Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.V.

2Finces qui malis operibus ſuis ſcādalizabātpopuluꝫ falſa pietate ſuperatus: dure corrigereneglexerit lꝫ ī ſe bonus grauiter punitus eſt cuꝫeis. audita morte filioꝝ ī bello retro cadensfractis ceruicibus expirauit: vt pꝫ. i. Re. iiij. Necdebet prelatus ꝓpter ſcandalum delinquētisſua correctione vel punitione cum illud eſtfeſtum dimittere impunitum: ẜm LTho.. 2ᵉ. q. x.xxiij. ar. vi. Et ratio eſt iſta qꝛ correctio hec eſt actus iuſticie habens vim coactiuam ordinaturad bonū cōe: ſi delinquēs ꝓpria ſpōte emendari non velit: cogēdus ē penas vt peccare deſiſtat: tum ēt qꝛ ſi corrigibilis ſit punitionemeius ꝓuidetur bono cōi: dum ẜuatur ordo iuſticie vniꝰ exēplo alij deterrent̉. Sicut nec iudexp̄termittit ferre ſn̄iam ꝯdēnationis in peccantemppter timorem turbatōis eius vel amicoꝝ. Ubiaut eēt maius ꝑiculum detrimentuꝫ qd̓ ſequeretur bono cōi ꝓpter punitionem criminis alicūius: ꝓpter ſcandalū in̄ ꝯſequendum qͣꝫ vtilitasſequēda ex punitōe: tūc rōabl̓r correctio poſſꝫtermitti: ar. ad hoc di. l. vt ꝯſtitueretur. Dꝫ aūt incorrigendo cauere a nimia crudelitate ſeu ſeueritate a nimia pietate ſeu remiſſione. Nam qͣꝫtuꝫpͥmum dr̄ ꝓuer. xxx. Qui nimis emungit elic̄guinem: eccl̓aſtes. vij. Noli nimis iuſtusſeuerus ē qui perit in iuſticia ſua. Hinc Leppa. Leniter caſtigatus reuerentiaꝫ exhibet caſtiganti: aſperitas aut nimie increpatiōis nec correctionem recipit nec ſalutem di. xlv. beatus. Quātum ad ſcd̓m .ſ. de nimia mīa dr̄ ꝓuer. xiijQui parcit virge odit filium ſuuꝫ. Et in veteri lege. miſereberis pauꝑis in iudicio .ſ. vt expaſſione pauꝑtatis non punies delīquentem: vn̄Hiero. Que eſt iſta bonitas: que ē iſta mīa: vnicere oēs in diſcrimen adducere? Polluitur enīex vno peccator̄ ppl̓s: ſicut ex vna morbida ouetotus grex inficitur: di. xlv. ſꝫ non illud. Ad ideꝫdicit Ormiſda papa. Que eſt iſta iuſticie inimicabonitas palpare criminoſos: vulnera vſqꝫ ī diem iudicij incurata ſeruare. paulo poſt vere dieo: qꝛ illiipſi quibus cum periculoſa falſa mīaindulgere videmur cum an̄ tribunal chriſti protantis peccatis dānādi aduenerīt contra nosdicturi ſumus dicentes: dum aūt aſꝑitatē lingue eoꝝ expauimꝰ: aut falſa blandimenta ꝑiculoſas adulatōes ipſorum libenter accepimꝰ ī eiſdem ꝑmanere pctīs inutiliter īdulgemus: aut ipſa peccata augere permittimus: di. l. ſi ꝗs diaconus. Debet ergo ſeruari medium vt docet Gre.in. xx. li. moral̓. dicens. Circa ſubditos debet īerectoribus iuſte ꝯſulens mīa: pie ſeuiens diſciplina. Miſcenda eſt ergo lenitas cum ſeueritate faciendū eſt quoddam ex vtroqꝫ temꝑamentum: vt nec multa aſꝑitate exulcerentur ſubditi:neqꝫ nimia benignitate ſoluantur di. xlv. diſciplina. Adducit ad hec figuras de ſammaritano:in vulneribus ſemiuiui īmiſit vinum oleuꝫ vi

