Primus.
trare religionē altero inuito: ⁊ ille qui remanet īſeculo: neceſſe habet illum expectare vſqꝫ ad ꝓfeſſionem: poſtea ſolutus eſt. nam ſi ille reuertet̉ad ſeculum ante ꝓfeſſionē: durat matrimoniuꝫ:⁊ ſi remanens in ſeculo contraxiſſet cum alia ꝑ.ſona ⁊ ēt conſumaſſet matrimoniū: cogetur illudimittere ⁊ ſuſcipere egreſſum de religionē. ſi āttalis pollueret vxoreꝫ extra clauſtra pudoriſ: n̄impeditur per hoc ab ingreſſu religionis: qꝛ nōconſumauit per hoc matrimoniū ẜꝫ archidi. Sivero vxorem volentem ingredi religionem vl̓iam ingreſſā: ſed nouitiam cū qua contraxeratper verba de preſenti cognouit etiam per ꝟiolētiam: tunc non poteſt ingredi religionem vl̓ remanere: ſi iam intrauit contra voluntatem alterius coniugis ẜm ricar. ⁊ hoſti.Secundus effectus eſtꝙ mulier poteſtatē ſui corporis nō hꝫ: ſed vir ⁊econuerſo .i. cor. 7. Unde non pōt continentiamvouere altero inuito. 33. q. 5. per totum. qd̓ videt̉intelligendum quantū ad redditionē debiti: ſecus quo ad exactionē. Itē qꝛ cōpellendus ē reodere debitum vxori: lꝫ nūqͣꝫ cognouerit eam: ⁊econuerſo non obſtante ſuperueniente affinitateextra de eo qui cogno conſan. vxo. ſue. c. diſcretioni. Ille tamē coniunx qui ē īnocens admonēdus eſt vt contineat. qd̓ ſi nolit: tunc nocens tenetur ei debituꝫ penitus reddere: ſed exigere nūqͣꝫdebet niſi ſecum diſpenſetur: ⁊ poteſt in hoc diſpenſare ep̄s ẜm pe. d̓ palu. Quod ſi dicatur altervelle ingredi religionem arbitrio iudicis: putaep̄i aſſignabitur conueniens tēpus: infra quodaut ītret aūt ꝯſumet matrimoniū: alias excōicabitur: ⁊ tali caſu n̄ obediēdo eccleſie peccat mortaliter: nec ſufficeret ꝙ intret aliqd̓ heremitoriūvel ſumeret tertium: habitum ordinis predicaorum vel minorum: ſed oꝫ ꝙ intret in vnam deigionibus approbatis ⁊ obligantibus ad triaꝯͣ ꝙ vnusTertius effectus e coniugunon poteſt orare ſine conſenſu alterius: qd̓ intelligitur orationem tam longā ꝙ eſſet impeditiua debiti coniugalis. 33. q. 2. quos deus. ſecus deoratiōe ſolēni: vt miſſe tēpore a canonibus diffinito: de ꝯſe. di. 2. oīs. ¶ De matrimonio contracto ſub conditione certo modo vel cauſa: qn̄ teneat vel non videndū eſt. Sciendū igitur ẜꝫ guil̓.ꝙ quēadmodū alij contractus qui non fiūt abſolute ⁊ libere: poſſunt eē aliqn̄ ſub conditionevt dono vel vendo tibi hoc: ſi feceris hoc vel ſihoc fuerit. item poſſunt eē ſub modo: vt ſi dicat̉dono vel vendo vt facias hoc vel illud: alioꝗnreuocetur: qd̓ donaui ⁊c̄. item poſſunt eē cuꝫ appoſitione cauſe: vt ſi dicatur dono vel vendo: qꝛhoc eſt vel fuit. ⁊ conditio quidem ſit per ſi: modus per vt: cā per qꝛ. Sic etiaꝫ ⁊ matrimoniumqn̄qꝫ abſolute qn̄qꝫ ſub modo vel cōditione fie
