Titulus I.

aūt furti intelligitur oīs illicita vſurpatio rei aliene: vt dicit Aug. xiiij. q. v. penale. Cōis vſus oīuꝫque ſunt in hoc mudo oībus hoībus eſſe debuitdicit Clemens. xij. i. dilectiſſimis. Sic enim deusinſtituit naturam humanam dans ei dn̄ium omnium cum ait. Dn̄amini volatilibus celi: piſcibusmaris ⁊ beſtijs terre. Gen̄. i. Qd̓ dn̄iuꝫ oēs habuiſſent: qꝛ ita erat rō bene ordinata: et regulata ꝙnulla re vſi fuiſſent niſi ad neceſſitatem: vel ronabilem vtilitatem qd̓ oēs ſibi inuicē voluiſſent⁊ ſic nulla inter eos fuiſſet diſcordia: ⁊ ſic ponitureſſe de iure nature .ſ. pͥmitus inſtitute cōis oīuꝫpoſſeſſio: vt pꝫ di. i. ius aūt naturale. Sꝫ ⁊ naturavitiata etiā de iure nature eſt in. caſu extreme neceſſitatis oīa eſſe cōia: ⁊ ſic intelligitur illd̓ Amb.Nemo propͥum dicat qd̓ cōe eſt: diſ. xlvij. ſicut hivbi glo. cōe. i. cōicandi tꝑe neceſſitatis. Un̄ nō ꝗsauferret aliquid vt prouideret ſue vl̓ alterius extreme neceſſitati cuꝫ non poſſet aliter prouidereī nullo peccaret nec alicui teneret̉: qꝛ tunc illudeſt ſuum qd̓ accipit. Nec eſt cōtra qd̓ habetur exͣde furtꝭ. c ſi quis: vbi imponit̉ pnīa furanti in neceſſitate: qꝛ illud intelligitur qn̄ nō erat extremaneceſſitas: ⁊ ſi aliqua indigentia: tunc enim nō licet aliena furari: ſꝫ dꝫ aliter ſibi prouidere: etiaꝫſi oporteret eum mendicare. Poſt naturam ergodeſtitutam iuſte prouiſuꝫ eſt iure humano: vt exͣcaſus extreme neceſſitatis poſſideant̉ iſta tꝑa diuerſa a diuerſis vt propria. Un̄ Aug. Unuſquiſqꝫ poſſidet qd̓ poſſidet. Nōne iure humano? Nāiure diuino dn̄i ē terra ⁊ plenitudo eius. Pauperes ⁊ diuites dn̄s de vno limo fecit: pauꝑes ⁊ diuites vna t̓ra ſupportat. Iure aūt humano dicit̉:hec villa mea: hec domus mea: hic ſeruus meusIura humana iura Imperatorum ſunt: quare?qꝛ ip̄a iura humana ꝑ Imperatores ⁊ reges ſecūli dn̄s diſtribuit generi hūano: diſ. viij. c. quo iure. Sꝫ pro maiori huius declaratione ſcienduꝫẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. xlvi. ar. i. ⁊. ij. ꝙ res iſte exteriores que poſſidentur pn̄t ꝯſiderari tripl̓r. ¶ Prīoqͣꝫtum ad eaꝝ naturam ⁊ mutationem. ¶ Secundo qͣꝫtum ad ptātem ꝓcurandi eas ⁊ diſpenſationem. ¶ Tertio qͣꝫtum ad vſum eaꝝ ⁊ ſubuentōeꝫEt ẜm pͥmum modum res ipſe nec in cōi nec ī ꝑticulari ſunt hoīuꝫ: ſed dei: qꝛ natura reꝝ non ſubijcitur poteſtati hoīum: ſꝫ dei: cui ad nūctū omniaobediunt. Un̄ nō poteſt homo v̓tute ſua mutarenaturas reꝝ: ſed ſolus deus: ⁊ ipſius v̓tute īmediate facte ſunt mutationes miraculoſe reꝝ: vt aq̄ īvinum in nuptijs. Io. ij. Uirge in ferpenteꝫ ⁊ ecōuerſo. Exo. vij. Uel v̓tute naturali mediante: vt īmutationibus factis a magꝭ Pharaonis quamv̓tute deꝰ indidit rebꝰ ī ſui creatione. Quāuis ātdeus principaliter dn̄ium oīum heat: ordinauittamen ẜm ſuam prouidentiam quedam eſſe adhoīs ſuſtentationem: ⁊ vt ea poſſideat: ita tamerꝙ ab eo habere recognoſcat et non a ſe: vt diuesille qui dicebat. Aīa mea habes multa bona re-

