Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ. X.

ẜm Tho. auget. ſeu potius eſt ſpāle pctm̄. Secūdanorantia ſiue iuris ſiue facti pōt eſſe craſſa etpina: et hoc quando ꝗs non recuſat ſcire: īmovellet: ſed negligit addiſcere propter laboreꝫ ſeuoccupationes inquirere vel legere cum poſſet:hoc qͣꝫtum ad ea que ꝗs debet ſcire ſiue reſpectuchriſtianitatꝭ vt precepta dei eccl̓ie: ſeu reſpectuſtatus vel officij vel exercitij vt religioſus que ſt̓religionis ſeu curatus que ꝑtinent ad curaꝫ: aduocatus que ꝑtinent ad iura: medicus ad medicinam hiꝰ ſi neſciat excuſat̉ ꝗdem a tanto: ſꝫ nona toto .i. non ē ita graue pctm̄ ſicut ſi faceret ex cerſcīa. Unde Greg Grauius ex infirmitate .i. paīe qͣꝫ ignorantia peccat̉ de peni. diſ. ij. ſcienduꝫ.Quantū v̓o ad ea que non tenet ſcire vt aſtrologiam: ph̓iam: poeſim: hiꝰ: non peccat ignorando:quimmo ſunt quedam quę melius eſt neſcire qͣꝫſcire: vt dicit Aug. diſ. xxxviij. c. qͣꝫuis. vt ea que inſtigant ad malum. Et dicitur ignorantia craſſa etſupina ad ſimilitudinem hoīs craſſi non bn̄ videt que ſunt ante ſe. Nec tn̄ ꝯtinue peccat manet iſta ignorantia: ſed tunc debuit vel debet ēnegligit hoc agere. Tertia ignorantia eſt inuincibilis que nullo ſtudio humano vinci pōt: vt eſtpueris non hn̄tibus vſum rationis amētibus:hec excuſat a toto: vn̄ ea que fiunt a fatuis ſeu deficientibus vſu rationis imputant̉ eis ad peccatum nec ad penam nec quo ad deum nec quoad mundum: ſiue illa que faciunt ſint ꝯtra legemdiuinam: vt homicidium: blaſphemia: et hiꝰ: ſiueꝯͣ legem humanam: vt non ꝯfiteri: non cōicare ſemel in anno: hiꝰ: vt. xv. q. i. Aliquos.. c. ſe. Etiaꝫſi ex culpa ſua incidiſſet ꝗs in talem amētiam velfuriam: ſiue ex nimijs ieiunijs: vigilijs: ſiue ex aliqua paſſione amoris vel doloris. Dicit etiam Ul. aliꝗs dubitat de aliquo facto vel fiendo vtꝝſit licitum vel illicitum: ꝯſulit peritos: facit qd̓in ſe eſt ad inueniendū veritatem ſi ſibi ꝯſulat̉trarium veritati qd̓ ille ſeꝗtur ſatis excuſat̉: quiapōt dici in eo ignorantia inuincibilis vt in dubioſciſmate cui debeat adherere ī bello dubioſo quoad ſubditos hiꝰ. In his tn̄ que ſunt de iure naturali vl̓ diuino qͣꝫtuncūqꝫ ꝯſuleret̉ ſibi ignoranti aſſimis ꝯͣrium veritati non excuſaret̉ a pctōagendo: qꝛ in hiꝰ non pōt hr̄e locū ignorātiainuincibilis ad habentes vſum rōnis. Qui ergoneſcierunt que ſunt legis humanalis: neqꝫ intellexerunt que ſunt legis diuinalis: in tenebrisamhulant .i. oꝑant̉ ignorantes que debent ſcireItingentibus factis ī his vt ſeꝗtur in p̄s. Mouebunt .i. remouebūtur oīa fundamēta terre .i. homines ſunt de terra: fundamēta .ſ. ſpūalia edificij virtualis: vt fides. i. Corin. iij. Fūdamētuꝫ alid̓nemo pōt ponere p̄ter id qd̓ poſituꝫ eſt: qd̓ ē dn̄sleſus .i. fides chriſti charitas. Apl̓s ad ephe. iij. Incharitate redicati fundati. Hiero. Fundamētuꝫoīum virtutuꝫ humilitas: his amotis nullla virtꝰſupeſt. Et ait dn̄s Iſa. xliij. Educ fores populū

