Titulus.
cum prima ẜm ray. ⁊ hoſti. ⁊ ricar. iij. 4. 22. q. 4. Imalis ꝓmiſſis. ⁊ peccauit tamē mortaliter cumſecunda contrahendo. ¶ Octauus quando īpubes qui contrahit ſponſalia venit ad etateꝫ adultam: ⁊ petijt abſolui a vinculo ſponſalium ⁊ dariſibi licentiam nubendi: extra de deſpon. impub.de illis. Oēs predictos caſus ponit ray. ⁊ hoſtiē¶ Nonus ẜm hoſti. ſi fama habeat ꝙ inter eosſit aliqd̓ impedimentum: ⁊ de fama doceatur: exde re iu. intra. ¶ Addit ricar. in. 4. prdictis caſibꝰdecimum ẜm quoſdā .ſ. cuꝫ ſponſalibus ſuperuenit votum ſimplex continentie. ¶ Sed vtruꝫ teneant ſponſalia iuramento firmata per metumfacta qui cadit in conſtanteꝫ virum: dubiuꝫ eſtpropter iuramentū additū. ⁊ ricar. in. 4. ſuꝑ hocponit duplicem opinionē. Aliqui eniꝫ dicunt: ꝙpredicta ſponſalia non tenēt ipſo iure nec in foroexteriori: nec in foro conſcientie: qꝛ nec deꝰ nececcleſia tale iuramentū voluerunt eſſe obligatorium reſpectu eoꝝ in quibus maxīe requiriturlibertas: de quoꝝ numero eſt contractus ſponſaliū ⁊ in religione profeſſi. 15. q. i. non eſt. Alij ꝟodicūt ꝙ talia ſponſalia tenent ⁊ obligant contrahentem in foro conſcientie: qͣꝫuis in foro exteriori non reputetur obligatus: eo ꝙ eccleſia preſumeret conſenſum interiorē non affuiſſe: ⁊ rō eftẜm eos: qꝛ qui per iuramentū ꝓmiſſit ſe aliquāducturum in vxorē: ſi qd̓ iurauit non īplet perinrat: ad qd̓ ſequitur: ꝙ mortaliter peccat: ſed ꝗlibet obligatur ad vitandū mortale peccatū ergo⁊c̄. hec ille Tutior via eſſet vt peteretur a ſuꝑiori diſpenſatio a tali iuramento. pe. guil. ⁊ hug.V Et notandum ꝙ in tribus predictis caſibusſoluuntur ſponſalia ipſo iure .ſ. quando trāſit adreligionē alter: ⁊ quando contrahit cuꝫ alia perverba de preſenti ⁊ per fornicationē ſi eſt notorium. In ceteris vero caſibus ſoluenda ſūt auctoritate epiſcopi: ar. extra de deſpon. īpu. acceſſitẜm hoſti. Et hoc vltimū intelligit: ricar. in. 4. qipſa ſponſalia ſunt celebrata in facie eccleſie vcoram teſtibus. nā ſi omnino eſſent clandeſtina:etiaꝫ ſine iudicio eccleſie pūt diſſolui in dictiſ caſibꝰ. ¶ Itē nota ꝙ ſponſalia pn̄t contrahi ſcd̓mricar. in. 4. ſex modis.Primo modo pmiſſione cū dicit vir accipiā tein meā ⁊ mulier accipiam te in meū. ¶ Secundo datis arris ſponſalicijs vt pecunia iocalibus⁊ hiꝰ: ⁊ ſi ex defectu vnius frangunt̉ ſponſaliciaſine defectu alterius: ille qui cōmiſit defectū frāgendo fidem perdit arras: ſi dedit: ⁊ reſtituit duplicatas ſi recepit. ¶ Tertio anuli ſubarratione:alicubi tamē datur anulus quando contrahiturper verba de pn̄ti ⁊ tunc non ſunt ſponſalia: ſedperfectum matrimonium. ¶ Quarto quando ꝓmiſſio de contrahendo matrimonio firmat̉ iuramento. ¶ Quīto quando datur fides ab alterutro qd̓ pertinere videtur ad iuramentum. Etvtrum ſponſalia iuramento vallata facta ꝑ me-
tum qui eadit in conſtantē virum teneant ⁊ obligent: ponit idem ricar. in. 4. di. 29. duplicem opi.vt ſupra dictuꝫ eſt. Quidam dicūt ꝙ obligāt inforo conſcīe non in foro eccleſie. Alij ꝙ nec ī foro eccleſie nec conſcīe. ponit rationes ⁊ reſpōſiones ꝓ vtraqꝫ parte. ¶ Sexto fiunt ſponſalia ſubconditione: vbi noͣ ꝙ cum ſponſalia fiunt ſub cōditione: ſi conditio eſt honeſta vel vtilis: vt cumdr̄ accipiam te ſi parentibus placet vel ſi dabiscentum: exn̄te conditione tunc ſtat ꝓmiſſum firmum. Si vero conditio ſit inhoneſta ⁊ cōtrariabonis matrimonij: vt accipiam te ſi venena ſterilitatis ꝓcuras: tunc ſponſalia non cōtrahunturſi furtis meis conſentias: tunc extat promiſſio:ſed tollenda eſt conditio ẜm tho. ⁊ ricar. in. 41Utrum āt votum ſimplex īpediat ſponſalia: herricus Boych ſuper. c. rurſus: extra qui cle. vevo. circa hoc primo dat duas regulas quarū prima eſt. ¶ Quotiens contrahuntur duo vinculaequalis potentie incōpoſſibilia: primū preiudicat ſecundo. ¶ Secunda regula eſt. Si duo vīcula diſparis potentie incōpoſſibilia cōtrahunt̉fortius repellit minus forte: vt probatur extra d̓ſpon. fi inter. Cum ergo queritur an votum ſimplex diſſoluat ſponſalia de futuro diſtingue: ꝗaaut votum ſimplex precedit ſponſalia ipſa aūt ſequitur. ſi precedit votuꝫ ſponſalia tunc impedit⁊ dirimit etiam ſponſalia de futuro iurata: vt iniſto. c. rurſus. qꝛ hoc caſu iuramentum eſt illicitum: cum iuret facere contra id qd̓ vouerat. vnde non ſeruandum. 22. q. 4. inter cetera. ſicut alias in ſponſalibus priora ſponſalia ſunt conſumēda: vt de ſpon. ſicut ex litteris. qd̓ eſt verum etiēſi in primis non interuenerit iuramentum ⁊ ī ſecundis interuenerit ẜm īno. hoſti. abb. ⁊ io. an.¶ Aut ſponſalia precedūt votum ſimplex: ⁊ tūcvotum non impedit vel dirimit ſponſalia: ſꝫ eocaſu cogi debet vel votum ſolēnizare .ſ. profitendo in religione: ⁊ ſic eſſent ſoluta ſpōſalia vl̓ ſpōſalia prol̓iteri ideſt contrahere matrimoniuꝫ: vtde conuerſione coniugatorum ex parte ſecundum inno. ⁊ hoſti. ¶Adde qꝛ hoc videtur intelligendum quando alter coniugum hoc petit .ſillum cogi. nam ſi vellet votum implere etiamfeculo remanendo ideſt cōtinere: ⁊ mutuo ſe voluntarie abſoluerent ab obligatione ſponſaliumauctoritate eccleſie fieri poteſt: qiīmo cum adhuc poſſit votum ſuum implere etiam ſialter īabſoluit a talibus ſponſalibus: qꝛ poteſt religionem intrare tenet votum quo ad deum: ⁊ hoc ſivotum eſſet fortius vinculum qͣꝫ iuramentumvel ꝓmiſſio ſponſaliū vt videtur: ſed vt in directorio iuris dicitur ſecundum inno. hoſti. ⁊ goff.ꝟidentur eſſe vincula equaliſ potentie: ⁊ ideo dicunt ꝙ primum preualet ſicut prima ſponſaliapreualent ſecundis nuptijs: ⁊ prima ſunt conſumanda non ſecunda. ſic in ſpōſalibus ⁊ voto ſimplici melius eſſet conſeruare votum: qͣꝫ conſumare ſponſalia: ſed hoc n̄ niſi ꝑ ꝓfeſſione ī religiōe