Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus X.

a filia nuptui traderet̉ dote ꝯtenta nullumad paterna bona regreſſū haberet qͣꝫuis īprobetlex ciuil̓: tn̄ ſi firmatū ſit iuramento hoc pactūvi nec dolo preſtito dꝫ ſeruari prout dr̄ in. c. quāuis. de pac. li. vi. Sil̓r dos donatio ꝓpter nuptias ſi alienari non poſſit ēt cōſentiēte vxore vtdr̄. ff. de fun. do. l. lex iulia. nec vꝫ talis alienatio:tn̄ ſi vxor iurat non ꝯtrauenire vꝫ: vt de iureiu.c. cum cōtingat. de pac. c. qͣꝫuis. li. vi. Octauꝰcaſus eſt qn̄ retentis terminis ſupradictis eoſtatuto reſiſtēte ꝯtrahit̉ dat̉ leſio in ꝯͣctu. vel datur leſio vltra dimidium iuſti p̄cij ſtatuto non reſiſtente vt in. c. cum dilecti. de ep̄t. ven. Nunꝗdtūc poterit peti abſolutio a iuramēto? Et dicoaut leſio eſt modica tunc non pōt peti: qꝛ modica leſione iura non curant dare remedia ſpecialia. Ad hoc. c. abbas. extra de his que vi me.fiunt. Aut leſio fuit enormis: tunc ſi iuramētuꝫfuit ſimpl̓r preſtituꝫ de non veniendo contra audiet̉ allegando enormem leſionem: qꝛ ī tali enormi leſione p̄ſumit̉ dolus. l. qui teſtium. C. de proba. Non .n. p̄ſumit̉ iurans hunc caſum cogitaſſear. eorum notant̉. e. ti. c. quintauallis.. c. veniens. e. ti. Item qꝛ iura cōiter excipiunt dolum atalibus iuramentis. Sꝫ paria ſunt dolus īterueniat ex propoſito vel re ipſa. l. ſi ꝗs. ff. de v̓bo.obli. Et hec vident̉ v̓a non ſolum ſi v̓ba vel iuramenta ſunt īdefinita: ſꝫ etiam ſi ſunt generalia vtſi iurauit non veniet cōtra vlla rōe vel. Siautem ſunt verba magis ſpecifica lata: vt qꝛ aꝑte videant̉ excludere remedia: qꝛ .ſ. iurat venire contra rōe enormis leſionis: tunc ſi v̓ba excludunt vnum remediū tm̄: poterit hr̄e recurſuad aliud: vt ſi iurat non contrauenire rōe minoris etatis poterit cōtrauenire tanqͣꝫ maioris. Sꝫſi excludit oīa remedia: vt qꝛ iurat non contrauenire vlla rōe nec tanqͣꝫ maior nec tanqͣꝫ minor titꝫ glo. dn̄i An. ī minori quo ad enormem leſionēnon valere contractum iuramentum: ſed poterit petere abſolutioneꝫ a iuramento qͣꝫtūcūqꝫ iuret non contrauentre rōe etiam enormiſſime leſionis. Et ẜm Bar. ēt ſi minor iurarꝫ ſi plus vlet qͣꝫ vendit: dat donat contrahenti ſecum:cum fraus p̄ſumat̉ ex ꝑte recipientis: iura canoca non aſſiſtunt talibus iuramentis. Iteꝫ ſi iuraret oīa illa vendita ad verum p̄cium rei: qꝛconſtat de oppoſito talia poſſunt reuocari: qꝛ iuramentum illud cenſet̉ preſtitum ſub confidētia illud ſit iuſtum p̄cium de quo eſt conuentumvnde conſtito de cōtrario non erit ꝑiurus cōtreueniendo. xxij. q. ij. cum beatus. In maiori autēcōtractus manebit validus iuramento firmatꝰẜm do. An. Sed Nico. ſy. putat ēt maior poterit contrauenire leſione data enormiſſima quātūcūqꝫ illa v̓ba iurata fuerīt late concepta: qꝛ notarij illa apponere ſolēt ad maiorem validitateꝫꝯtractuum: tn̄ contrahentes putāt illud eſſe veꝝprecium rei nec ī aliquo decipi: vnde poſſūt con