cecum: et oculos habentem: foras eccleſiam militantem triumphantem. Educ ideſt educes tu .ſ.deus..§. III.Tertia cecitas eſt in eligendo: videlicet ꝗs cognoſcit eſſe malū quodvult facere tn̄ facit: quod pōt eſſe: niſi qꝛ ſi īvniuerſali cognoſcit̉ eſſe malū: vt fornicationem:furtum: homicidiū: hiꝰ: tn̄ in ꝑticulari illum actum non cognoſcit eſſe malū: ſed videtur ſibi eſſebonū. Naꝫ vt dicit Dionyſius. Nullus intendēsad malū oꝑat̉: de talibus dici pōt illud pͣs. cxiij.Oculos hn̄t non videbūt: hn̄t ꝗdem oculos adcognoſcendum in vniuerſali: ſed vident illudeſſe malū in ꝑticulari. Un̄ dicit ph̓s in li. ethicoꝝ oīs malus eſt ignorans: talis ignorantia noneſt ſpāle pctm̄: ſed circūſtantia reperit̉ in quolibet pctō. Et ad idem facit qd̓ dicit in ꝓuer. Errātqui operantur malum. In hoc eſt error: qꝛ videt̉ei qui malum agit detentꝰ paſſione vel habitu vicioſo tūc bonum agere: enim niſi reꝝ ignorantia pōt errari: vt dicit Aug. diſ. xxxviij. qͣꝫuis.ne magnus error magna cecitas eſſet ſi ꝗs eſtimaret lapidem terreū vel vitreū magis p̄cioſumqͣꝫ adamateꝫ vel topation. Sic errat vt cecus quialiꝗd terrenū vel diuitiaꝝ vel honores vel delectationes corporalis p̄ponit mādatis dei ſeu delectationibꝰ ſempiternis. In figurā huius legiturNaas rex amonitaꝝ cuꝫ bellaret ꝯͣ viros IabesGalaad in hoc voluit eos hr̄e federatos et pacificos ſi oīuꝫ erueret oculos dextros: et ſic eſſent īobprobriū iſrl̓. i. Regꝭ. xi. Naas eſt diabolus quipugnat ꝯͣ filios iſrl̓. i. fideles. Interp̄tat̉ .n. iſrl̓ videns deū .ſ. fidē: hoc aūt eſt pactū qd̓ vult habe̓ fidelibus vt eruat oculos dextros .i. reſpectuꝫad deū vt regulas ſeu mādata eius habeant inactibus ſuis: tūc curat dare eis moleſtiā bellare tēptationibꝰ: qꝛ pacifice eos tūc poſſidet:ſed debent huic acꝗeſcere fideles: ſed hr̄e recurſum adiutorio ad chriſtū: et ſic liberati erūt: ſic̄illi viri Iabes Galaad inuocantes deuote auxilium Saul iſrl̓ regꝭ liberati ſūt. Qui aūt īcurritcecitatem ſpūaleꝫ imitet̉ cecū qui ſedebat ſecꝰ viā mēdicabat clamās ad ieſum vt videret: lumērecepit. Lucꝭ. xviij. vel celidoniū .i. cecū a natiuitate lauans ſe ī natatoriā ſiloē ad mādatū chriſtiviſum recepit. Io. ix. hec locio fit mortaliter intritōe ꝯfeſſionē. Oīa inquit Laurentius in confeſſione lauartur. De p̄cipitatione. Capl̓m decimum.Recipitatio eſt ſecunda filia luxurie que ſi frequēterprocedit ex luxuria: tn̄ ex alijs vicijsetiā ꝓcedere pōt: aliqn̄ eſt ſpāle pctm̄: aliqn̄ circūſtantia aggrauans pctm̄. Bifficile eſt āt ītellige̓