Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. VI.

Ula eſt pnumex ſepteꝫ capitalibus vicijs. Degquo vicio inꝗt Ambrꝭ. Gula aparadiſo regnātem expulit: dixxxv. ſexto die. Pōt aūt ſic dfiniri. Gula ē inordinatꝰ appetitꝰ cibi potꝰ. Ditur autē gula appetitus inordinatus ẜm. b. Tho.. 2ᵉ. q. cxlviij. ar. i. in eo recedit ab ordinenis in quo ꝯſiſtit bonū v̓tutis moral̓. Et qꝛ exaliquid dicit̉ pctm̄ qd̓ virtuti contrariatur:gula eſt pctm̄. Sꝫ ſciendum ẜm Tho vbi.. duplex eſt appetitꝰ. Unꝰ quidē naturalis que pertinet ad vires potentie vegetabilis in ꝗbus pōt virtus vicium: eo pn̄t ſubijci rōni. Un̄ vis appetitiua diuiditur ī nutritiuā digeſtiuaꝫ expulſiuaꝫ: que ꝑtinent ad vegetatiuam vttes eius. Et ad talem appetitum .ſ. naturaleꝫ hꝰvegetatiue ꝑtinet eſuries ſitis vbi non ē peccatum. Un̄ Gre. Sepe ſin̄ culpa agitur qd̓ venit exculpa: vn̄ ſine culpa cum eſurimꝰ comedimusqd̓ tn̄ ex culpa pͥmi ꝑentis eſt factuꝫ vt eſuriamꝰdi. v. c. ad eius. Alius eſt appetitꝰ ſenſitiuus ī cuius ꝯcupīa vicium gule conſiſtit. Un̄ pͥmus motus gule īportat inordinatōem ī appetitu ſenſitiuo que eſt ſine pctō: qd̓ videt̉ cuꝫ quis appetit cibū vel potū non ꝓpter ſuſtentatōeꝫ: ſꝫ ꝑꝑ delectatōem: vn̄ excedens ī qͣꝫtitate cibi vel potꝰꝓpter ꝯcupīam cibi potus ſꝫ erroreꝫ eſtimāseo īdigere non ꝑtinet ad gulā. Et de hoc vicioitur ps. ꝯtra quoſdā pͣs. lxxvij. Adhuc eſce eorrant in ore ipſorū: ira dei aſcendit ſuper eos.Ubi tria notantur.Prima mat̓ia ex gula ꝑpetrat̉ ibi: adhuc eſce.Scd̓o culpa in qua aīa maculatur: ibi erant ī oreipſorum.Tertia pena a qua ꝑſona cruciatur: ibi ira deiaſcendit ſuꝑ eos.Materia huius vitii ēeſca potus. Et de eſca qd̓ eſt pͥncipale dicit. Adhuc eſce eorū: loquit̉ de cōturnicibꝰ quas d̓ditdn̄s illi ppl̓o iudeorum in deſerto conſtituto appetenti alios cibos qͣꝫ manna qd̓ dabat dn̄s eisquotidie de celo. Ubi ſciendū eſca in ſe q̄cūqꝫnon ē mala ſꝫ bona: qꝛ creatura dei. i. Timo: iiij.Oīs creatura bona: nihil reijciendū qd̓ gratiaꝝ actione ꝑcipitur. Et ſaluator Math. xv.qd̓ intrat in os coinꝗnat hoīem .i. cibus potusẜm ſuā ſubſtantiā naturā non maculat hoīemſp̄ual̓r. In quo redargutus eſt error quorundāiudeoꝝ eſtimantium quoſdā cibos: vt ſunt lege veteri ꝓhibiti ex ſui natura malos maculare aīam eoꝝ eſum. Sꝫ. b. Tho. in. iij. ꝯtra gentiles.c. cxlvij. hoc reprobat triplici ratione .ſ. aliquemcibum ẜm ſe malū: pͥmo ſic. Qd̓ fit ẜm rōnemē pctm̄: ſit aūt vnūqd̓qꝫ ẜm rōneꝫ qn̄ ordinaturẜm ꝯgruit debito fini. Finis aūt debitus ſūp-

tionis ciboꝝ ē ꝯſeruatio corporis nutrimentū.Quicunqꝫ ergo cibꝰ facere pōt: ergo abſqꝫ pctōpōt ſumi. Nulliꝰ ergo cibi ſūptio ẜm ſe eſt pctm̄. Scd̓o ſic. Uti rebꝰ ad qd̓ ſunt ordīate eſt ẜꝫſe malum: ſunt aūt plante ꝓpter aīalia: aīaliumv̓o quedam ꝓpter al̓ia: oīa ꝓpter hoīem. Uti ergo plantis vel aīalium carnibus ad eſum vel adquecūqꝫ alia hoī ſunt vtilia non eſt ẜm ſe peccatum. Tertio ſic. Defectus peccati ab aīa deriuatur ad corpus non econuerſo: peccatum enīdicimꝰ ẜm qd̓ deordinatur volūtas. Cibi autīmediate ad corpus pertinet: autem adNon ciborum ſūptio ſcd̓m ſe pōt peccatniſi quatenꝰ repugnat rectitudini voluntatꝭ. Qꝛcibi ſumptio repugnet rectitudini voluntatis.tingit tripliciter. Uno modo ꝓpter repugnātiaad ꝓprium fineꝫ ciborū: ſicut cum aliquis ꝓpt̓lectationeꝫ que ē in cibis vtit̉ cibis. cōtrariatibꝰſaluti corporis: vel ſecūdum. ſpeciem vt infirmꝰfructꝰ herbas huiuſmodi que nocent cōmūit̉illi: vel ſecundum qͣꝫtitatem vt cuꝫ nimis cōeditde aliquo: ita grauat ſtomachum vel caput ethuiuſmodi. Secūdo ſcd̓ꝫ repugnat cōditioni eius qui vititur cibis vel eorum quibꝰconuerſatur. Exemplum pͥmi patet vt cum quiscomedit accuratius qͣꝫ ſua ꝯditō vl̓ facultas egit: vt ſi ruſticꝰ vtatur cibis gentilium ſeu nobium. Exemplum ſecundi: vt cuꝫ quis vtitur alijscibis qͣꝫ ſe habeant mores eorum ꝗbus ꝯuerſatur. Tertio ẜꝫ cibi ſunt aliqua lege ꝓhibiti ꝓpter aliquam cām ſpēalem: puta in veterlege aliqui cibi ꝓhibeantur comedi ꝓpter fcationem ſpūalem: puta porcus: miluꝰ: coraquila: huiuſmodi: que ſignificant vitia: videcet luxuriaꝫ porcus: raptuꝫ auariciaꝫ miluitarditatem craſtinationeꝫ coruus: deliciaꝗla: que vitiā vult dominus īcorpnobis. In lege eccleſie ꝓhibetur eſꝰ carniū ſextaferia totuꝫ ānum in ieiunijs lacticinia in quadrageſima. In aliquibus etiam religionibꝰ ꝓhibent regula vel ꝯſtitutiones aliꝗbus cibis vti vcarnibus: qꝛ malis ſed ad cōcupiſcētiā refrenadaꝫ: vt dicitur de conſe. di. v. Carneꝫ. quia illacerimonialia legis veteris nunc ceſſant: ẜuaridebent: ideo illis vti poſſumus cibis tūc ꝓhibſed a ſignificatis cauere debemꝰ .i. a vitijs. Prohibitum etiam fuit gentilibus ad fideꝫ cōuerſisper apoſtolos veſci idolotitis ꝓpter ſpecieꝫ mavitādā ne .ſ. aliꝗ crederent hoc illos facere ī veneratōem idoli: qd̓ ad idolatriam pertineret: alide ſe pctm̄ non eēt. Item ꝓhibitum fuit ſangiſuffocato veſci: qꝛ iudei erant ex lege aſſueti abſtinere a talibꝰ que adhuc ẜuabant: ne redderentur edioſi eis graues in ꝯuerſatione vtēdocibis illis erant abhoīatōi fuit ad tp̄s ꝓhibiti fraterna concordia. Ad errorem igiturquē manichei ſequebant̉ eſtimare eſcā aliqͣde ſe malā: vn̄ apl̓s. i. Zimo. iiij. In nouiſſimis