Capituluꝫ. III.
vvel mutilatōis put ſit ꝑ leges ⁊ ſtatuta ciuitatem q̄ẜm Lho. ī pͥª 2ᵉ. obligāt etiā ī foro cōſcīe ad obẜuanriā: vel pena īcarceratōis q̄ īfert̉ ēt ab eccl̓iaſticis: ⁊ī religionibꝰ mortale ē. Nō .n. infert̉ talis pena niſo eo qd̓ multū eēt leſiuū iuſticie ⁊ boni cōis. Ideꝫvidet ſi ſub pena grauiori culpe debita aliꝗd propibeat̉ vt in religionibꝰ aliꝗbꝰ. 3º. pōt hoc haberi ſivedinatio fiat ſub tali forma: p̄cipio vel mando incirtute obedientie: vel ſpiritus ſancti: vel ſub īterone maledictionis eterne: vel ſub obligatioati mortalis. Huiuſmodi modis vtunt̉ cōuter nunc prelati euꝫ intendunt precipere ſubitis aliquid neceſſario faciendum ⁊ eccleſia ī ſuisordinationibus. In regula tamen beati Franciſcitiam abſqꝫ tali modo loquendi habentur multaprecepta obligantia ad mortale: vt habetur in cle.fxiuit de paradiſo: extra de ver. ſig. Sed cum preeptum ſit obiectū obedientie ſecundum Tho. vbiipra qūocunqꝫ innoteſcat ⁊ quibuſcunqꝫ verbisrecectuꝫ ſuꝑioris ſubdito: certitudinaliter tenet̉obedire: al̓s ſtatur virtuti verborum: iuxta illudFregorij. Humane aures talia verba iudicāt quaa foris ſonāt. xx. queſtione. v. Pumane. vbi dicitlo. ꝙ cum non conſtat de intellectu legiſlatoris:vel mādatis nō ē a verbis recedendū: vt extra depon. c. Ex lr̄is. ⁊. ff. de lega. iij. l. nō aliter. al̓s auteꝫſaciendo ꝯͣ ordinatōes eccl̓ie vel p̄latorum vel reularū vel ſtatutorū q̄ non ſunt p̄ceptorie: eſt veniae niſi fieret ex cōtēptū. Precepta aūt eccleſia cōiaoēs obligātur ſūt plura vt de obſeruatōne ſeū: de obſeruatōe ieiuniorū: de cōfeſſiōe ſemelin ano fienda: de cōione etiā ſuſcipienda: de audione miſſe diebꝰ feſtiuis: de euitatōe excōicatoruꝫde abſtinentia ab eſu carniū feria ſexta ⁊ ſabbatoitalia: de ſumenda euchariſtia ieiuno ſtomachoad non infirmos grauiter: de cauerido a torneamētis: de non faciendo aliquid eorū in ꝗbus eſt lataſnia excōicationis a iure. Ultra iſta decem cōia genera ſunt quedaꝫ alia p̄cepta ſpectantia ad ſpālesſtatus vt ad clericos vel religioſos vel cōiugatosvel medicos. ⁊ de decem preceptis legis diuīe hēsſupra. i. pͥma ꝑte ti. i. c. De preceptis eccleſie hēs. jͣ. ictatu de Accidia: q̄ cōiter omittūtur ex negligēad accidiam pertinet: ⁊ in ti. de Gula: quotum de ieiunio ⁊ abſtinentia carniū. De preceptis pertinentibus ad ſtatus prefatos: vel aliorūhēs in tertia. parte in titulis de illis ſtatibus. Nūcaūt agetur ſolū de precepto ſolutionis decimaruꝫquod ꝑtim dn̄ium ē ⁊ ꝑtim eccl̓ie .ſ. quo ad quotā⁊ ex cōtemptū aliqn̄ dimittitur ꝓpter malam vitāclericorum.¶ Capitulum. iij. de retentione decimarumº vbi agitur quo etſi excuſātur non dantes decimas.Umite pſalmū etdate tympanum pſalterium iucunduꝫ
