Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus

Merces que reperitur in prima regione eſt gl̓iadiuine intuitionis. Uiſio .n. eſt tota merces inꝗAug. qͣꝫuis enim ibi ſint multe margarite iuxͣ illud qd̓ canit eccl̓ia. Porte nitent margaritis q̄ ſivaria gaudia beatoꝝ: hec tn̄ p̄cioſior. Un̄. Poſuiſti in capite eius .i. in mente ſeu ī ītellectu iuſti: etſpūalis negociatoris coronaꝫ: mercedē: que finēnon habet ſicut coronaꝫ de lapide p̄cioſo .ſ. clareviſiōis dei. Emitur aūt hec ſi em̄ī poteſt gratia ēvtiqꝫ pecunia ē ipſiꝰ dn̄i ꝯmēdata ſeruis ſuis adnegociandū ſpūal̓r. Ut āt poſſit hr̄e iſtā pecuniaꝫq̄ emat: vēdat oīa q̄ poſſidet: oīa .i. ⁊ ſubſtantiam ⁊corpus ⁊ aīam ſupponit gratie ad eam habēdaꝫꝯſeruandā ⁊ augmentandā: ⁊ ea mediante recipitgl̓iaꝫ: qꝛ gr̄aꝫ ⁊ gl̓iaꝫ dabit dn̄s: p̄s. Un̄ ⁊ ꝑuulusbaptizatus: ⁊ ſi nulla hēat oꝑa meritoꝝ: tn̄ qꝛ hētgr̄am decedēs recipit gloriam. Hinc ⁊ Greg. Regnū celoꝝ tm̄ valet qͣꝫtū habes .ſ. vt oīa ſubijciant̉volūtati dei ⁊ gr̄e ſue. Nil vilius cū emit̉: nil carius cū poſſidet̉. In 2ª regione .ſ. huiꝰ mūdi ſuntml̓te margarite. Multa ſūt genera bonoꝝ: qꝛ diuitie: honores: ſcīa. ⁊ hiꝰ. Sꝫ p̄cioſior oībus eſt ſapiētia. Un̄ d̓ ea dicit ſapiēs. Nec ꝯparaui illi ſapientie .ſ. lapidē p̄cioſum: ⁊ oīa q̄ deſiderant̉ hūic n̄valent ꝯparari. ꝓuer. iij. Sapientiam aūt voco vtutem infuſam tm̄: ⁊ ſic accipit̉ cōiter ī ſacra ſcriptura. Ipſa ꝯprehendit in ſe oēs v̓tutes moralesꝗbus ī vita nil ēⁱ vtilius hoībus: vt dic̄ ibi ſapiēs.Pecunia qua emit̉ eſt labor cohibendi et moderandi ſuas paſſiones. Nam vt dicit ph̓s. v̓tus eſtſcīa circa difficilia. Et Uirgilius. Surſuꝫ attolle̓gradū .ſ. ad v̓tutem: hoc opus: hic labor eſt. Et ī liſapientie dicitur. Si q̄ſieris ſapīam: quaſi effodiens theſauꝝ īuenies. In effoſione theſauri eſt labor in abijciendo terram .i. terrena affectu deſpiciendo: eſt ⁊ deſideriū theſauri magnum eſt ⁊ profundatio q̄ innuit humiliationem. In tertia regione .ſ. inferni merces q̄ deſcēdendo meditatiōoad eam in vita pn̄ti pōt emu: ē veniā .i. remiſſio pene eterne inferni vel tꝑalis purgatorij: cuius ꝗſqꝫ eſt debitor pro peccatis ſuis. Nō .n. eſt hō ſuꝑterram ꝗ non peccet: ait Salomon. iij. Regꝭ. viij.Nulla p̄cioſior margarita ex illa regione īde pōttrahi ⁊ vtilior iſta .ſ. venia. Multa enim inde meditando pn̄t trahi: vt cognitō diuine iuſticie: ꝯpaſſio ad illos: ⁊ hiꝰ: ſed hec vtilior. Pecunia autemqua emit̉ iſta margarita p̄cioſa eſt pnīa. Ut .n. dic̄Leo papa. Uenia non dat niſi correcto: d̓ re. iurꝭ.ī. vi. Et plenius declarat Aug. de pe. di. i. inꝗens.Nemine putas de errore ad v̓itatem de quocurqꝫ magno vel ꝑuo vitio ad v̓tutem tranſire poſſeſine pnīa. Per pnīam .n. pͥncipaliter cordis ⁊ contritionem veram tollitur culpa: ⁊ de pena debitapl̓s ⁊ minꝰ ẜm qͣꝫtitate doloris. De iſta igit̉ negociatione ſpūaliter intelligitur qd̓ dn̄s p̄cepit dicēs.Negociamini. Et ad hanc exercendam dicit p̄s.ſe intraturum in potentias domini ideſt in regīones ſue potentie: ſuo exemplonos ad idem pro-

