Titulus. II.
nobis eſt: ⁊ cauēudū ab his manibus. Eſt enim.Manus feneratoria.Manus raptoria.Manus furatoria.Manus bellatoria.Manus damnificatoria.Manns participatoria.Manus ſacrilegaManus iniuſte iudicatoria.Manus in iudicio inique aſſiſtoria.Manus fraudatoria.Manus falſificatoria:Manus proditoria.Manus ſimoniaca.Manus impeditoria.Manus luſoria.Manus turpis lucri operatoria.Manus locationis ⁊ ꝯductionis vitiatoria.Manus detractoria.Manus perſone leſoria.Manus animarum predatoria..§. III..ſ. feneratoDe prima manu ria potinteligi illud qd̓ habet̉ Apo. xvij. Uidi muliereꝫ ſedtem ſuꝑ beſtiam coccineam .i. diabolum hn̄tem īmanu eius poculum aureuꝫ: hec mulier eſt cupiditas qua in manu .i. opere vſure hꝫ diuitias qͣsſitit: ſꝫ non extinguitur eius ſitis: ſꝫ ſolum deletatur in vendendo. Hꝫ aūt ꝗnqꝫ modos ſic̄ manus hꝫ ꝗnqꝫ digitos. Et pͥmus eſt in pignoribusqn̄ .ſ. quis pro mutuo alteri facto recipit pignusab eo rei mobilis: vt veſtimēti equi ⁊ huiuſmōi.aut īmobilis vt poſſeſſionis ex qua capit fructūſiue lucꝝ non ꝯputans in ſortem: qd̓ vſura eſt: niſi ſit in caſu cum gener a ſocero quouſqꝫ habeatab eo dotem ſuſtinens onera matrimonij accipitpoſſeſſionem ab eo in pignus: exͣ de vſuris. c. ſalubriter. Et de hoc diffuſe ſupra ti. i. c. vi. ¶ Secūdus digitus ſeu modus eſt in depoſitionibus: cū.ſ. quis deponit pecuniam apud mercatorem vl̓campſorem: vt vtat̉ ea ſaluo tn̄ capitali ſuo: et cūintentione pͥncipal̓r aliꝗd ꝑcipiendi vltra ſorteꝫ:nulla tn̄ facta pactiōe ſuꝑ hoc: ⁊ vſura eſt. xiiij. q.iij. ſi feneraueris. Et d̓ hoc ſupra ti. i. c. vij. ¶ Iertius digitus in emptionibus ⁊ venditionibus cū.ſ. vendit̉ merces vltra iuſtū preciū rōe dilatiōistꝑis in ſoluendo p̄cium: ⁊ hoc niſi rem illā intendebat ẜuare in futuꝝ: qn̄ tm̄ qͣꝫtuꝫ vendit vel pl̓sſperabat valituram. Sil̓r qn̄ emit rem minus inſto p̄cio eo ꝙ anticipat tꝑs ſolutōis p̄cij an̄qͣꝫ recipiat mercedē: vt tꝑe veris triticum recolligēduꝫ.⁊ hoc niſi dubium eſſꝫ vtꝝ plus minuſue ſit resilla valitura: ar. de hoc exͣ de vſurꝭ. in ciuitate. et.c. nauiganti. Et de hoc diffuſe ſupra ti. i. c. viij.¶ Quartus digitus ī cāpſionibus ⁊ affictis aſſecurationibus: vt ī cambijs que dicunt̉ ꝑ venetꝭ.⁊ cambijs que fiunt in curia romana ꝓ bullis q̄ſunt vere mutua cū vſura: ⁊ cum ipſemet ſit ſatiſ
dator ſimulatus ⁊ verus mutuator: ar. xiiij. q. iij.c. pleriqꝫ. ⁊ d̓ hoc ſupra ti. i. c. vij. ¶ Quintus dtus in mutuis cum expreſſis lucri pactionibꝰſiue in pecunia: ſiue in oꝑibus: ſiue ī alijs q̄ p̄cpn̄t extimari: ar. xiiij. q. iij. c. putāt. Et de hͦ ſuꝑti. i. c. vi. ⁊. .vij..§. IIII.Secunda eſt manus raptoria que manifeſte rapit aliena. De manu violēt̓i .i. raptoris eripit pauperem .ſ. deus. Ezech̓. xxij.Et hęc hꝫ ꝗnqꝫ digitos ſeu modos. ¶ Primꝰ conſiſtit in vſurpatis dn̄ijs ciuitatum caſtroꝝ ⁊ villarum: ex ꝗbus om̄e emolumētum qd̓ inde ꝑcipitrapina eſt. ¶ Secūdus eſt in tallijs iniuſtis qn .ſ.dn̄s ciuitatis imponit collectas vltra debitūſuetudinis vel ſtatuti: ſeruicia indebita oꝑarexigit: ⁊ non ſoluit eis de labore: vel ſi ciuitas eſlibera qn̄ non pro rata īponit ciuibus: ſꝫ grauataliquos nimis. ¶ Tertius eſt ī pedagijs ⁊ gabellis illicitis qn̄ .ſ. imponūt dn̄i terraꝝ vel ciues noua pedagia ſine licentia pͥncipis: vel etiam ſi anqua vl̓ noua cū licentia nō ſeruāt vias tutas: ctn̄ poſſent. ¶ Quartus in latrocinijs terreſtribꝰvel maritimis: vel pirratis ꝗ diſcurrūt ꝑ mareidando. Ex naufragio etiam in mare ꝓiecta ſibiaccipere ad rapinam ꝑtinet: vel etiā de rep̄ſalijsillicitis: de ꝗbus in tertia ꝑteti. iij. ⁊. iiij. ¶ Quintus in ꝑſonis capiendis ⁊ vendendis que libeſunt ſeu chriſtiane. Nam ⁊ ſi pagani vel ſarrani capti in bello iuſto efficiant ẜui capientii⁊ vendi pn̄t vt ſerui ⁊ emi: non tn̄ chriſtiani. ꝑiſta reſtitui ſi pn̄t: vt dicit Aug. xiiij. q. vi. ſi reshis habes ſupra ti. i.Tertia eſt manus furatoria: cum quis accipit occulte aliena neſciendn̄o. apl̓s ad Ephe. iiij. Qui furabat̉ iaꝫſed magis operetur manibus ſuis. Furoperari manibus alienis in quantum accipit licrum operis aliorum. Et hec manus habet ꝙqꝫ digitos ſeu modos. ¶ Primus eſt de inuerrum retentione quando .ſ. quis res alterius inuentas que non habentur pro derelicto ſibi retinet. xiiij. q. v̓. multi. Et de hoc habes ſupratixv. ¶ Secundus in illicita preſcriptione: que.ſ. quis preſcribit aliena: mala fide: ſciēs .ſ. illa eialiena: nec aliqͦ iuſto titulo habuiſſe: de re iudipoſſeſſor lib. vi. Et de hoc ſupra ti. i. c. xv. ¶ Tertius eſt in rei pignorate comodate vel dvſu: quando dominus rei non conſentit: ⁊ tenetde vtilitate īde habita: ⁊ ſi amitteret ex culpa ſuatenetur reddere Ray. Et de hoc ſupra titu. i.¶ Quartus in occulta rerum vſurpatione ſiuehoc fiat a filijs de rebus parentum: ſiue ab vxore de rebus viri ipſo neſciēte: ſiue a ſeruis de rebus dn̄oꝝ ſuoꝝ: ſiue a diſpenſatoribus de rebusſuoꝝ patronoꝝ: ſiue a diſcipulis de rebus maſtroꝝ ſuorū: ſiue ab extraneis de rebus aliori