Titulus.
pater ſuus: tabernaculum vbi manebant perquirens: ne vir ſuus iacob de ſurto argueretur: gen.¶ In ſimilibus ergo manuꝫ operis mittat ad fortia: ſuſtinens: potius infamiam ⁊ mortem: qͣꝫ fidēfrangat adulterium committens: vt fecit ſuſannaergo illos iniqͦs ſenes: daniel̓. 13. Et ſi vir infirmetur etiam grauiſſime ⁊ toto tempore ꝟvite ſue: ⁊ d̓proſperitate deueniat ad miſeriam: fortiter operetur eum iuuando ei deuote ſeruiendo: cum eoincommoda ſuſtinendo: ſicut fecit anna vxor tobie ſenioris eum cecum factum: ⁊ pauperem nondelinquens: ſed de ſuo labore texendo ſuſtentās:vt tobie. 3. patet. ſed ⁊ digiti eius apprehēdant fuſū: ideſt non d̓dignetur etiam humilia ⁊ vilia facere quecunqꝫ oportet: vt nere coquere domummundare ⁊ huiuſmodi. Et hic d̓ octauiano ⁊ lrarolo magno legitur: ꝗ filias ſuas docere fecit opere lanifico ſe exercere: ne ocioſe eſſent: etiaꝫ ſilioscum habet ⁊ poteſt: ⁊ ſi diues ſit ablactare debꝫ.Reprehendit grego. mulieres: que cum poſſintnon lactant proprios filios: ſed dant alijs ad nutriendum di. 4. deniqꝫ. que nutrices cum frequēter ſint ebrioſe diſcole ⁊ luxurioſe: qui nutriunturab eis lacte inbibunt mores earum. Debet demūextendere manum ad pauꝑes. facere enim elemoſynam: ſolent viri dimittere hoc vxoribus ſuis:quod facere debent ſecundum facultatem. Notabiliter tamen dare non debent alijs elemoſynasſine conſenſu virorum. ¶ Tertio debet eſſe rarain diſcurrendo extra domum. Unde dicit in lateribus domus tue .ſ. ſit vxor: nō dicit in plateis adtripudiandum: in hoſtio domus ad fabulandumvel murmurandum: in feneſtra ad procandum:ſed in lateribus domus tue intra in domū: nuncin ꝟno latere ſeu loco: nunc in alio: aliquando incamera ad orandum aliquando in ſala ad ordinandum aliquando in coquina ad prouidenduꝫ:⁊ huiuſmodi. Dicit beatus ambro. de glorioſa virgine deſpōſata ioſeph. Prodire de domo neſcianiſi cum ad eccleſiam veniret: ⁊ hoc cum lex mādabat: ſed ⁊ tunc non ſola: ſed cum cōiuge ſuo ſociata ibat ad templum in feſto: ⁊ cum filio: vt ſcrbitur lucꝭ. 2. Multuꝫ eniꝫ attendere debet ad obſeruationem fame bone: ⁊ ideo conuerſationemperſonarum ſuſpectarum vitet: ⁊ acceſſus ad loca indebita vel non debito tempore. Dicit ſapiēsprouerbioruꝫ. 19. ꝙ domus ⁊ diuitie a parentibꝰſcilicet dantur filijs: vxor autem bona a dominopreparat̉. quaſi di. gratia dei ſpecialis eſt: vt q̄bonam vxorem habeat. Et ideo cum fieri deconiugium: vtraqꝫ pars debet orationes facere:ab alijs bonis perſonis procurare: vt dominꝰ deiſibi bonam ſocietatem. Nam ſi malaꝫ inuenerit:purgatoriū ſuſtinebit: ⁊ tamen patiēter ferre opotebit: quia diſſolui vel ſeparari non poteſt. Si bonam ſocietatē habebis: beatus es ⁊ bene tibi eritvnde dicitur. Mulieris bone beatus vir. Sapiens enim mulier: dicitur prouer. 14. edificat do-
