Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ.XIII.

iniuſte alleuiationis qͣꝫ in precedenti .ſ. nimie aggrauationis vbi obſcurum eſt et valde incertumqͣtum inde ſequet̉ dānū: tenent̉ ad arbitriū boniviri: vel ſaltem querere remiſſioneꝫ a leſis ſpōtei pōt. Occultantes aūt bona vel oſtēdentesora hr̄e: vel debita nō vera cū merito hēantare: etiam cū hoc plus ſibi imponī qͣꝫ mereāit̉ poſſe excuſari ex qͦ cum multa iniuſtiroportione hec īponunt̉: mēdacīa tn̄ ſemitanda. xx. q. iij. c. i..§. V.tquia poſt impoſitioīdictaꝝ talliaꝝ ⁊ p̄ſtantiaꝝ cuꝫ publicant̉ repeur multe impoſitiones nimis īproportiōatemes ex ꝗbus ſequūtur querele plurimoꝝdandum ſcandalū laudabiliter ꝓuidetur ꝙntur exgrauatores ꝗ poſſunt minuere de ſūma in cōi poſita: puta mille floren̄. certam qͣꝫtitatēta centum florenos minuendo de impoſitioneī eis qͦs vltra ratam ſibi contingentem grauaieniunt ꝓut eis videtur vnicuiqꝫ eoꝝ ꝓpͥoriliter ẜm exceſſum grauaminis. Et cū pluaſſumātur reiectis maioribus ⁊ minoatum exgrauataꝝ de medijs ſcriptiseter ſunt tres ſimul multiplicatis. Tertia ꝑs tolis ab impoſitione ſibi plus ꝑ alios iniūcta ſubSi gͦ ꝑ talem exgrauationem reduciturad equalitatem ẜm proportionem: vt .ſ. remaneatia ſeu preſtantia ſibi conuenienti ⁊ debitagrauatores bene faciunt. Et illos ꝗ per pͥusa conſcientiam plus debito impoſuerāt abitione ſatiſfactionis liberant: ſꝫ non a peccato iniuſticie perpetrato. Et qui petunt alleuiatōeꝫcum ſciant ſe non eſſe vltra debitum grauatos aſſignantes rōnes ſue aggrauationis: ſed falſas puta qꝛ hn̄t debita vel non tanta bona lucra quantahabent ⁊ creduntur hr̄e: vn̄ exgrauatores: mouētur ad minuendum onus peccant mortaliter ꝓpt̓a et fraudes que vergunt in detrimētumorum eoꝝ .ſ. qui veraciter ſunt grauati nimis ꝗbus inde minꝰ poteſt dīminuere de grauamine. Si v̓o exgrauatores conſtituti contra cōſcientiaꝫ exgrauant aliquem de quo iudicant ꝙ nōfrauari: qꝛ non eſt ſibi impoſitum vltra depeccant mortaliter agentes contra iuſticiādiſtributiuam qd̓ eſt mortale ẜm. b. Zho. 2ª 2ᵉ ⁊ vtteneri cōitati quā dānificant vl̓ potiꝰ alijsiandis qͦs ex hoc nō valent alleuiare vt inndit cōitas. Et ſi ex aggrauatis nimis vnū mutum releuant alium in nullo cōtra iuſticiā faciūt⁊ cōtra intentionem cōitatis que eſt ꝙ non ſolunibus: ſꝫ ēt oībus grauatis ꝓportionabilitertatur. Sed ſi in modico plus alleuiant ſe etamicos qͣꝫ alios: vr̄ locus eſſe gratificatiōi. Si .n.onus ſibi īpoſitū ⁊ decens q̄rit īmiuni ꝓmittēs exhoc ⁊ ſocijs īminuere ⁊ amicoꝝ ſuoꝝ indifferent̓ .i.ſiue ſint grauati ſiue non: contra iuſticiam fac̄. Etin hnius cōpoſitionibus ꝓmiſſis ⁊ iuramētis fag

