Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .I.

ip̄m cibū qui ſumitur: ſic qͣꝫtum ad ſubſtantiaꝫvel ſpeꝫ cibi querit aliꝗs cibos lautos .i. p̄cioſosQuantū v̓o ad qualitate querit cibos nimis acrate p̄paratos qd̓ eſt ſtudioſe. Quantū adatem excedit in nimia comedendo: alio indinatōe ꝯcupīe ꝯſideratur ī ipſa ſūptione cibhoc vel qꝛ p̄uenit debitū tp̄s comedendi: ſic ēppere: vel qꝛ non ẜuat debitu modum ī edendoqd̓ eſt ardenter. Propterea aūt corruptio circūnātiarum diuerſarū facit diuerſas ſpes gule ꝓpter diuerſa motiua ex quibꝰ moraliū ſpes diuerfificantur. In eo .n. querit lautos cibos excitatur concupīa eius ex ipſa ſp̄e cibi. In eo aūtuenit tp̄s deordinat concupīa ꝓpter īpatientiammore: ſic de alijs. De his pōt induci illd̓ pſallxxvij. Manducauerunt ſaturati ſunt nimis: deſideriū eorū attulit eis. Et loꝗtur pſal. de ill̓ꝯſis erant in deſerto ī ppl̓o dei. Sꝫ qͣꝫtuꝫeteſtabile viciū gule on̄dit Ambro. in ẜmonedicens. Sexto die beſtie create ſunt: cuꝫ beſtijsorta eſt ptās edendi vſqs eſcaꝝ vbi cibus cepitibi finis factꝰ ē mundi: ibi cepit ſua incrementaneſcire: vbi ceꝑunt diuina circa opera feriarequo iudicio declaratum ē cibos mūdus haet īminui: quos deſijt augeri: infra. Eo vſuaricari nemo nouerat: adhuc orta non eſue pͥma ē p̄uaricatio. Indictū eſt ieiuniuꝫ .i.ꝯſtinentie lex a dn̄o deo: p̄uaricatio legis a diaolo. Serpens gule ſuadet: dn̄s ieiunare decret culpa cibum: latebra poſt cibū: cognitio īfiritatis ī cibo: firmitatis virtꝰ ī ieiunio: di. xxxv.Sexto. vbi oſtendit Ambro. ꝗn̄qꝫ mala ex viciogule. Primum qꝛ facit hoīem vt aīal brutumSicut .n. beſtie cōmedunt trahit appetitꝰ easad cibū ſine diſcretione vel aliqͣ conſiderationeIta guloſus non reſpicit nec ad diē nec ad mo nec ad neceſſitatē: ſꝫ ad appetituꝫ: hoc ſigna fuit ī eo: ī eadē die .ſ. in principio creatōis reua create ſunt beſtie: poſtea creato hoīe fuitmedendi dn̄s dixit: de ligno padite ⁊c̄. Gen̄. ij. Tullius. ſi viderꝭ iſtosres: velut opimos boues ſtertere ſudaze eos. Et Sen̄. quoſdā ventri obediētesaīalium numeremꝰ non hoīum. Scd̓m: qꝛ īpedit virtutis ꝓfectum: vn̄ Grego. dimora. non vīcit viciuꝫ gule male pōtncere .i. quanto corpus īpletur tāto aīa miatur. Qd̓ figuratum fuit ī hoc data ln̄ia comedendi a deo creauit poſtea alias nouas creaturas. Et ſic dicit Ambro. mundū finitū cibum gule mundum .ſ. minorem diminutū .i. ho ꝓfectu ſpirituali. Tertium: qꝛ eſt maitiū. Nam oēs penalitates miẜie morsquam patimur ẜm corpus ignorantia inclīationes ad vicia ꝓceſſerūt ab illa īobediētia Ade vicio gule ẜm illum verſuꝫ ſapientis. Mala. i.maxiſla mali .ſ. hoīs Ade: malo. i. pomo malo:tulit oīa mūdo corporalia ſpualia: vn̄ dicit hāc

