Capitulum.V.
contra creaturas irrationales: prout dominusdixit Gene. tertio. Maledicta terra in opere tuoin penam hominis. Pro cuius d̓claratione dicitbeatus Xho. 2ª 2ᵉ. q. lxxvi. ar. ij. Maledictio creature irrationalis poteſt fieri tripliciter. Uno modo ad creatorem referendo in quantum ſciliceteſt creatura dei: ⁊ ſic eſt illicitum ⁊ peccatum blaſphemie: vnde ⁊ mortale: hoc enim eſt deteſtari deum in illo opere ſuo. ¶ Secundo modo ad ipſācreaturam reſpiciendo ſecunduꝫ ſe conſideratāvt quia aliquod brutuꝫ non mouetur vt vult vl̓nocet ſibi ⁊ huiuſmodi: ex quo iraſcitur appetēsenam: ſed hoc eſt vanum ſeu ocioſum: vnde ⁊catum veniale. Maledictio enim licita videſſe precipue in quantum reſpicit penam: petem reſpondet culpe. Unde cum creaturanalis non ſit ſuſceptiua culpe nec pene: iōvanum eſt ſecundum ſeipſaꝫ maledicere: ⁊ tamēhoc modo fit frequentiſſime. Quorum os maledictione ⁊cͣ. ¶ Tertio modo ad hominem referēid quem ordinatur. Omnia enim fecit deuspter hominem. Aug. ⁊ ſic benedictio ⁊ maledictio ad illam rem pertinet proprie cui poteſt alquid bene vel male contingere ſcilicet rationalinature. Creaturis auteꝫ irrationabilibus bonūvel malum dicitur contingere in ordine ad creationalem propter quam ſunt ordinate.unt autem ordinate ad eā tripliciter. Uno mōper modum ſubuentionis: inquātum creaturisirrationalibus ſubuenitur neceſſitati humaneoc modo deꝰ maledixit terre vt per eius ſteatem homo puniretur. Dominus etiaꝫ iuſſitvt ſex ex tribubus iſrael ſtantes ſuper montemGebal deberent imprecari multas maledictōestranſgreſſoribus legis: ⁊ econtra alie ſex tribusſtantes ſuper montem Garizin imprecarent bn̄dictiones multas obſeruatoribus legis: ad innuendum vt dicit Hiero. ꝙ quidam legem obſert dei timore punitionum: et quidaꝫ amore p̄rum. xxiiij. q. iij. cum ergo. Et īter ceteras malictiones dicitur Deū. xxviij. Maledictuꝫ horreum tuum: vt ſcilicet per penuriam victualiumnirentur. Et hoc modo maledicere creature intionali ex maliuolentia ſcilicet ad poſſeſſoremeius: vt ſic ex carētia illius creature irrationalisproximus damnificetur notabiliter: vt per mortem equi: bouis: ruinaꝫ domus ⁊ huiuſmodi: eſſet mortale: quia contra charitatem. ¶ Secūdomodo ordinatur creatura irrationalis ad rationalem per modum ſignificationis in quantumue contingunt circa irrationabilia figurātlortaliter eueniunt vel euenire poſſunt hominibus. Et ſic dominus maledixit ſiculnee cuꝫ.ſ. accedens ad eam eſuriens non inueniret fructus ſed tantum folia: ex qua maledictione radi.citus arefacta eſt. Math. xxij. ad ſignificandumpopulum iudeorum ad quem dominus veniēsincarnatus eſuriens .i. deſiderans ſalutem eius
quia non inuenit fructus fidei ſed tantum foliacerimoniarum obſeruationis reprobauit gratiāſubtrahendo: vnde nil fructus meritoruꝫ producere poteſt. Significat etiam hominem tantū bonis verbis ornatum non operibus a deo reprobatum per hoc non ſibi fructificare. Sic ⁊ montes Gelboe maledicte ſūt a Dauid vt nec ros necpluuia ſtillaret ſuper eos: vt habetur. ij. Regum.i. ad ſignificanduꝫ ꝙ in monte ſuperbie vbi corruerunt fortes iſrael .i. angeli mali: ⁊ primi parentes: nec ros gratie nec pluuia deſcendit a deo .i.ſuperbis. ¶ Tertio modo ordinatur creatura inrationabilis ad rationalem per modum continētis .ſ. temporis vel loci. Et propter hoc poteſt intelligi ad litteram Dauid maledixiſſe montibusGelboe propter cedeꝫ populi iſrahel que fuit facta a philiſteis ī tali loco. Sic ⁊ Iob maledixit diei natiuitatis ſue dicens. Maledicta dies ī quanatus ſum ⁊cͣ. propter culpam originalem quaꝫnaſcendo contraxit ⁊ alias ſequētes penalitatestali tempore. Unde Grego. in quarto morali. ait.Nimis eſt incongruum vt ſuſpicemur. Iob nullo inſtigante nullo pulſante ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere: quem nouimus īter damna rerum: mortēqꝫ filiorum: inter vulra corporis: inter verba male ſuadentis vxomagna creatori preconia humili mente reddidiſſe: duꝫ .ſ. ait Dominus dedit dominus abſtulit ⁊c̄Et iterum vxori. Si bona ſuſcepimus de manudomini ⁊cͣ. Non eſt ergo maledictio eius ira cōmoti: ſed doctrina tranquilli. Bies ergo ī qua natus eſt deſignat omne tempus mortalitatis .i. deficiat tempus mortalitatis ⁊ appareat ſtatꝰ eternitatis. Uel dies qui optatur vt pereat: eſt diabolus qui optatur vt pereat non quidem a gloriaquam iam perdidit: ſed vt retruſus licentiaꝫ tentandi amittat. Hic quidem dies eſt per naturambene conditus: nox per meritum: tenebroſꝰ diescum proſpera allicit: ſed in noctem deſinit: quiaad mala trahit. Sub hac die ⁊ nocte homo eſt ꝯceptus ⁊ natꝰ quia ſub poteſtate diaboli per peccatum originale ex ipſo introductum homo concipitur ⁊ naſcitur. Uel dies peccati delectationeꝫdeſignat nox mentis cecitatem. Homo ergo ī dienaſcitur vel in nocte concipitur: quia ad delectationem peccati non rapitur niſi prius per mentꝭtenebras īfirmetur. Sed pereat dīes ideſt delectatio peccati vigore iuſticie: deſtruatur ⁊ nox idequod cecata mens per conſenſum perpetrat pēitentia extinguat. Oīēs vertatur ī tenebras: vt qd̓in exordio delectationis ad quem finem perditōnis rapit videatur: ⁊ per penitentiam crucietur.Qd̓ ſi ita punita eſt non requirit eam deus in iudicio vt puniat: hec ex dictis Grego. ſꝫ abbreuiata. Sed b. Tho ſuper Iob tractans hunc paſſuꝫſecundum litteram ſic ait. Intelligenduꝫ eſt. Iobdiei ſue maledixiſſe: quia eum eſſe malum denūciauit non ſecundum ſuam naturā qua a deo fa