tis cōtra iuſticiam peccāt mortaliter nec debentẜuare. xxij. q. iiij. c. in malis. Et idem eſt dicenduꝫēt qͣꝫtum ad pͥmos īpoſitores de ꝗbus dictū ē ī. §.p̄cedentibus qͦ .ſ. ad iſtas colligatiōes iuramēta etpromiſſiones iniuſtas ſiue intendāt ſeruare ſiuenon intendant.§. VI.De pedagiis guidagiis⁊ theloneis. Pro declaratione vocabuloruꝫ dicitBer. in glo. ſuper. c. ſuꝑ ꝗbuſdaꝫ de v̓bo. ſig. ꝙ pedagia dicūt̉ q̄ dant̉ a tranſeūtibus .ſ. pecunie ī locis conſtitutis a pͥncipe. Guidagia dicūt̉ q̄ dant̉ ꝑducatū ꝑ terram alicuius vt ſecurius vadāt: hocBer. hec ēt dicūtur thelonea a thelos grece deriuata qd̓ latine vectigal dr̄: alicubi dicūtur vulgariter gebelle: alibi duane. Uidentur gͦ hec īſtitutapro expenſis q̄ fiunt a dn̄is terraꝝ: vel cōitatibusad tenendū territorium eoꝝ ſecuꝝ tranſeūtibus ꝑmare vel terram ne ſpolient̉ vel dant̉ in ꝑſona vir̄bꝰ. Addit ēt his Ber. vbi ſupra ſalinaria q̄ .ſ. dāt̉pro ſale. Et de his oībus dicit ꝙ ſolus pͥnceps poteſt hoc cōſtituere et non ciuitas. C. no. vecti. inſtnon poſ. l. ij. ⁊. iij. Et ꝙ dicit ciuitatem nō poſſe: vītelligendū ſine lnīa pͥncipis. Dicit̉ aūt hic pͥncepsImperator. Un̄ ⁊ Hoſti. in ſūma ꝙ ſolus rex Romanoꝝ pōt ꝯcedere pedagium ⁊ non alius. De rege ēt Francie dic̄ ꝙ in hoc eandē poteſtatem hꝫ īpͥuilegium exͣ ꝗ fi. ſint le. per venerabilem. SedInno. ſuꝑ. c. īnouamꝰ: de cenſi. dicit ſimpl̓r regespoſſe īpone̓ noua pedagia: peccāt tm̄ ſi faciunt ſin̄cā: vr̄ ēt ⁊ ml̓to magꝭ ꝙ papa poſſii hͦ ꝯſtitue̓ ⁊ cōcedere precipue in terris eccleſie. Ipſe enim dicit̉princeps..§. VII.Ad ſcienduꝫ igitur quado hec licite extīguit̉ vel n̄ vel qn̄ iuſte ſubtrahūt̉⁊ qn̄ n̄ licite: diſtinguēduꝫ ē pͥmo. Aut qꝛ a ꝑſoniseccl̓iaſticis accipuit̉ aūt ab alijs. Et ſi recipiunt̉ aꝑſonis eccl̓iaſticis: tūc aūt exigūt̉ hͨ ab eis ꝓ rebꝰqͥs cā negotiatōis deſerūt vel deferri faciūt: ⁊ tūclicitū ē ab eis r̄cipere iuſta pedagia: et gabellas ſic̄ab alijs ẜm Archi. ꝗ hͦ notat ꝑ ar. a ꝯtrarijs d̓ cēſi.c. qͣꝫqͣꝫ. li. vi. Idē dicēdū cū d̓ſerūt mercimonia aliorū noīe ſuo .i. dicēdo eē ſua: īmo ⁊ puniri deberētꝑ p̄latos ſuos de fraude ⁊ negociatiōis exercitiocū ſit eis īterdictū. lxxxviij. diſ. fornicari. Aut exigūt̉ hͨ ab eis ꝓ rebꝰ ſuis vel eccl̓iaꝝ ſuaꝝ ꝗbuſcunqͣꝫ: dūmō non cā negociādi trāſferri faciāt: ⁊ tuncexigi ⁊ recipi nō pn̄t a pͥncipe ſeculari ẜm Hoſtiē.qꝛ nullus ſecularis hꝫ ptātem in eccl̓iaſticis rebꝰexͣ de ꝯſti. que in eccl̓iaꝝ. Recipiendo aūt ꝑ ſe velꝑ alios rapinam cōmittunt: ⁊ tenentur ad reſtitutionem ⁊ ſunt excōicati: vt de cenſi. c. quāqͣꝫ. li. vi.de qua excōicatione habes. jͣ. in. iiij. parte ti. i. Ip̄cautem perſone eccleſiaſtice occultando ipſas resquas deferunt per ſe vel per alios vt non ſoluātnon peccant: quia ad hoc non tenentur: debent tn̄cauere a mēdacijs ⁊ ſcādalis que ſolent oriri cuꝫ