉ ſuꝑ vētrem eiuſ:⁊ hoc mō aptior fit cōceptio. En̄ ergo recedit̉ab iſto mō ſituali: dicūt aliqui ꝙ ſi ſeruet̉ modꝰcōtrarius: vt qꝛ vir nubit ī femīam .i. mulier ſuꝑgreditur virū ꝙ peccat mortaliter: vt pe. de pa.⁊ hēricus bohic. ſuꝑ. c. īꝗſitiōi de ſen. excō. Idēvidet̉ ſentire. guil. ⁊ glo. paraldi ī ſūma vitiorū.Aſſignāt ꝓ rōne: qꝛ talis modus n̄ ꝯuenit ſemīsīfuſiōi quo ad viꝝ: nec ſeminis receptiōi quo admuliere: ⁊ ſic videt̉ impediri ꝓliſ generatio ītenta a natura. ſi āt alio mō īdebito ſeruato: tn̄ debito vaſe vtat̉. diſtīguit pe. de pal. qꝛ aūt hoc facitpreciſe cā voluptatis: ſine aliqͣ cā neceſſitatis vl̓rōnabil: ⁊ tūc dicit ſimpliciter ēt eē mortale: qꝛn̄ eſt vxor eius: niſi quo ad actus naturales: alit̓agēdo abutit̉ ſacr̄o cōiugij: ſicut ꝗ ꝑuerterꝫ vſū⁊ ritū alteriꝰ ſacr̄i ſciēt̓: eēt trāſgreſſor p̄cepti: n̄ſolū ī eſſentialibꝰ: ſꝫ ēt ī accidetalibꝰ. aut hoc fitex cauſa rationabili: puta ꝓpter periculū ſuffocatiōis partus: ꝓpter quod timet mō debito acvxorē accedere: ſed ex alia parte accedit qͣꝫ debta: ſeruato tn̄ vaſculo muliebri: nec ſciēter ſemēab extra effundat: n̄ erit mortale: idē ſi hoc faciat ex alia īfirmitate. Guil. etiaꝫ ī glo. ray. dicit ꝙcū hoc fit ꝓpter periculum ſuffocatiōis vel egritudīem vel aliam īdiſpoſitionem corporis: pōteē ſine peccato: quātū autem magis recedit̉ a naͣturalitate mōi tāto grauiꝰ peccat. ſꝫ alber. mag.ī. 4. dicit: ꝙ nihil eoꝝ que facit vir cum vxore īactu cōiugali ſeruato debito vaſe eſt de ſe mortale: ſed pōt eē ſignum mortalis ꝯcupiſcētie: qn̄ei n̄ ſufficit modus determinatꝰ a natura: ſꝫ aliūīuenit cā ſe delectādi: cū nō ſubeſt cā īfirmitatisvel alia rōnalis. Ex quibꝰ dictis videt̉ ſentire alber. ꝙ n̄ impedit̉ generatio ꝓlis ꝑ tales modosīdebitos: ſeruato debito vaſe: qui fuit maximusphiloſophus. Et hāc rōnē vidēt̉ aſſignare ꝗ dicūt alios modos eē mortale .ſ. impedimētū prolis excipiende. ¶ Dure ergo ī tali exceſſu reprehendēdi ſunt cōiuges: ⁊ ꝙ abſtineat: cū n̄ ſubeſtcā. īducēde ſunt ad hoc vxores ꝙ viris a quibiſta cōiter ꝓcedunt non cōſentiant in hiꝰ: ſi tn̄ tmore verberum vel incōtinentie viroꝝ eis aſſē