trauēire ſaltem petēdo abſolutōem: hoc niſi appareat ex aliꝗbus circunſtantijs vere voluiſſetrahētem illud donare in quo leſus eſt. Cum exgo notarij ꝯtrahentes ſoleant ad cautelam ponere v̓ba valde lata excludētia omnia remedia:videt̉ illos talia verba generalia voluiſſe patienormiſſimam leſioneꝫ: ſed potius fuiſſe paſiilla v̓ba apponi ad ẜuandū notariorum cōſuedinem. Et idem videt̉ ſenſiſſe. d. An. ī. c. ꝗntaulis. vbi dicit ſe facto ꝯſuluiſſe qͣꝫtūcūqꝫ v̓blate concipiant̉ ī ꝑſonas arbitroꝝ: vt puta poſint d̓e iure vnius dare alteri ītotum vel in ꝑ̄tem⁊cͣ. nihilominus enormiter leſus poterit contrauenire: lꝫ non appareat de dolo ex ꝓpoſito ſedex re tm̄: quia talia v̓ba effuſo ẜmone ꝓlata vidētur ſub quadam ꝯfidentia ꝑſone amicitie arbtrorum vt capiant beniuolentiam eoruꝫ ad nonledendum. Et idem tenuit diſputando Pet. deancha. lꝫ multi contra hoc ſentiant. Unde hoceſt ſine dubio. Nico. ſy. Nonus caſus eſt qn̄turpitudo reperitur ex ꝑte recipientis iuramentum ita locus eſt petitioni abſolutionis: ſꝫ iurans anteqͣꝫ abſoluetur incidit in ꝑiurium: nunquid poterit abſolutionem petere a iuramento:ſicut ante periſſet qͣꝫ incidiſſet in ꝑiurium. Et remittit pro declaratione huius ad notata eum ī.c. i. e. ti. Ibi autem facit talem diſtīctionem: quiacum hoc petit: aut iam eſt elapſus terminus ſolutionis tunc non dꝫ audiri petens abſolutioneꝫa iuramento cum iam inciderit in ꝑiuriū: qꝛ fruſtra poſtulat legis auxilium qui committit in legem: vt de vſu. c. qꝛ fruſtra. Et hoc ſentit Sede. īꝯſilio. cclxxxviij. hoc ne ꝑſeueret in periurio: ſꝫdebet ſoluere vſuras poſtea repetere: vt ī. c Degitores: extra de iureiuran. Aut ē elapſus terminus ſed mora cōmittitur ex ſola interpellatione ſic inſtante termino ſolutionis non pōt petirelaxatio a iuramento ne in termino incidat iniurium ſcd̓m Ioā. an. Soluꝫ ergo pōt petere hirelaxationem anteqͣꝫ ꝯſtituatur in moro ſoluēNico. ſy. Dn̄s Anto. illud quod dic̄ Fede. ſupſ. qui incidit in ꝑiuriuꝫ dꝫ audiri petēs abeo relaxationē. aſſerit ſibi placere quia iurāserat obligatus ad duo .ſ. ad ſoluendum in termino et ad ſoluendum ſimpliciter: quia ſoluitin termino incidit in ꝑiuriū: ſed quatenus remanet oblatus poſt terminum pōt petere abſolutionem quod Nico. ſy. putat verum ſi petēdo abſolutionem non ꝑſeueraret in peccato tunc poſſitpetere abſolutionem etiam poſt terminum: lꝫ inciderit inꝑiurium: de quo penitentia ſibi imponenda eſt. al̓ ſecus .ſ. ſi perſeueret ī peccato cogendus eſt vt qͣꝫcitius liberetur a peccato. Utrū aūtſit vocanda pars aduerſa cum petit quis ſibi relaxari iuramentū factum ad inſtantiam ipſius.Nico. ſy. dicit vbicunqꝫ iuramētum eſt obligatorium ex parte obligātis aliqͣꝫ vtilitatem ꝯtinet ex ꝑte recipientis nunqͣꝫ dꝫ relaxari niſi vo