uecans.Reuertendo ad primūgenus negociationis .ſ. quā faciunt mūdani: ꝗaplena eſt multis vitijs: ideo cauenda. in quantuvitioſa quod ipſe pſalmiſta nos docet ſuo exēplodicens. Non cognoui negociationem: ⁊ hoc ē tertus ſcd̓m aliam biblie tranſlatōem in loco cuiusnoſtra tranſlatio habet̉. Nō cognoui litteratuhoc eſt exercitium iniquoruꝫ: de quibus dicbaruch. iiij. Filij Agar exquiſierunt prudenq̄ de terra eſt negociatores. Zeman ⁊c̄. Et iō hancDn̄s ieſus lprohibet dicens. Ioh̓. ij. Nolite ſacerdomū patris mei domū negociationis. Domꝰ patris eſt non ſolum eccleſia materialis: ſꝫ ml̓to magis ſpūalis .i. collectio fideliuꝫ que tunc fit donegociationis: cū fideles intendūt negociatiōiniquis. Un̄ Chryſo. de hiꝰ dicit ꝙ mercator nqͣꝫ pōt deo placere. Septempliciter aūt negoceſt iniqua ⁊ cauenda large ſumendo. Prrōne finis cupidi. Secundo rōe ꝑſone clerici Tertio rōne temporis feriati. Quartoratōeꝯſortij īiuſti. Quīto rōe loci ſacrati. qtione medij iniqui. Septimo rōe mali. Quantum ad pͥmum claꝝ eſt ꝙ cuius finiseſt malus ⁊ ipſum opus neceſſario eſt maluꝫ. Sergo finis negociandi ſit pͥncipaliter cupiditas.eſt radix omnium maloꝝ: negociatio erit. iniqueSed pro hiꝰ declaratione ſcienduꝫ ſe2ª 2ᵉ. q. lxxvij. arti. iiij. ꝙ ad negocōmutationibꝰ reꝝ inſiſtere. Imptat .n. negtio in facto quādam ꝯmutationeꝫ. Eſtaꝯmutatio reꝝ ẜm ph̓m in pͥmo politicodē qͣſi naturalis et neceſſaria ꝑ quā viꝯmutatio rei ad rem: vel reꝝ ⁊ denarioceſſitatem vite. Et talis ꝯmutatio non ꝑtinet ad mercatores: ſꝫ magis ad iconorliticos .i. his ꝗ hn̄t prouidere domibus ⁊ famiſue: aut ciuitati de rebꝰ neceſſarijs vite. Hec iꝯmutatio ẜm ph̓m de ſe eſt laudabilis: qꝛ hꝫ finhoneſtum: qꝛ .ſ. deſeruit neceſſitati humane vitePoſſent tn̄ in ea ꝯmitti diuerſa peccata: ſed illaſunt vitia hoīum non artis in ſe. Alia cōtio eſt denarioꝝ ad denarios: vt in cābienddenarioꝝ ad merces: vt in emptōe ⁊ venditōe:reꝝ ad res: vt in ꝑmutatōe: que dicūtur barati: n̄propter res neceſſarias vite: ſꝫ ordinata ad hunfinem .ſ. lucrū ex ipſa ꝯmutatione ꝯſequēdū: et hͦpropͥe dicit̉ negociatio. Et qꝛ qͣꝫtum eſt de ſe deſeruit cupiditati lucri que terminū neſcit: ſꝫ ī infintum tendit: iō ẜm ſe ꝯſiderata hꝫ quādam turpitudinē: in qͣꝫtum in ſui rōne non importat aliquēfinem honeſtū: vel neceſſarium de ſui rōne: lutn̄ qd̓ īde q̄rit̉ ⁊ ſi nō īportet in ſui rōe finē horſtū vel neceſſariū: nihil tn̄ importat in ſui rōe vtioſum: vel rōni ꝯͣriū: vn̄ ordinari pōt ad finē aquē honeſtū ⁊ neceſſariū: ⁊ ſic efficeret̉ negociatlicita: puta ſi negociator lucꝝ qd̓ q̄rit moderatuꝫ: