Capitulū. VI.

tudiciū ī ꝓprijs magis deficit ꝑꝑ pͥuatum affectūquē hꝫ ꝗlꝫ ad ſeip̄m. Et iō oꝫ ꝙ felici ſint delectabiles oꝑationes bonorū viroꝝ ⁊ contrarie cōtriſtabiles: ſicut muſicꝰ delectat̉ in bonis melodijs:ſic felix gaudet in bonis oꝑbus amici: ⁊ ſic indi¶ SIIII.get amicitijs.rtio ſuſurratio includit in ſe nequiciā mortalem ⁊ ē ꝯtra p̄ceptū dn̄idicentis leuiti. xix. Non eris crīator ⁊ ſuſurroppl̓is. Criminator dr̄ ꝗ publice accuſando vl̓ cōando pctā alijs īponit. Suſurro aūt occulteictum ē. Et qꝛ notabile nocumentū ꝑ hoc vciū infert̉ ꝓximo: iō eſt mortale ⁊ grauiᶻ de ſe qͣꝫdetractio Ro huiꝰ eſt ẜm. b. Tho. 2º. 2ᵉ. q. lxxiiij.ar. ij. qꝛ pctm̄ in ꝓximū tanto ē grauius qͣꝫto perip̄m maiꝰ nocumentū infert̉ ꝓximo: tanto aūt nocumentū ē maius qͣꝫto maius ē bonum qd̓ ꝓxīotollitur: ſicut maius bonū ē vita hoīs qͣꝫ diuiciele ordinant̉ ad ſuſtentādū vitam. Et iō grauiꝰomicidiū ꝑ qd̓ tollitur vita hoīs qͣꝫ furtū velpina ꝑ quam tollit̉ ſubſtātia tꝑalis ſeu diuitinter cetera vero exteriora bona p̄eminet amicqꝛ ſine amicitia nll̓s viuere pōt: vt pꝫ ꝑ ph̓m. viijethi. Et qꝛ bona fama q̄ ꝑ detractōem tollit̉ ad hmaxime ncc̄ia eſt vt hō idoneus ad amicitiaꝫ hēir. Et iō ſuſurratio eſt grauius peccatum qͣꝫ d̓ctio vel ꝯtumelia: qꝛ amicꝰ melior ē qͣꝫ honor:⁊ amari magis qͣꝫ honorari ẜm ph̓m in. viij. ethi.Quanuis .n. detractor aliqn̄ dicat maiora malaſuſurro tn̄ qꝛ grauitas peccati attendit̉ ex fineagis qͣꝫ ex materia: iō eſt grauius ſuſurratio q̄intendit tollere maius bonū.¶ Capl̓m ſextū de exultatōe ī aduerſis ꝓximi.Xultatio in aduerſis ꝓximi ē qͣrta filia inuidie: ⁊ ꝓpirꝗtatem hꝫ ad crudelitatē ⁊ ſeuiciamq̄ v̓tuti clementie opponit̉. Naꝫ crudelis exultatis alteriꝰ. Ipſa ēt crudelitas ex odio ⁊ īuidialit: vn̄ de ipſa crudelitate: hic dr̄ dicendum.Eſt aūt crudelitas ẜm Sen̄. atrocitas animi ī exigēdis penis. Eſt aūt dr̄ia īter crudelitatē ⁊ ſeuiciam ⁊ diuerſa vicia ſunt. Pro quoꝝ declarationeſciendū ẜm Lho. 2ª. 2ᵉ. q. clix. ar. i. Nomen crud̓tis a crudelitate ſumptū videt̉: ſicut āt ea q̄ ſūtocta ⁊ digeſta ſolent hr̄e ſuauē ⁊ dulceꝫ ſapom. Ita illa q̄ ſunt cruda hn̄t aſꝑum ⁊ horribiem̄. Clementia aūt īportat qͣꝫdam lenitatulcedinē animi ꝑ quam ꝗs ē diminutiuuspenaꝝ: vn̄ crudelitas ei opponitur vt viciuꝫ ꝑ qd̓ꝗs excedit mentē ī penis īferendis. Epicheya qdem q̄ eſt ꝑs iuſticie: alio noīe eꝗtas dr̄ penas d̓bitas ex defectu commiſſo diminuit ẜm tn̄ ꝙ rōdictat vt ad tollēdū ſcandalū ⁊ hiꝰ. Sꝫ ipſa dulcedo affectus ex qua hō ad hoc inclinat̉ ꝑtinet ad

