Capitulū. III.

quia congnouerunt eas non fornicarie: ſed maritali affectu: cum ꝗbus deus diſpenſauit vt ſimulhaberēt plures vxores abſqꝫ pctō vt exͣ d̓ diuor.c. Gaudemus. ⁊ hoc ob multiplicandū cultuꝫ deiqui remanſerat ſolum in familia eoꝝ ex multiplicatione hominū eoꝝ per generationem in illa ſamilia. Et etiam ob ſpūalem ſignificationem q̄ hatur. xxxij. q. iiij. Recurrat. ⁊. c. ſe. ⁊. c. obicijūt̉. Certio arguitur ſeu reprehenditur adulteriū ꝑ legeeuangelicā. Nā dixit chriſtus ī euāgelio Math̓.xix. Quos deus coniunxit hō non ſeparet: rep̄hdens illos iudeos ꝗ dabant libellū repudij vxocum non placebat eis: ⁊ ea dimiſſa contrahebantcuꝫ altera adultera declarans hoc eſſe adulteriūnon matrimonium: ⁊ qꝛ Moyſes ꝓpter duriciē⁊ crudelitatem illoꝝ hͦ ꝑmiſerat non vt bonum ⁊licitum: ſꝫ vt minus malū ne occiderent vxores ſidimittere non poſſent. Seꝑat igitur homo quosdeus coniunxit: et male facit infringens dei ordinationem: cū ſine ca legitima dimittit vxorem velvxor viꝝ ⁊ ml̓to magꝭ ſi adulterat: ⁊ peius ſi defacto cū alia ꝯͣhat. Pro nulla igitur cā licitum ē accedere ad aliam qͣꝫ ad ꝓpͥam vxorem. Nec ex eo ꝙſterilis ſit vxor vt ex alia habeat filios. Nec ex eoꝙ infirma qualicūqꝫ ⁊ quacūqꝫ diutina īfirmitate ⁊ incurabili: ſiue ſit ceca: ſiue ſit paralytica ſiueleproſa. Nec ex eo ꝙ eſt adultera vl̓ qͣꝫtucūqꝫ mala vel heretica. Bn̄ poſſet dimitti qͣꝫtuꝫ ad cohabitationem et thoꝝ propter adulterium vel ꝑiculūſui ꝓbabile. corporis vel aīe: ſed non quo ad vinculum .i. ꝙ poſſit accedere ad aliam viuente pͥmaal̓s adulterium eſt. Et idem de vxore erga viruꝫ.Un̄ Aug. Sicut non ſunt facienda adulteria volūtate etiam ꝓcreandi filios: ſic non ſacienda furtavoluntate paſcēdi pauperes. xxxij. q. iiij. Sicut. etq. v. c. Si vxorem. et. q. vij. ꝑ to. Quarto arguiturꝑ legem canonicā ⁊ ſynodalem. Naꝫ eccl̓ia ſcd̓mantiquas regulas imponit pnīam ſeptennem proadulterio: vt pꝫ. xxij. q. i. c. Predicanduꝫ. quāuishodie ſint in arbitrio cōfeſſoris pnīe imponendeſiue pro iſto ſiue ꝓ alio pctō. Et in aliꝗbus eccleſijs ep̄alibus eſt ēt ſnīa excōicationis lata ꝑ ſynodales ꝯͣ adulteros. Dē iure aūt cōi qͣꝫuis non ſintexcōicati ipſo facto: deberent tn̄ excōicari quādoeſt manifeſtum ⁊ ꝑſeuerans. A deo aūt ſemper ſūtexcōicati adulteri etiam occulti. Punit etiam ipſum adulterum iure petendi debitū ab vxore: itaꝙ non tenetur eī vxor reddere debitum cuꝫ hoccertitudinaliter nouit ꝗnīmo ſtatuit eccl̓ia ꝙ ſi inadulterio ꝑſeuerat notorio nullo modo debet eſreddere debitū qui innocens eſt: ad hoc ne videatur fauere ei in adulterio: ſed deſiſtat ab eo. Un̄Diero. Cum vxor carnē vnam in aliam dimiſerit⁊ ſe a marito per fornicationem ſeparauerit nondꝫ teneri: ne virū qͦꝫ ſub maledicto faciat dicenteſcriptura. Qui tenet adulterā fatuus eſt ⁊ iniquꝰ.xxxij. q. i. Dixit dn̄s. ⁊ in. c. ſe Et idem iuris eſt oīoin viro ⁊ vxore: qnīmo pōt ꝯͣ voluntatem adulte-

ri vel adultere qui ſidem ſeruat caſtitatis peterediuortium ⁊ non cohabitare cū adultero: ⁊ ītraremonaſterium qn̄ adulterium eſt notorium: vt notatur. xxvij. q. ij. c. Agathoſa. cum glo. Si vis plenius de his vide in 3ª ꝑte ti. i. c. xxi. Quinto arguit̉per legem ciuilem ⁊ imperialem. Nā ꝑ legem ciuilem ꝓpter adulteriuꝫ ꝓbatum vxor perdit dotesvt in Auten. vt liceat matri. §. qui v̓o. colla. viij. ꝑdit ⁊ famam ⁊ honorem: ꝑdit ⁊ vitam aliqn̄. Quauis aūt ip̄e leges ſeculares non puniant ita virosperpetrantes adulteria cū ſolutis ſicut mulieresperpetrantes cuꝫ ſolutis viris vel coniugatis: tn̄ẜm rectius iudiciuꝫ eccleſie ita peccat vnus ſicut⁊ alter ⁊ ita deberet puniri. Un̄ dicit Inno. Chriſtiana religio adulterium in vtroqꝫ ſexu pari rōecondēnat. xxxij. q. v. ⁊. q. vi. Aug. ait. Indignāturmariti ſi audiant adulteros viros ſimiles adulteris feminis pendere .i. ſuſtinere penas: cum tantograuius eos puniri oportuerit: qͣꝫto magꝭ ad eospertinet ⁊ virtute vincere ⁊ exemplo regere ſeminas. Priuat etiā lex ciuilis natos ex adulterio paterna hereditate ⁊ oībus dignitatibꝰ tꝑalibꝰ. Eccequō oīa iura ſūme arguūt ⁊ oeteſtant̉ adulteriuꝫEt iō ſūme cauendū..§. III.uantum ad tertiumprincipale .ſ. grauamen expectandum īdeſt penaꝫdicit. Statuam contra faciem tuam .i. ī iudicio ip̄apeccata ⁊ mala que ex adulterio oriūtur: tibi oſtēdentur ipſa pctā ⁊ mala ⁊ ipſa te accuſabunt: ex qbus cōdemnaberis. Naꝫ vt dr̄ Heb. xiij. Adulteros iudicabit deus .ſ. ad ignem eiernum. Et pͥmoꝗdem pena eſt eis ſūma confuſio quam habebitadulter coram toto mundo. Certū eſt ꝙ ſi muliernobilis nunc accuſaretur de adulterio in iudicioin aliqua ciuitate coram ppl̓o haberet ſummā penam confuſionis. O qͣꝫta confuſio tunc corā totomundo ⁊ amicis ⁊ inimicis argui d̓ adulterio animam que nobiliſſima eſt: que violauit etiā ſacramentū dei. Qd̓ viri nō erubeſcunt nunc de adulterio ꝓpter qd̓ manifeſte cōmittūt: hoc ꝓcedit exmaxima cecitate: qꝛ n̄ cognoſcunt grauitateꝫ malicum deberent magis erubeſcere qͣꝫ mulieres: ſedtunc ſublata tali cecitate ignorantie ſūme confuſioni patebūt. Iere. xx. Confundentur vehement̉qꝛ non ītellexerunt opprobriuꝫ .ſ. peccati. Primoſtatuetur ante faciem ſuā grauitas huius peccatiex iniuſticia maxima ⁊ iniuria quā fecit ꝓximo etviolatione ſacramenti dei et eccleſie: ꝓpter qd̓ puniuit deus terribiliter iſtud vicium. Nā vt habet̉Iudicꝭ. xix. ꝓpter adulterium ꝑpetratū cū vxorecuiuſdum leuite a viris ciuitatis Gabaa: qꝛ noluerunt eos punire illi de tribu Beniamin mortuiſunt in bello circa ſexagintamilia hominum: nā īpͥmo ⁊ ſecūdo bello facto ad inuicem. xi. tribus fuerūt de bellati a tribu Beniamin mortuis pluſqͣꝫxxx. millibus de ipſis: qꝛ conſidebant de ſua multitudine cū eſſent. cccc. millia vel circa. In tertio