ri vel cōtrahi poteſt. Quādo ergo matrimoniūcontrahitur ſub certo modo: tunc ẜm pe. de pain. 4. ſi modus eſt contrarius matrimonio: viat contractum: vt ſi dico accipio vel accipiā te:ſi ꝓcures venena ſterilitatis ⁊ hiꝰ: ſed ſi poſt contractum apponitur talis modus per pactū quātūcunqꝫ incontinenti: tunc non viciat matrimonium p̄cedens quātūcunqꝫ ſit contra eius ſubſtantiam: qꝛ eodem momento quo verba cōplētur a deo coniungit ⁊ perficitur: vt ſi ſtatim poſtmatrimoniū contractū dicat vnus: volo ꝙ ꝓcures venena ſterilitatis: alias non fit matrimoniū⁊ alius conſentit: nihil valet pactum ⁊ nihilominus tenet matrimonium. Si vero modus nō cōtrarietur matrimonio: tūc āt eſt. īpoſſibilis: vt ſidico accipio vel accipiā te vt celebres miſſaꝫ vl̓celū digito tāgas: ⁊ tūc hēt̉ ꝓ n̄ adiecto: ⁊ pureſimpliciter tꝫ contractus in foro ext̓iori: ſꝫ ī forocōſcie nō tꝫ: ſi non intēderet in hoc ꝯſentire. Autmodus qui exprimitur ē neceſſarius: vt ſi dicaꝫaccipio te: vt moriaris vel aliud hiꝰ: ⁊ tūc habetur pro īpleto. Aut ē poſſibilis: ⁊ tunc ſi inhoneſtus ē nō tn̄ cōtrarius matrimonio: hētur ꝓ nōadiecto: ⁊ tꝫ matrimoniū: ſicut in legatis vt accipio te: vt furtum facias. Si poſſibilis ⁊ honeſtuſtunc nō ſuſpendit obligationē: qꝛ natura medijē: vt poſterius īpleatur: ſed ſi ex fauore apponētis tenetur īplere aliꝰ celebrato matrimonio: vtſi dicatur accipio te: ſi des centū noīe dotis: notāt ſi ex gratia ſui: vt accipio te cū deceꝫ libris: vhabeas vnde emas tibi fundū: nō tenetur talisnec ante nec poſtea emere. ff. de condi. l. ticio.Cum vero in cōtractu matrimonij fiat appoſitio cauſe: tūc ẜm pe. d̓ palu. cā ſiue ſit vera ſiū ſitfalſa ꝓ non adiecta hētur: ⁊ pure intelligunt̉ cōtrahi matrimoniuꝫ ⁊ ſponſalia: vt ſi dico accꝑiote vel accipiam: qꝛ pater tuꝰ deſponſauit te mihivel me tibi ⁊ nolo venire cōtra cōſiliū eius: etiāſi illud nō ſit verū: nihilominus ē matrimoniuꝫvel ſponſalia. Idem etiā ſi ponatur in futuro cāvt accipio te: qꝛ dabis mihi decem ꝓ dote. Ideꝫēt eſt qn̄ in tali contractu ponit̉ demōſtratio: ꝗaſiue ſit honeſta ſiue inhoneſta ſiue cōtraria matrimonio ſiue nō ſiue de pn̄ti ſiue de futuro perſe nūqͣꝫ īpedit vel ſuſpendit matrimoniū: ſed hētur ꝓ nō adiecta: vt verbi gratia. accipio vel accipiam filiam tuā que ꝓcurauit venena ſterilitaris: vel que eſt ſterilis vel que ē virgo: vel quamaudiui eē diuitē: ⁊ hiꝰ. Nā falſa demonſtratio n̄viciat legatū. ff. de cōdi. ⁊ demō. l. falſa. nec ꝑ cōſequēs matrimoniū: ſed ſi demonſtratio feraturad cōditionem tunc īpedit: tū rōne demonſtrationis vel erroris: vt ſi dico accipio vel accipiaꝫfiliā tuam liberā: ſiquidem ſciret illā ancillā: nihilominus teneret matrimonium: ſed ſi ignorattunc nō valet matrimoniū rōe erroris: etiā ſi demonſtratio fuiſſet omiſſa: ⁊ idem ſi demōſtratio refertur ad ſubſtantiam: qꝛ error ſubſtātie:vel conditionis impedit: nō autem qualitatis.