Capitulum .I.
ip̄m cibū qui ſumitur: ⁊ ſic qͣꝫtum ad ſubſtantiaꝫvel ſpeꝫ cibi querit aliꝗs cibos lautos .i. p̄cioſosQuantū v̓o ad qualitate querit cibos nimis acrate p̄paratos qd̓ eſt ſtudioſe. ¶ Quantū ad qͣatem excedit in nimia comedendo: alio mō indinatōe ꝯcupīe ꝯſideratur ī ipſa ſūptione cibhoc vel qꝛ p̄uenit debitū tp̄s comedendi: ⁊ ſic ēppere: vel qꝛ non ẜuat debitu modum ī edendoqd̓ eſt ardenter. Propterea aūt corruptio circūnātiarum diuerſarū facit diuerſas ſpes gule ꝓpter diuerſa motiua ex quibꝰ moraliū ſpes diuerfificantur. In eo .n. ꝗ querit lautos cibos excitatur concupīa eius ex ipſa ſp̄e cibi. In eo aūt ꝗ p̄uenit tp̄s deordinat concupīa ꝓpter īpatientiammore: ⁊ ſic de alijs. ¶ De his pōt induci illd̓ pſallxxvij. Manducauerunt ⁊ ſaturati ſunt nimis:⁊ deſideriū eorū attulit eis. Et loꝗtur pſal. de ill̓ꝯſis q̄ erant in deſerto ī ppl̓o dei. ¶ Sꝫ qͣꝫtuꝫeteſtabile viciū gule on̄dit Ambro. in ẜmonedicens. Sexto die beſtie create ſunt: ⁊ cuꝫ beſtijsorta eſt ptās edendi ⁊ vſqs eſcaꝝ vbi cibus cepitibi finis factꝰ ē mundi: ibi cepit ſua incrementaneſcire: vbi ceꝑunt diuina circa eū opera feriarequo iudicio declaratum ē ꝙ ꝑ cibos mūdus haet īminui: ꝑ quos deſijt augeri: ⁊ infra. Eo vſuaricari nemo nouerat: ⁊ adhuc orta non eſue pͥma ē p̄uaricatio. Indictū eſt ieiuniuꝫ .i.ꝯſtinentie lex a dn̄o deo: p̄uaricatio legis a diaolo. Serpens gule ſuadet: dn̄s ieiunare decret culpa ꝑ cibum: latebra poſt cibū: cognitio īfiritatis ī cibo: firmitatis virtꝰ ī ieiunio: di. xxxv.Sexto. vbi oſtendit Ambro. ꝗn̄qꝫ mala ex viciogule. ¶ Primum qꝛ facit hoīem vt aīal brutumSicut .n. beſtie cōmedunt cū trahit appetitꝰ easad cibū ſine diſcretione vel aliqͣ conſiderationeIta ⁊ guloſus non reſpicit nec ad diē nec ad modū nec ad neceſſitatē: ſꝫ ad appetituꝫ: ⁊ hoc ſignatū fuit ī eo: ꝙ ī eadē die .ſ. in principio creatōis reua create ſunt beſtie: poſtea creato hoīe fuitmedendi cū dn̄s dixit: de oī ligno padite ⁊c̄. Gen̄. ij. Tullius. ſi viderꝭ iſtosres: velut opimos boues ſtertere ⁊ ſudaze eos. Et Sen̄. quoſdā ventri obediētesaīalium numeremꝰ non hoīum. ¶ Scd̓m: qꝛ īpedit virtutis ꝓfectum: vn̄ ⁊ Grego. dimora. ꝙ ꝗ non vīcit viciuꝫ gule male pōtncere .i. quanto corpus īpletur tāto aīa miatur. Qd̓ figuratum fuit ī hoc ꝙ data ln̄ia comedendi a deo n̄ creauit poſtea alias nouas creaturas. Et ſic dicit Ambro. mundū finitū ⁊ ꝑ cibum gule mundum .ſ. minorem diminutū .i. hon̄ ꝓfectu ſpirituali. ¶ Tertium: qꝛ eſt maitiū. Nam oēs penalitates ⁊ miẜie ⁊ morsquam patimur ẜm corpus ⁊ ignorantia ⁊ inclīationes ad vicia ꝓceſſerūt ab illa īobediētia Ade⁊ vicio gule ẜm illum verſuꝫ ſapientis. Mala. i.maxiſla mali .ſ. hoīs Ade: malo. i. pomo malo: cōtulit oīa mūdo corporalia ⁊ ſpualia: vn̄ dicit hāc