clementiā. Ita ēt econtra ipſe exceſſus penaruꝫqͣꝫtum ad id qd̓ exteriꝰ agit ꝑtinet ad iniuſticiamSed qͣꝫtum ad auſteritatē animi per quā ꝗs ꝓnptus ē ad augendas penas ꝑtinet ad crudelitatSicut ēt difiert mīa a clementia eo ꝙ ad mīamꝑtinet aliene miſerie ſubuenire ꝑ bn̄ficij collationem: ad clementiā vero miſeriam diminuere ꝑpenarum diminutōem. Ita differt immiſericordia a crudelitate: qꝛ ꝑ immiſericordiā nō ſubuenit ꝗs miſerie ꝓximi dando bn̄ficium cū dꝫ: percrudelitatem adauget miſeriā pene vltra debitūrōis. Tn̄ ꝑꝑ ſil̓itudinem rōis harū virtutū .ſ. clementie ⁊ mīe: qꝛ vtraqꝫ refugit ⁊ abhorret miſeriam alienaꝫ ſumitur vna ꝓ altera. Et ſic ⁊ viciaeis contraria .ſ. immiſericordia ⁊ crudelitas ſūit̉ſepe vnum pro alio. Differt ēt ꝓprie ſumēdo crudelitas a feritate. Nam nomen ſeuicie ⁊ feritatisa ſil̓itudine ferarum accipitur que ēt ſeue dicunur. Puiuſmodi .n. animalia nocēt hoībus: vt exeorū corporibus paſcant̉ non ex aliqͣ iuſticie ca:cuius conſideratio ad ſolam rōem ꝑtinet. Et iōꝓprie loquēdo feritas vel ſeuicia dr̄ ẜm ꝙ aliꝗsin penis inferendis non conſiderat aliquam culpam eiꝰ qui punit̉ ſed ſolum hoc ꝙ d̓lectat̉ ī cruciatu hōium: ⁊ ſic cōtinetur ſub vicio beſtialitatꝭNam talis paſſio non ē humana ſꝫ beſtialis proueniens vel ex mala conſuetudine vel ex corruptione nature ſicut ⁊ alie beſtiales affectiōes. Sꝫcrudelitas attendit culpam ī eo ꝗ punitur: ſed excedit moduꝫ īpuniendo. Et iō crudelitas differta ſeuicia ſeu feritate: ſicut malicia humana a beſtialitate: vt dr̄ in. vi. ethi. Et ſicut crudelitas queeſt malicia humana opponit̉ clementie q̄ ē virtꝰhumana: ita ſeuicia ſeu feritas que eſt paſſio beſtialis opponitur virtuti quaꝫ ph̓s Erociam ſeudn̄icam vocat: ⁊ ẜꝫ nos ꝑtinere videtur ad donaſps ſancti: videlꝫ ad donū pietatis: hic aūt ſumit̉crudelitas large. Seuerus autem ẜm Iſido. in li.ety. dr̄ quaſi ſeuus ⁊ verus: qꝛ ſine pietate tꝫ iuſticiam in puniendo: ⁊ ẜm Tho. non tn̄ ſimpl̓r ſeuerus dr̄ ſeuus: quia ſeuicia importat vicium ſeueritas autem virtutem. Sed dr̄ ſeuus circa veritatem ꝓpter aliquaꝫ ſil̓itudinem ad ſeuiciā quenon diminuit penas: ſed hoc agit ſeuerus cū rōe.ſ. vt non recedat a veritate iudicij. De crudelitate populi iudaici erga chriſtum ait pͣs. cviij. Noneſt recordatus facere mīam ſed perſecutus ē hominem ⁊ mendicum ⁊ inopem .ſ. chriſtum. Suꝑquē v̓ſum Caſſiodorꝰ ait. Perſeꝗ hoīeꝫ facit autdiuitiarum ambitus aūt ſuꝑbie odioſa iactantiaPauperē vero ⁊ mendicum īſeꝗ ſola crudelitasfacit: cuius nec honor queritur nec abundantia facultatis ambit̉: hec ille. Debꝫ aūt euitari crudelitas: qꝛ deo ⁊ hominibus diſplicet: ⁊ deus maxime laudatur ex clementia ⁊ ex miſericordia. Etdꝫ euitari.Ut circa ſubditos non exerceatur.Ut circa ꝓpinquos nob habeatur.