poſita in annos plurimos. Cui dictum fuit. Stuite hac nocte aīam tuam repetūt a te ⁊c̄. Lucꝭ. xij.¶ Quātū ad 2ᵐ .ſ. ptātē ꝓcurādi ⁊ diſpēſandi ip̄asres tꝑales ſic nō ſolū licitū eſt: ſꝫ etiam neceſſarium ad humanam vitam ꝙ homo poſſideat aliōgubernandum qd̓ ſibi ſoli ꝯpetit qͣꝫ ad id quoeſt cōe oīum vel multorum: qꝛ vnuſquiſqꝫ laborem fugiens relinquit alteri id quicꝗd ꝑtinet adcōe: ſicut accidit in multitudine miniſtroꝝ. ¶ ꝯcūdo qꝛ ordinatius res humane tractāt̉ ſi ſinlis īmineat propͥa cura alicuius rei procurano⁊ ecōtrario eſſet ꝯfuſio non modica ſi quilibet īdiſtincte quelibet procuraret cum plures cōcuirerent ad eandem rem procurandam: et quilibꝫmō ſuo. ¶ Tertio qꝛ ꝑ hoc ſtatus hoīum magpacifice ꝯſeruatur: dum vnuſquiſqꝫ ſua re contus ē. Un̄ videmus ꝙ īter eos qui cōiter ex indiuiſo aliꝗd poſſident frequentius īter eos iurgioriuntur: dum .ſ. vni videtur ꝙ magis illa re vtatur qͣꝫ ipſe: vel ꝙ minus laborat pro ea: ⁊ huiuſmodi. ¶ Quātum ad tertium .ſ. vſum iſtaꝝ reruꝫ⁊ ſubuentionem: ſic nō debet homo ipſas res habere vt proprias: ſed vt cōes. .i. vt de facili eas cōicet alijs indigentibus: ēt ſi non patiātur extremneceſſitatem. Un̄ apl̓s. i. Thi. vltꝭ. Diuitibus hſeculi p̄cipue facile tribuere: cōicare. Un̄ CDn̄s non haꝝ rerum nos dn̄s: ſꝫ diſpenſcit. Cum igitur iſta tꝑalia vt propria liciteantur: nullus debet ſine beneplacito ⁊ vodn̄i ipſarum reꝝ aliquid auferre alioꝗn furtumfacit ⁊ ſermones dei retrorſum ꝓijcit. Nec poteſtſe aliꝗs excuſare ex eo ꝙ filij iſrl̓ mutuo acctes ab egyptijs vaſa aurea ⁊ argentea aſporirunt ea ſecuꝫ ſibi retinentes ea: vt habet̉ ExHoc enim iuſſe fecerunt ex eo: qꝛ ex dn̄i p̄cevn̄ Aug. Non hinc ꝗſqꝫ ſumendum exemplū pͦtare dꝫ ad expoliandum iſto mō proximū ſihoc enī deus iuſſit ꝗ nouerat ꝗd quēqͣꝫ patiteat. Nec iſrahelite furtum fecerunt: ſꝫ deo iubti miniſteriuꝫ p̄buerunt. xiiij. q. v. c. dixit dominCum .n. dn̄i ſint oīa nobis quodāmodo accōmodata: ſicut dn̄s alicuius rei cōmodate alteri in accipiendo ab ipſo: et ꝯmodando alteri non illi fac̄iniuriam: nec iſte ſecūdus diceretur furari accipiendo illud de voluntate dn̄i. Ita in ꝓpoſito accipientes illa vaſa ex p̄cepto dei non ꝯmiſerūt: furtum. Hoc aūt deus iuſtiſſime diſpoſuit propt̓ opreſſiones ⁊ iniurias quas hebreis fecerāt egytij ⁊ vſurpationes mercedis laboris eoꝝ quaſi inrecōpenſationem illoꝝ dānoꝝ. Sicut etiam nundetinenti ſuuꝫ certitudinaliter quod aliter rehabere non poteſt: ſi aliquid veniret ad manusqd̓ illius eſſet: ⁊ vnde non ſequeretur ſcandvel periculum licite poſſet accipere. Secus ſi inde ſequi poſſet periculuꝫ: et de hoc plene infraic. ſeq. §.