Primus.
¶ Qd̓ etiam dictum eſt in primo caſu .ſ. ꝙ votuꝫprecedens ſponſalia impedit ⁊ dirimit: intelligit̉quo ad deum: qꝛ talis non poteſt licite contrahere: ⁊ ſi contrahit etiaꝫ matrimoniū per verba depreſenti non poteſt licite cōſumare ipſum: ſed tenetur religionē intrare: ſi tn̄ de facto cōtrahat tꝫmatrimoniū. De voto ſolēni qūo īpediat vl̓ dirimat dictum eſt ſupra: ⁊ de contracto per verbade preſenti: qūo poſſit diſſolui etiam ibi. Itemnota ꝙ ille qui contraxit ſponſalia ſi vult recedere ab eis extra caſus predictos debet moneri pͥus ad obſeruand̓: extra eo requiſiuit. tandē ꝑcogi ꝑ cenſurā: extra eo. ex litteris. tamen cogdus non eſt: vbi ꝓbabiliter timetur difficilis exitus: puta vxoricidium ⁊ hiꝰ vt in. d. c. requiſiuit.peccat tn̄ mortaliter ẜm tho. recedens ab ipſis.etiaꝫ ſi non cogatur per eccleſiam.¶ De contractu mr̄imonij de pn̄ti. ca. 19.Atrimonium ratificatur ſiue contrahitur per verba de p̄ſenti exprimentia mutuū conſenſum vel etiā perlr̄as abſentiū ſignificans mutuum conſenſum:vel per alia ſigna manifeſta in illis qui non pn̄tloqui vel audire. ¶ Requiritur ergo primo etprincipaliter cōſenſus animi ſeu ītētio ꝯtrahēdiex vtraqꝫ parte. vnde ſi aliquis contrahit ſponſalia: vel etiam contahit per verba d̓ pn̄ti: nō hn̄sintentionem ꝯtrahendi: ſed extorquēdi carnalēcopulam: ⁊ ſic cognoſcit illam: qͣꝫuis p̄ſumi debeat ꝓ matrimonio: vt extra de ſpon. tua. ⁊ ita iudicaretur in foro iudiciali: eccleſia etiam ſi de verbis illorum contrahentium conſtiterit compellet illum ſtare cum illa: cum de intentione ipſi eccleſie conſtare non poſſit. vnde non crederetureis etiam ſi ambo dicerent ſe n̄ intendiſſe chere: qꝛ quilibꝫ ſic poſſet dice̓ ⁊ ſic dimitte̓rem ad placitum: ⁊ hoc niſi ſignis euidentibꝰ appareat ſe illos non intēdiſſe: ſed ſimulaſſe tūc .n.iudicabit non eſſe matrimoniū: alias verbis eorum ſtabit vt dictū ē: quaſi vere ⁊ cum intentione dicta ſint. ī forotamē penitētie ſi ille ꝗ ſic cōtraxit ſimulate nō ꝓpoſuit eam ducere: nec vnqͣꝫconſenſit in eam non debet ex illo facto iudicarimatrimonium cōtraxiſſe: qm̄ ex altera parte dolus affuit ⁊ defuit omnino cōſenſus: ſine quo nequeunt fedus efficere coniugale: vt in. d. c. tua.idem pe. tho. ⁊ alber. Et addunt ꝙ illa ex ꝑte cuius non eſt dolus excuſatur a peccato: ſed deceptor: ſi veram vult facere pn̄iam neceſſe habet illam ſine fictione ducere quantuꝫ in eo eſt: vl̓ dare ſibi virū cōuenientē aūt aliter ſatiſfacere. Addit tamē tho. ꝙ ad hoc tenetur ſi vir ſit equalisꝯditionis cū illa. nā ſi ſit ml̓tū melioris ꝯditiōisqͣꝫ illa: vel ſi aliud ſignū euidens fraudiſ apparuit poteſt ꝓbabiliter preſumi ꝙ ſponſa nō fuit decepta: ſed ſe decipi finxerit: ⁊ tunc nō tenetur ad
predicta ſecundum quoſdam. ¶ Itē noͣ. ſecund̓ricar. in. 4. ꝙ cum quis cognoſcit eam cum quācontraxit ſolū per verba de futuro: qͣꝫuis ſit ibimatrimonium preſūptum ſecundum iudiciumeccleſie: tamē ſecundum iudiciuꝫ dei non eſt ibimatrimonium: qꝛ matrimoniū ſecundum rei veritatē ſine reali conſenſu de preſenti contrahi nōpoteſt. vnde ſi talis contraheret cum alia ꝑ v̓bde preſenti cum ipſa ſecunda remanere debetlꝫ eccleſia iudicaret pro primo ⁊ cogeret ſecūdādimittere ⁊ ad primam redire: ipſe tamen ꝗ ſcitfactum ſuuꝫ nullo modo debet dimittere ſcd̓aꝫ⁊ ſtare cum prima: qꝛ adulterium cōmitteret: ⁊potius debet pati excōicationem. Et lꝫ prelatuseccleſie non peccet in iudicando ſic: qꝛ iudicarehabet ſecundum ꝓbationes exteriores: iſte etiānon peccabit pro illo tempore quo abſtinet a diuinis ⁊ ſacramentis propter talem excōicationē¶ Quia ergo conſenſus animi principaliter recritur in matrimonio hīc eſt ꝙ furioſus vel īſanuſdicendo verba exprimētia cōſenſū matrimonijnon ꝑꝑ hoc cōtrahit: qꝛ .ſ. talis cōſentire nō pōt.32. q. 2. nec furioſus. qd̓ intelligend̓ eſt dū eſt ī furore. ¶ Nā ſi hēat lucida īterualla tūc cōtraher̄poteſt. tho. ⁊ rica. Itē ebrius ſi ita ebrius eſtneſcit quid agat: non pōt cōtrahere. niſi qd̓ fecin ebrietate poſtea ratū hēret: ſed ſi nō auferat̉vſus rōnis ꝑꝑ ebrietatē cōtrahere pōt. tho. ⁊ ricar. in. 4. ¶ Itē inter abſentes nō poteſt cōtrahiniſi ꝑ lr̄as exprimentes conſenſū vel ꝑ ꝓcuratorem: qui ſuꝑ hoc hēat ſp̄ale mandatū: nec poteſtaliū ſubſtituere: niſi ſit ei ſp̄aliter cōmiſſū: ꝗ procurator ſi fuerit reuocatus an̄qͣꝫ cōtractū non tꝫmatrimoniū poſtea cōtractū per ipſum ꝓcuratorem: qͣꝫuis ignorauerat reuocationē: exͣ de ꝓcu.ꝓcurator li. 6. hoſti. Cum āt matrimoniū īter abſentes contrahitur per lr̄as ſolū: dicit ray. ſi illavel ille cui mittūtur lr̄e nulli exprmnit cōſenſumſuum: credo ſine preiudicio qͣꝫtucunqꝫ conſentiat: non eſt matrimonium: ſed bene demum erit:qn̄ notificauerit ſiue ſignificādo illi qui miſit litteras ſiue alij dicendo. ¶ Item ante quartūdecimum annum maſculus: ⁊ ante. 12. femina contrahere non poteſt: extra de deſpon. impu. puberes. ⁊ ſi ante contrahunt non eſt matrimoniū: ſꝫerunt ſponſalia: niſi eſſent proximi pubertati:ita ꝙ malicia ſuppleret etatem: extra de deſpōimpube. de illis. ¶ Dicit āt pe. de palu. ꝙ ſi nō diſtent pluſqͣꝫ per ſex menſes vel malicia ſuppleatetateꝫ: ⁊ poſſint carnaliter cōmiſceri tenet matrimonium contractū: extra de deſpon. impu. c. puberes. Ray. āt dicit: ꝙ nō debet diſtare a pubertate vltra ſex menſes: licet alia concurrant: ar. exͣde deſpon. impu. continebatur: qd̓ dicunt pleriqꝫdoc. hoc verum: niſi eſſent carnaliter copulatitunc. enim credo tutiuſ dicit iohan. in ſumma cōfeſſo. pro matrimonio iudicandum: etiam ſi vltra ſex menſes a legitima etate diſtarent: exemplum extra de deſpon. impu. c. a nobis. Concor.