cum cithara: p̄s. Sic exponit Gratianus. xiij. q. i.eccleſias. §. ſe. Sumite ſcilicet vos populi pſalmuꝫ.i. diuina officia q̄ pͥncipaliter ſūt de pſalmis. Pſamus .n. īterp̄tatur laus d̓i: ⁊ officiū totū ē ad laudēdei. Sumite ergo diuīa officia a clericis: ⁊ date eistympanum .i. tꝑalia: que iccirco dicūtur tympanūqꝛ ſicut ad ſomnū tympani homines corporalitergaudent ⁊ recreantur: ita per tꝑ̄alia recreatur corpus ⁊ letificatur in ſui ſuſtentatione. Qui enim ſeminat ſpūalia ab eis debent metere corporalla. ⁊ ꝗaltario ſeruiunt: viuere debent de altario ẜꝫ apl̓m.i. ad Cor. ix. ⁊ xp̄s luc. x. Dignus eſt operarius mercede ſua ⁊ multa alia teſtimonia ſcripture que ibinotat Gratianus: ⁊ propterea inſtitutum eſt a deo⁊ eccleſia decimas dari inſuſtentationem miniſtrorum eccleſie qui populis miniſtrant ſpiritualia: vtdiuina officia ⁊ ſacramenta ſꝫ vt ſint fructifera aīabus iſta .ſ. pſalmi diuinorum ⁊ tympanum decimarum ⁊ oblationum: ſit ibi pſalteriū .ſ. decacordum.i. obſeruatio. x. preceptorum: tuxta illud. In pſalterio decem cordarum pſallite illi. ⁊ iſta obſeruantiapreceptorum ſit cuꝫ cithara que dulcius ſonat pſalterio: vt dicit glo. ⁊ ſignificat charitatem. Nihil enīdulcius charitate: tunc pſalterium eſt iucundum.i. obſeruantia mandatoruꝫ quando ſit in charitate. Et diuina igitur miniſtranda ⁊ tp̄alia decimarūdanda cum obedientia mandatorum ⁊ charitate.Exo. xx. Decimas ⁊ primitias non tardabis dominō offerre.Secunda decima temporalis.Tertiā decima ſubſtantialis.Decima ſpiritualis queᵏgurabatur per decimam materialem ē hūiliatio ſeu recognitio oīs ſui boni a deo: ⁊ defectus ſui a ſe. Decima eſt ꝑfectionis ſignum: qꝛ denarius numerusē nūe rꝰ quodāmō perfectꝰ: qꝛ eſt pͥmus limes numerorum. Nam vltra non ꝓcedit̉ niſi replicandopreteritos numeros. Nouenarius eſt numerus īperfectꝰ: qꝛ nō attingit ad decimuꝫ. Dare ergo deodecimā ſpūaliter ē ꝗcꝗd perfectōis in ſe ē deo atteibuere: ⁊ ꝗcꝗd defectꝰe ſibi retinere .i. a ſe recęgnoſcere: ẜꝫ illud. Oſee. xiij. Perditio tua ex te iſrl̓. tm̄ īme ſalus tua/ Ad quod facit qd̓ ait Hiero. ſuperMalachiā. Poſſumus decīas ⁊ primitias ſic īterpretari. Si ꝗs doctꝰ ⁊ eruditus ī lege dn̄i pōt alioserudire n̄ dꝫ ſue attribuere prudētie ingenioqꝫ qd̓poſſidet: ſꝫ gr̄as agat pͥmū deo ꝗ cuncta largit̉ dede ſacerdotibus ⁊ miniſtris a ꝗbus ē eruditꝰ. xvi..i. Reuertimini..§. IIDecimaᵉ tēporalis eſtobſeruatio qͣdrageſime cū debita obſeruatōe ⁊ deuotōe ⁊ ieiūio. Cū .n. ānꝰ ꝑ trecētosⁱ ⁊ ſexagītaꝗnqꝫdies voluit̉ ieiunādo xxxvi. ꝗ ſunt a prima dn̄icaquadrageſime vſqꝫ ad paſca ieiunabiles. Naꝫ ſex