Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. II.

male ablata īdeterminata. clarū ſemꝑ precedit obſcurū in iure: determinata rem īdeterminatā: ſꝫ illud cōiter non ſeruat̉: etiam exͣ p̄dictosduos caſus: qd̓ ēt videtur rōnabl̓r fieri: qꝛ indecens videt̉ vſurā debere reſtitui de re iuſte alteri obligata. hoc non tollit̉ īiuria facta ꝓximo deo: ſꝫ additur noua: qꝛ alienū aufert. nec.n. tenetur deo ꝓximo rōne vſure ꝑpetrate velalterius male ablati niſi inquātū pōt de iure: arde re. iu. li. vi. Nemo ad īpoſſibile obligat̉. Si igitur non pōt reſtituere vſurā niſi ſubtrahēdo iusalterius tunc excuſat̉ a reſtōne: ꝓpterea magishoc eēt violentū ſeu contra voluntatē eius cuibetur aliquid rōne iuſti cōtractꝰ .ſ. ſubtrahere ſuuꝫ creditu qͣꝫ fuerit: reciꝑe vſurā ab alio ꝓptereanon videtur rōnabile: vt de iuſto obſeꝗo qd̓ fecuꝓximo .ſ. mutuando ſeu ī expectando p̄cium reivendite reportet incōmodū damnū: qd̓ contingeret hoc ſeruando: qui dedit vſurā receꝑitcōmodum magnū ex mutuo ſibi facto: dꝫ ſibi ſufficere vt vſurarius reſtituat ſibi vſurā cumpoterit de ſuo non de alieno: quia ẜm regulamlocupletari non dꝫ aliꝗs alteriꝰ īiuria vl̓ iactura: de re. iu. li. vi. Et hoc niſi iura cōia. vel municipalia aliter diſponerent qꝛ in hiꝰ ſeruāda ſt̓.iure humano poſſeſſiones alia vt ꝓpria poſſidentur: vt pꝫ di. viij. Quo iure.Tertia volūtas que dicitur conformata reperit̉ ī contractibus licitꝭ vbivoluntates contrahentiū inſimul conformāturIn reſtōne aūt talium aliqua prius reſtituendaſunt. pͥus reſtitui debent quecūqꝫ certa debita qͣꝫ quecūqꝫ ad pias cās relicta atqꝫ dōata. Cuius eſt: qꝛ donatio ad pias cās largitio ſunt exſuꝑerogationis conſilio. vel ſunt forte bona īcerta: reſtō aūt male ablatorū ſeu aliorū debitorumcertorū ſunt ex obligatione p̄cepto. Prius .n. reſtitui debent que ſunt ẜm neceſſitateꝫ precepti qͣꝫque ſunt ẜm ſuꝑerogationē conſilij. Huic ſn̄iecordat Archi. in. c. non ſane. xiiij. q. v. Hinc etiaꝫRai. ait ſi creditores vel legatarij ſil̓ venerinad heredē: primo ē ſatiſfaciendū creditoribꝰ: ſedſi veniunt ſeparatim: liberatur heres ſoluendoordinē cuilibet venienti ſiue creditorū legatariodum tn̄ nil in dolo vel fraude oꝑetur. Ueruntn ſilegatarij p̄ueniunt creditores accipiunt: vel poſterioresᶠ creditores priores potiores ī iure preueniunt: creditores poſtmodū venientes herediīquietare debent niſi de hereditate remanſerūtei vn̄ poſſit adhuc ſatiſfacere illis: ſꝫ hn̄t tanqͣꝫ potiores ius ſuum ſaluū cōtra legatarios pͥmo acceperunt. Sil̓r creditores anteriores cōtra poſteriores acceperunt pͥmo. Idem quoqꝫ Guilait addit ſi heres ſcit vel credit hereditatemvltra debita extendi: ſiue ex cōtractu vel quaſi: ſeu ex maleficio vel quaſi: nil legatarijs dꝫ dare. Si vero qͣꝫtitatem debitorum neſcit debet ſa-

tiſfacere pͥmo creditoribus. Et ſi legatarij priusvl̓ ſimul creditoribus legata petant: ē creditoribus potioribus pͥmo ſoluendum. Si aūt hereditate nihil remanet. pͥmo ſolutis debitis legatarijs non tenet. Si vero hunc ordinem mutauerit heres primo .ſ. ſoluendo legatarijs ſeu ſecurdarijs creditoribus pͥoribus in foro conſcīe minime liberat̉: niſi hoc faciat ignoranter reputanhereditatē .ſ. ſufficere ad oīa ſoluēda: vel neſciēshunc creditoreꝫ potiorem. His cōcor. Po. Itnota ceteris paribus ſeruāda eſt regula. Quprior ē tꝑe potior eſt in iure: re. iu. li. vi. īſunt pͥuilegia paria .ſ. ꝑſonarum actionūequal̓r ſatiſfaciendū e: niſi de aliquo illorum prbetur alteri p̄ferendus ſit ẜm legem pacti veſcripti ſeu vſus approbati: hoc aut notari ſolenC. bo. au. iudi. poſſi. debito. Cuꝫ ergo merctor vel alius frangit vel vt vulgariter dicitur faſit: non ſufficiens ſatiſfacere creditoribus oībuex integro venientibusⁱ cunctis vt ſibi ſatiſfiahic ordo ſeruatur ẜm Bal. de paruſio. in. l. debito. C. de bo. au. iudi. poſ. primo debet ſatiſidn̄is rerum ſui gratia deponentibus ſi deperi. Secundo ſatiſſit mercium venditori ſi extanmerces hoc eſt ipſe merces reſtituuntur tanquāſingulariter pro precio obligate. Si autem pluꝫvalerent: illud plus redditur ad commodum crditorum: vt. ff. deacti. ven. l. iulianus. Si autemipſe merces non extant ſed vendite ſunt: loco erum alie ſubrogate: tales ſubrogatenon redduitur loco earum: quia non ſunt pro precio oblite: vt. ff. de in rem verſo. l. quidam. Huius ratioaſſignatur: quia precium ex reilla redactum oligatum non erat: ergo nec etiam res que emitivt habetur extra. e. Idem quoqꝫ in permutatune dicendum ē: quia vbi ſpecies ī obligationenon ſuccedit loco alterius altera: vt notatur. ff.ver. ſi. l. labeo. Tertio ceteris paribus preferturvxor: quia hypotheram cenſetur habere: idprefertur nedum pretendētibus perſonalem oligationem: ſed etiam pretendentibus tacitaꝫ hpothecam: vt. l. aſſiduus. C. qui potiores in pha. Non tamen prefertur anterioribus cribusⁱ habentibus hypothecas tacitas et expreſas. Fiſcus quoqꝫ ſimile habet priuilegium cumuliere. C. priui. fiſ. quāuis. Et de hoc etiābes: extra de pig. ex litteris. in glo. qm̄. Quatpoſt hypothecas veniunt deponentes .ſ. ſi extat depoſitum. ff. depo. l. ſi hominem. §. fi. Hocpriuilegium cauſe depoſiti datur ꝓpter frequetiam contractuum depoſitorum: tamen ſicut.l. predicta patet: tali priuilegio non gaudent quſub nomine depoſiti mutuant ad vſuras: hyptheca autem potior eſt: quia pertinet ad renſam. ff. de pactis. l. reſcriptum. Quinto viunt ſimplices priuilegiati .i. habentes priuileꝑſonalia non realia. Sexto vltimo veniunt