num .ſ. mortificatiuum ſeueritatis oleum linitiuum pietatis ad eum ſanandum. Et ī archa dn̄ideſignante p̄latuꝫ: erat māna dulcedinis virga diſtrictionis: p̄s. xxij. Uirga tua .ſ. caſtigationis: baculus ſuſtentationis ꝯfortatiōem ipſame ꝯſolata ſunt. Exemplum in Moyſe ex magna pietate rogauit pro populo qui idolatrauerat ſibi a domino ignoſci aut deleri de libro ſuopoſtea placato domino ipſe cuꝫ ſuis occidit. xxiij.milia eorum qui peccauerunt. Uerum qꝛ difficile eſt tenere mediuꝫ ne in altero excedatur: dicitChryſo. melius eſt domino reddere rationemde nimia mīa qͣꝫ de nimia ſeueritate. Si enim benignus eſt dominus: vt quid ſacerdos eius vultvideri auſterus. xxvi. q. vi. alligant. Et calixtꝰ papa. Sententiam que miſericoridiam vetat: ſolum tenere fratres ſed audire fugite: qꝛ potiorē mifericordia omnibus holocauſtomatibus: di.l. ponderet. Quod precipue videtur habere locūquando delinquens humiliter recognoſcit delictum ſuum: nec eſt tale quod trahatur in exemplum. vnde Hiero. Ubi peccator intelligens vulnus ſuum tradit medico curandum: ibi non eſtvirga neceſſaria ſed ſpiritus lenitatꝭ peni. di. i. īportuna. Et vt dicit Aug. ſiue plectēdo ſiue ignoſcendo hoc ſolum bene agitur: dummodo malavīta hominum corrigatur. xxiij. q. v. prodeſt. Ethec omnia agere debet prelatus ex charitate. vn̄de Aug. Corripiantur a p̄poſitis ſuis ſubditi correctionibus de charitate venientibus pro culparum diuerſitate diuerſis vel minoribus vel amplioribus: infra. Neſcientes quis pertineat acp̄deſtinatorum numerum: quis pertineat: ſicaffici debemus charitatis affectu vt omnes velimus ſaluos fieri. xxiiij. q. iij. corripiantur. ſip̄latus excedat modum in corrigendo ſi ex charitate correxit non tenet̉ a ſubditis veniaꝫ poſtlare: di. lxxxvi. qn̄. Si autem ex odio fecit: teneactiōe iniuriaꝝ. ff. ad. l. acquil. quēadmodū. Facilius tn̄ parcitur prelatis in hoc caſu qͣꝫ in alijs: qꝛin cura rei familiaris vix poteſt euitari peccatuꝫvt. xxv. di. qualis. precipue negligentie. De hiexceſſu prelatorum in corrigendo habetur figura deutro. xix. Si quis abierit amico ſuo ſimpliciter in filuam ad ligna ſcindenda lignum ſecuris fugerit manū ferrūqꝫ lapſuꝫ de manubrioamicū eiꝰ ꝑcuſſerit occiderit: hic ad vnā ſupradictarū vrbiū .ſ. refugij fugiet viuet: ne forteximus eius cuius effuſus eſt ſāguis: doloris ſtimulo ꝑſeqͣtur app̄hendat occidat aīaꝫ eiꝰ. Qd̓exponens Gre. in paſtorali ait. Ad ſiluam amico imus quotiēs ad intuendū ſubditoꝝ delictaꝯuertimur: ſimpliciter ligna ſuccidimus quando delinquentium vicia pia intentione reſecamſed ſecuris manum fugit: ſeſe increpatio pluiqͣꝫ neceſſe eſt ī aſꝑitatē ꝑtrahit. Ferrūqꝫ de manubrio ꝓſilit de correctōe ſermo durior excidit amicū ꝑcutit occidit: qꝛ auditorē ſuuꝫ ꝓlata