fuiſſe pͥmā p̄uaricatōeꝫ .ſ. qͣꝫtū ad ext̓iora vicia.¶ Quartū malum eſt: qꝛ obſcuret intellectum ⁊aufert deū. Iob. xxviij. Non īuenit̉ ſapīa ī terraſuauiter viuentium .i. guloſoꝝ. Tuliꝰ. Mente recta vti non pn̄t cibo ⁊ potu repleti. In cuius figuram pꝰ gulā cōmiſſam ſe abſconderunt pͥmi ꝑentes quaſi amantes tenebras ne viderent̉ a deo.Et hoc eſt qd̓ ait Ambro. latebras poſt cibum.¶ Quintum malū eſt: qꝛ īduxit luxurie fluxumIere. v. Saturaui eos ⁊ mechati ſt̓. Hiero. Quōluuencula ī feruore iuuētutis poſita dapibꝰ ⁊ vinō plena de caſtitate eris ſecura. q. d. male. Et inhuius figurā cōmiſſo vicio gule fecerunt ſibi ꝑizomata cooꝑientia pudēda: qꝛ ſenſerūt ſtimulūcarnis. Et hoc eſt qd̓ dicit Ambro. Cognitio īfirmitatis in cibo: ⁊ iō ſerpēs gule ſuadet ⁊ tentat d̓ea. Un̄ ⁊ chriſtū tētauit in deſerto dicens. Si filius dei es dic vt lapides iſti panes fiant Math..iiij. qꝛ nouit in̄ multa lucrari ⁊ frequenter illudſuggerit ẜm moralem ſenſum: vt lapides durosabſtinentie ⁊ ieiunioꝝ cōmutet ī panes relaxatōnis pn̄ie ⁊ recreationis corporis: ⁊ hoc ſi filiꝰ deies: ſi ꝓ qꝛ filius dei es ꝑ fidem ⁊ gratiā. Deꝰ vultſuos filios letari non cruciari: ⁊ regnū dei non ēeſca ⁊ potus: ſꝫ iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiū in ſp̄ū. ſancto inquit apl̓s Ro. xiiij. Sꝫ verum ē ꝙ regnuꝫdei non acꝗritur ſolū ꝑ abſtinentiā ciborū ſed ꝑiuſticiā ad quā ꝑtinet ieiuniā inſtituta non frāgere neqꝫ ꝓpter delectationes comedere: vel aliꝗdꝓpter comedendū inordinatuꝫ facere: qd̓ diabolus chriſto ſuggerebat: vt .ſ. faceret miracula illius conuerſionis ſine cā vrgente: qꝛ al̓r ſibi poterat de cibo ꝓuidere. Sꝫ guloſi manducauerunt⁊ ſaturati ſunt: vbi notant̉ plures ſp̄es gule.Prima māducauerūt aliꝗ ī exceſſiua quātitateSecundo: māducauerūt aliqui cum lauta qualitate.Tertio: manducauerunt tertij de accurata ſtudioſitate.Quarto: māducauerunt qͣrti ex nimia auiditateQuinto: māducauerūt ꝗnti ſub temporis inporportunitate.¶ I.V.Prima ergo ſpecies gule ſeu modus eſt nimis comedere vel ēt bibere:Quod .n. dicitur de eſu totuꝫ ſciēdum ē de potuſꝫ locutio ī hiꝰ ſit de eſu: qꝛ ibi magis offenditur⁊ frequētius qͣꝫ in potu. Cū aūt ita excedit̉ ī quātitate vt incurrat̉ ebrietas: illud eſt vnū viciumſpale de quo dicet̉. jͣ. Cum vero bibit̉ vltra debitum ſꝫ citra ebrietate: ꝑtinet ad hanc ſpēm guleAb hoc vicio deuicti ſunt multi ex illis ebrijs indeſerto de quibꝰ dicit̉ in verſiculo allegato. Māducauerunt ⁊ ſaturati ſunt nimis: comederuntergo cōturnices qͣs dn̄s fecit circa caſtra eoꝝ euolare: qͣs captas cōederunt ī nimia qͣꝫtitate: ſꝫ puniti ſt̓ igne de celoguloſos illos cōburendo: vt hēt̉Nume. xi. Et ꝑpetrari pōt iſtd̓ viciū ita circa vi-