Primus.
nali luxurīe operatiōe: ſed virides caſtitate: ⁊ qꝛvt dicitur. 28. q. i. ſepe. Sepe malorum conſortiaad crimen inducunt innocentes: quanto magiseos qui ad vitia proni ſunt: vt adoleſcētes: ideoadmone de conuerſatiōe honeſta: ⁊ remoue eosab inhoneſta: aſſueſcāt fortiter ſuſtinere aduerſaincommoditates labores vincere tentationes ⁊eſſe pauperibus miſericordes. Sic tobias docuifilium ab infantia timere deum ⁊ abſtinere ab oīpeccato: ⁊ poſtea in particulari: ꝙ deum laudaretſemper ⁊ oraret ad eum: conſilia ſapientum quereret: a ſuperbia ſibi caueret: matrem honoraret:caſtitatem ſeruaret: miſericordiam ad elemoſynam exhiberet: vt patet tobie. 4. c. Sic parentesſare vxoris tobie iunioris monuerunt eam honorare ſocrum: diligere maritum: gubernare familiam: ⁊ irreprehenſibilem ſe cuſtodire: tobie. x.c. Sic parētes ſuſāne docuerunt eā ⁊ erudieruntſecundum legem moyſi in timore domini. Nūcautem parentes quia ignorantes ſunt ⁊ paruꝫ deum timentes: nec filios vel filias ſciunt per ſe erudire: ⁊ quod peius eſt: quia nec curant eos mittere ad predicatiōes: moratur puella in domo nunqͣꝫ audit verbum dei: ⁊ ſicut beſtia accedit ad cōiugium: ⁊ vt beſtia ſe habet in coniugio. ¶ De gubernatione familie quomodo debet ſe quis habere ad vxorem filios ⁊ ſeruos ⁊ econuerſo ipſiad eos: habes etiam diſſuſe in. 4. ꝑte ti. i. c. de prudētia ichominica. De vitijs ⁊ ſpeciebus varijs luxurie: que committuntur etiam a coniugatis: habes ſupra in ſecūda parte ti. de luxuria. c. de adulterio ⁊ alijs capitulis. ¶ De caſtitate coniugali habes in. 4. parte ti. de temperantia. c. de caſtitate.¶ De alijs que pertinent ad matrimoniuꝫ initiatum confirmatum ⁊ conſumatum: ⁊ peccatis quecirca hoc committuntur: habes in ſequentibuscapitulis huius ti.¶ De īpedimento mr̄imonij qd̓ dicitur error ꝑſone. ¶ Capl̓m ſecundum.Elinquet homo patrem ⁊ matrem ⁊ adherebit vxori ſue: ⁊erunt duo in carne vna: gen. 2. Que ꝟ̓ba referensxp̄s phariſeis: vt habetur mat. 19. inſtituit matrimonium: vt eſſet ſacramentum eccleſie: queꝫ ſtatum approbauit in nuptijs ſe reperiens: quas miraculo nobilitauit. Ar. ad hͦ. 30. di. hec ſcripſimꝰ.Et tria inſinuantur in dictis verbis. ¶ Primumeſt impeditio matrimonij: que reſecatur: qꝛ relinquet homo patrem ⁊ matrem .ſ. vt nunqͣꝫ contrahat cum talibus. nullo enim tēpore mundi licuitfilium cum matre vel filiam cum patre contrahere: ſed in principio propter paucitatem licuit virocontrahere eum germana ⁊ in proceſſu temporiſ
per legem d̓iuinam additi ſunt quidam gradusper legem canonicam alij gradus ⁊ alia impedimenta: quorum quedam tatum impediunt: quedam etiam dirimunt: ⁊ de his primo agetur.¶ Secundum eſt contractio eius: que inſinuat̉:qꝛ adherebit vxori ſue: quod ſit contrahendo cūea. Et primo quidem per verba de futuro perſponſalia. ¶ Secūdo per verba de preſenti: ⁊ tūcadheret conſenſu. ¶ Tertio per copulā: ⁊ tunc adheret corpore. Et de his ſubſequenter agitur.¶ Tertium eſt effectio eius ad quā ordinatur: qꝛerunt duo in carne vna .i. ad iſtud opus .ſ. ad procreandum prolem: que cōmuniter eſt vna: quametiam tenentur nutrire ⁊ moribus īſtruere: quodfieri nō poteſt fine mutua cohabitationē: ⁊ ideode ipſorum coniugatorum conuerſatione agitur:ſupra in ſermone precedenti.Sciendum igitur ꝙ matrimoniū in lege ciuili canonizata. 17. q. 2. §. i. ſic diffinitur matrimonium.Matrimonium eſt viri mulieriſqꝫ coniunctio indiuiduā vite cōſuetudine retinens. Uiri ⁊ mulieris dicitur ad differentiam brutoꝝ ⁊ ſodomitaꝝvbi maſculi in malculos ⁊ femine in feminas turpitudinem operantur. In ſingulari etiam diciturviri ⁊ mulieris: qꝛ nulli vnqͣꝫ femīe licuit hr̄e plures viros: nec in hoc vnqͣꝫ diſpenſauit d̓us: nec vl̓li viro licuit plures vxores habere niſi ex dei dipenſatione extra de duior. c. gaudemus. In quodiſpenſati ſunt plures patres veteris teſtamēti vtAbraham erga duas. Iacob erga quatuor. Dauid erga plures. Et hoc ad dilatan̄. dei cultum.Qui ſolum ſeruabatur vere in familia illoruꝫ patrum: alijs ad idolatriam declinantibus. Multiplicabatur autem deī cultus per multiplicationecarnalem ꝓlis illorum. Tum etiā ad deſignādūeccl̓ie myſteria .ſ. ꝙ xp̄s d̓beret ſibi deſpōſare eccleſiaꝫ: non ſolum vnā vnitate fidei ⁊ dilectionis:ſed pl̓es reſpectu diuerſitatis locorum: ⁊ rituumvnde aſſumpti ſunt ⁊ in quibus etiam in fide cōuerſantur. Nam alij vocati ex Iudaiſmo. Alij exgentilitate. Et alios ritus hēt eccleſia oriētalis alios occidentalis. Cōiunctio additur: vbi noͣ ꝙ metrimoniū qͣꝫtū ad ꝑfectiōem eius eſſentialē efficit̉per coniunctionem animorum .i. conſenſum peverba expreſſum: etiam abſqꝫ coniunctione coporum. 27. q. 2. c. ſufficiat. Ipſa tamen copula carnalis addit quantū ad perfectionem ſignificationis qꝛ ſignificat perfectius coniunctioneꝫ chriſticum eccleſia: ⁊ deitatis cū humanitate indiuiſibilem ſicut ⁊ matrimonium conſumatum eſt. Inſeparabile puta per ingreſſum religionis. Et ſignificat coniunctionem anime fidelis cū deo per dilectionem que tamen ab eo ſepe per mortale peccatum ſeparatur in preſenti. In vita beata vbi cōſumatum eſt matrimoniuꝫ: iſtud nunqͣꝫ poteſt ſeparari. Dicit etiam pe. de pal. in. 4. di. 26. ꝙ cōiunctio q̄ ē eſſētia mr̄imonij nō ē corpoꝝ cū illa ſeqͣt̉nec fuit ī maria ⁊ ioſeph: vbi fuit veꝝ mr̄imoniū