tiant n̄ poſſunt ex hoc argui de mortali: ex quoẜm alber. de ſe illud mortale non eſt. Nā de intentione viri exigentis qualitercūqꝫ non hꝫ ipſaiudicare vt per hoc poſſit ei debitum denegare:nec de facili eſt p̄cipitāda ſnīa de tali modo: qd̓eſt mortale in ſe.Quartus caſus eſt rōne aborſus tempore conceptus vel partus: ſi ꝓbabiliter timetur: qꝛ contra charitatē ē: ꝙ quisvelit delectari cū ꝑnicie vite ꝓlis. Sed ꝓ maiori declaratione huiꝰ ſciendū ꝙ ẜm pe. ⁊ ricar. ī. 4tꝑe p̄gnationis reddere debitū nō eſt peccatum⁊ reddere debet: ſi non ē periculū aborſuſ: poteſtēt exigere in dicto caſu abſqꝫ mortali: qꝛ matrīoniū nō ſolum eſt in officiū: ſed etiam in remediūvt dictū eſt: ſed vbi eēt periculū ꝓbabile aborſus: nec debet exigi nec reddi: alias eſt mortaleẜm pe. de palu. Qui ēt dicit: ꝙ petere debitū talitꝑe: eſt ſēper veniale: ſiʸ tamē nō ſit periculū aborſus ⁊ maxime mulieri: qꝛ ẜm medicos īp̄gnate magis appetunt cōitū. ¶ Sed valde reprehēſibile eſt: vt hoīes non cōtineant tꝑe cōceptus:ꝙ beſtie faciunt. Nā elephas ad imp̄gnatā nonaccedit. Et Plinius dicit ꝙ tꝑe cōceptus ceruefemine: a maribus diſcēdunt: donec a ptū purgetur. Et vt dicit. F. io. de ſancto gemi. in li. 5.militudinibus. ¶ Nota exigente materia: q̄nō ſit pulchrum dicere vel audire: vtile tn̄ eſt ſcire: ꝙ qͣꝫuis matrix mulieris poſt impregnatiōeꝫclaudatur: tamē ex d̓lectatiōe mouet̉ aliquādo⁊ aperitur: vt dicit auicēna: ⁊ ideo īminet periculum aborſus: quod ēt refert idem pe. de pal. vbiſupra ⁊ ꝓpterea Hieronymꝰ vituperat accedentē ad p̄gnatam. 32. q. 4. origo. ⁊ magis videtureſſe periculū circa prīcipium cōceptus: qꝛ tuncaliqn̄ matrix ꝓpter delectationem aꝑit̉: ⁊ materia nōdum ꝑfecte coagulata diſperdit̉ ⁊ effunditur: ⁊ īſtāte partū eſt periculū: ne partus ſuffocet̉.Poſt partuꝫ āt dū mulier ē ī puerperio exigerevel reddere debitū neutri ē mortale: niſi adhucmulier ex partū eſſet īfirma: ⁊ ꝓpter hoc eſſꝫ etpericulū mortis vel aggrauatiōis īfirmitatis ẜꝫpe. de pa. cui ſatis ꝯcordat. ricar. ī. 4. dicēs ꝙ mulieri ſi eſt purificata ab illis corruptionibꝰ ⁊ cōmotionibꝰ: que ſūt ī mulieribꝰ aliquanto tēporepoſt partuꝫ: reddendū eſt debitum ſi petat: ⁊ petere poteſtabſqꝫ peccato: qͣꝫuis nōdū ſit īpletumtempꝰ purificationis .ſ. xl. dierum. Sed infra illd̓tempꝰ .ſ. talis īmundicie: abſtinere debet vterqꝫſaltem debito congruitatis. Et ſic intelligendūeſt illud. c. greg. ad eius concubitum di. 5. idemGuil. Et qͣꝫuis decens eſſet abſtinere de cōmuriconſenſu ab actu coniugali: quouſqꝫ abſtinet abingreſſu eccleſie: non tamen eſt neceſſariū: ſꝫ immo exactꝰ tenet̉ reddere: niſi obſtet infirmitas: ⁊qͣꝫtū ad ingreſſum in eccleſiā poſſit mulier. 40.diebꝰ expectare: vbi eſt talis conſuetudo: nec tenet̉ interim ad auditionem diuinoꝝ. Pōt etiaꝫ