fuiſſe pͥmā p̄uaricatōeꝫ .ſ. qͣꝫtū ad ext̓iora vicia. Quartū malum eſt: qꝛ obſcuret intellectumaufert deū. Iob. xxviij. Non īuenit̉ ſapīa ī terraſuauiter viuentium .i. guloſoꝝ. Tuliꝰ. Mente recta vti non pn̄t cibo potu repleti. In cuius figuram pꝰ gulā cōmiſſam ſe abſconderunt pͥmi ꝑentes quaſi amantes tenebras ne viderent̉ a deo.Et hoc eſt qd̓ ait Ambro. latebras poſt cibum. Quintum malū eſt: qꝛ īduxit luxurie fluxumIere. v. Saturaui eos mechati ſt̓. Hiero. Quōluuencula ī feruore iuuētutis poſita dapibꝰ vi plena de caſtitate eris ſecura. q. d. male. Et inhuius figurā cōmiſſo vicio gule fecerunt ſibi ꝑizomata cooꝑientia pudēda: qꝛ ſenſerūt ſtimulūcarnis. Et hoc eſt qd̓ dicit Ambro. Cognitio īfirmitatis in cibo: ſerpēs gule ſuadet tentatea. Un̄ chriſtū tētauit in deſerto dicens. Si filius dei es dic vt lapides iſti panes fiant Math..iiij. qꝛ nouit in̄ multa lucrari frequenter illudſuggerit ẜm moralem ſenſum: vt lapides durosabſtinentie ieiunioꝝ cōmutet ī panes relaxatōnis pn̄ie recreationis corporis: hoc ſi filiꝰ deies: ſi qꝛ filius dei es fidem gratiā. Deꝰ vultſuos filios letari non cruciari: regnū dei non ēeſca potus: ſꝫ iuſticia pax gaudiū in ſp̄ū. ſancto inquit apl̓s Ro. xiiij. Sꝫ verum ē regnuꝫdei non acꝗritur ſolū abſtinentiā ciborū ſediuſticiā ad quā ꝑtinet ieiuniā inſtituta non frāgere neqꝫ ꝓpter delectationes comedere: vel aliꝗdꝓpter comedendū inordinatuꝫ facere: qd̓ diabolus chriſto ſuggerebat: vt .ſ. faceret miracula illius conuerſionis ſine vrgente: qꝛ al̓r ſibi poterat de cibo ꝓuidere. Sꝫ guloſi manducauerunt ſaturati ſunt: vbi notant̉ plures ſp̄es gule.Prima māducauerūt aliꝗ ī exceſſiua quātitateSecundo: māducauerūt aliqui cum lauta qualitate.Tertio: manducauerunt tertij de accurata ſtudioſitate.Quarto: māducauerunt qͣrti ex nimia auiditateQuinto: māducauerūt ꝗnti ſub temporis inporportunitate. I.V.Prima ergo ſpecies gule ſeu modus eſt nimis comedere vel ēt bibere:Quod .n. dicitur de eſu totuꝫ ſciēdum ē de potuſꝫ locutio ī hiꝰ ſit de eſu: qꝛ ibi magis offenditur frequētius qͣꝫ in potu. aūt ita excedit̉ ī quātitate vt incurrat̉ ebrietas: illud eſt vnū viciumſpale de quo dicet̉.. Cum vero bibit̉ vltra debitum ſꝫ citra ebrietate: ꝑtinet ad hanc ſpēm guleAb hoc vicio deuicti ſunt multi ex illis ebrijs indeſerto de quibꝰ dicit̉ in verſiculo allegato.ducauerunt ſaturati ſunt nimis: comederuntergo cōturnices qͣs dn̄s fecit circa caſtra eoꝝ euolare: qͣs captas cōederunt ī nimia qͣꝫtitate: ſꝫ puniti ſt̓ igne de celoguloſos illos cōburendo: vt hēt̉Nume. xi. Et ꝑpetrari pōt iſtd̓ viciū ita circa vi-