mum ſuaꝫ: id eſt multiplicat omnia bona: ſicut vitis abundans in lateribus domus tue: que lateraideſt loca domus implet bonis. Inſipiens auteꝫextructam manibus deſtruet ideſt operibus ſuisexterminabit familiam ⁊ ſubſtantiam: ſicut fecitilla peſſima iezabel vxor achab regis iſrahel: ⁊demum ipſa exterminata eſt: vt dicitur. 3. ℟.12. capitulo.Quantum ad tertiumprincipale: ſcilicet effectum: ad quem ordinatumeſt matrimoniuꝫ. Iſtud principaliter eſt procreatio filiorum: qui ad dei cultum nutriātur. Et hocquod ſubdit. Filij tui ſicut nouelle oliuarum: ſcilicet erūt: ideſt pulchri moribus ſemper viridesvirtutibus: victorioſi in tribulationibus ⁊ tentationibus: oleum producētes in miſerationibus.Oliua enim eſt pulchra ⁊ ſemper viridis: ſignificat victoriam: ⁊ producit in fructum oleum. /Equidē habere filios bonos ⁊ filias bonas: noneſt in poteſtate parentum: ſed dei miſerentis: ⁊ ipſius filij ſe ad hoc diſponentis. Unde inuenimusin ſcripturis optimos patres habuiſſe peſſimosfilios. O qͣꝫ bonus ⁊ pius fuit ezechias rex iuda⁊ tamen filium ſceleratiſſimuꝫ habuit manaſſē.Malus fuit amon: ſed optimus fuit filius eius ioſias. Sancti fuerunt iacob ⁊ rachel et lya: ⁊ tamen filij aliqui fuerunt boni: vt ioſeph: aliqui mali quaſi omnes coniurantes in mortem ⁊ venditionem fratris: ⁊ ſic de alijs. Uerum eſt tamen ꝙcommuniter ſic accidit: ꝙ bona arbor bonos fructus facit ⁊ econtra: quia boni parentes ſunt ſollciti cū ad hoc teneāt̉ iure diuīo ⁊ humano īſtrue̓filios in bonis moribꝰ: ⁊ ſemel imbuta recēs ẜuabit odorē teſta diu: vt dic̄ oratius. Siꝗs ſuoꝝ.maxime domeſticorum curam non habet: fidemnegauit .i. fidelitatem naturalem: ⁊ eſt infideli deterior: vt dicitur .i. ad thi. 5. c. Sicut ergo nutrim.tuꝫ corporis debet ei prouidere: ita ⁊ anime perbonam doctrinam. Unde ⁊ chryſoᶻ dat iſtam regulam: ꝙ quando quis vult ſumere coniugeꝫ bonam: attendat ad parentes eius: qꝛ ſi bonos nouit: veriſimile eſt: ꝙ bene inſtruxerint filiam ſuaꝫvel filium: ⁊ inde talis bona vel bonus ſit. Et ecōtra ſi parentes mali ſunt ⁊ inhoneſti ⁊ ſilij ⁊ filie ſuperbi diſcoli ⁊ huiuſmodi: vt parentes ſui. Et qꝛfilie quaſi continue conuerſantur cum matribus:parum cum patribus: ideo ex matrum moribuspoteſt coniecturare de moribus filie: que proponitur pro coniuge. Multa mendacia dicuntur inhuiuſmodi contractibus: ⁊ eſt graue peccatum:vt peſſima iuuencula dicatur bona: ⁊ pauper iuuenis luſor ⁊ deuius dicatur diues ⁊ bonus. Etideo non omnibus omnia credas: ſed quere diligenter non reſpiciendo tantum ad dotem: ſed admores. Filij ergo tui per tuam inſtructioneꝫ ſint:vt nouelle plante oliuarum: admone vt ſint pulchri in exteriori cōuerſatiōe: vt nō ſint aduſti car