Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .I.

perpetuum ſiue ad tp̄s ſiue ad certum cenſuꝫ regulariter ſunt permiſſi dūmō non celebrentur infraudem vſuraꝝ ⁊ vltra dimidium neuter decipiatur. alias ſecus de emp. ⁊ ven. c. ad nr̄am. ⁊ licetcertum ſit ꝙ vſqꝫ ad. xx. xxx. vl̓. xxxx. annos plusaccipiat de redditu qͣꝫ ſit p̄ciuꝫ quod dat tn̄ hͨ certitudo non facit illicitum contractum venditiōiscum ⁊ hoc idem ſit dare in venditione alicuiꝰ poſſeſſionis vbi certum eſt ẜm cauſas inferiores ꝙplus acciperet infra dictuꝫ tp̄s de certis fructibꝰeius qͣꝫ ſit p̄cium quod datur pro ea ⁊ ſine experſis vel labore dando ad fictum vel certum vl̓ em̄phiteoſim. Nec obſtant. c. in ciuitate. ⁊. c. nauigātiNam ibi reprehenditur tantum quando cariusvenditur merces propter terminum quem dat ꝓlixum emptori ad ſoluendum pecuniam: vel ꝗapro minori emit merces ex eo ꝙ ſtatim dat pecuniam et prolixius tempus expectat merces: q̄ ſūpenitus illicita: ſed in caſu noſtro omnia ſunt preſentia: et id quod venditur ⁊ preciuꝫ eiꝰ. Eſt ergoconcluſio Inno. ꝙ predicta procedant ⁊ ſint veraquando redditus ꝯſtituti ſunt an̄ contractum vl̓venditam actionem: hoc ille. Et adde quod dicitGuil. videlicet ꝙ quāuis contractus talis nonſit vſurarius ex forma: pōt tamē eſſe illicitus velex parte emptoris ſinimis paruo p̄cio emeret pēſatis circūſtātijs de quātitate p̄cij ⁊ valoris ip̄iusvſufructus ⁊ veriſimilitudine vite eius ẜm ꝙ eētiuuenis vel ſenex: ſanus vel infirmus: qn̄ .ſ. emeret ad vitaꝫ. Sed ꝗd ſi redditus vel nomē propihoc de nouo ꝯſtituat̉ in rebus vel ꝑſonis contrahentibus: puta qꝛ dicit emptor tu conſtituis talesredditus in tali poſſeſſione: vel ſeruo: vl̓ facias ꝙtalis fatebitur ſe debere mihi mille vſqꝫ ad ānuꝫ⁊ ego de illis mille: vl̓ magꝭ de actiōe pro illis mule competente tibi dabo. l. Rn̄deo. Inno. refert qͦſdam aſſeuerare hūc ꝯtractum licitū: qꝛ non eſt hmutuū: ſed emptio. Item multi caſus pn̄t interunire ꝙ iſte emptor amitteret in hͦ caſu: puta ſi inops fieret. Subdit tn̄ Inno. ꝙ cūctis fidelibus ēꝯſulendū ꝙ a tali ꝯtractu ſe abſtineant. Sꝫ Lau.de ridol. dic̄ ꝙ ſibi videt̉ ꝙ Inno. potiꝰ ſentiat qd̓conſulit qͣꝫ quod refert. Et idem Io. an̄. i. ꝙ ſit illicitus dictꝰ ꝯtractus: ⁊ vix videt quō ſin̄ fraude talis ꝯtractus poſſit fieri..§. XII.Quid autem cuꝫ quidāhabuit reciꝑe ab aliqͦ centuꝫ in certo termino: venit tertius emēs ip̄a iura ꝯtractus cōtra debitorēpro p̄cio. lxxxx. q̄ nūc ſoluit nūꝗd emptor ꝯmittivſuram? Rn̄deo ſi iſte emit tm̄ minus quātū nūceſt intereſſe ſuū: aut qͣꝫtum v̓e eſtimandum: ſiue timendū ne ille debitor ſoluat: aut qͣꝫtus ē futuruslabor rehabendi nō eſt vſura. Si v̓o al̓s vult dimminuere p̄ciū ſolū propt̓ hͦ ꝙ nūc ſoluit: ſed ī futuro rehabebit plus: eſt manifeſte vſura. Et nota ꝙtalis pactio iurium p̄ſertim quādo īmineret de hlitigiū ſi fiat pro minori p̄cio nō valet: nec iſte cre

ditor poterit plus petere ab iſto d̓bitore qͣꝫ in v̓itate ſoluit̉ etiam ſi reſiduum fuerit ei donatum. C.manda. l. per diuerſas. ⁊. l. ab anaſtaſio. Quod propro bono cōi ſtatutum eſt ne litigia emerentur vrmouerentur..§. XIII.Iteꝫ queritur cuꝫ quisdēat alicui dare. 1o0. hinc ad ānū: ſi creditor eiꝰ petit nūc ſibi dari. lxxxxv. ⁊ alia. v. ſibi remittit: vtrine ſit licitū? ℟. Io. de rip. ordi. mino. dic̄ ſimpl̓r ⁊diſtincte ꝙ licet. Et cū arguit̉ ꝯtra ꝙ acciꝑe aliꝗdvltra iuſtū p̄cium in venditione rei rōne expectationis tꝑis eſt vſura: vt exͣ de vſuris in ciuitate. Etſil̓r ꝓrogare terminū ſolutionis nūc fiende ⁊ prohoc recipere aliꝗd vltra debitam qͣꝫtitatem eſt vſura: vt eo. ti. c. ꝯſuluit. ⁊ hoc qꝛ venditur tp̄s quodcōe oībus eſt: tū etiam qꝛ eſt ibi mutuū implicitūcū lucro. Nā idem ē in effectu ac ſi creditor accertam pecuniā: tunc qn̄ ſibi debet̉ eam mutuat vſqꝫad terminuꝫ ꝓrogatū ⁊ pro illo mutuo illud lucꝫrecipit. Rn̄det ille ꝑ diſtinctionem quādam de tepore. Dic̄ enim ꝙ eſt tp̄s cōe: ⁊ eſt tp̄s ꝓpͥum. Et tēpus cōe dicit̉ eſſe illd̓ qd̓ diffinitur qd̓ eſt mēſurapͥmi mobilis. Et qꝛ illud ita deſeruit vni ſicut ⁊teri: cū cōe ſit nō pōt vt ꝓpͥum vendi quod cōtgit qn̄ quis rōne tm̄ dilationis tꝑis in ſolutionefienda plus petit: vel cum in anticipatione ſolutōnis fiende anteqͣꝫ detur merces minuitur p̄cium:qd̓ reprobat̉ ī dictis decretꝭ. Xp̄s ꝓpͥium dicūt eēquod eſt ita mihi accōmodatū circa aliqd̓ negocium quod non alteri: ſicut cū debeo dare Pe. 100hinc ad annū ⁊ n̄ pͥus: iſtud tp̄s vniꝰ anni quo advtendum ⁊ exercendum illa. i00. q̄ debeo Petreeſt meum ꝓprium: qꝛ mihi ꝯceſſum ad vtendumillis ꝓut volo ⁊ ſic poſſuꝫ vende̓ vt meū: qd̓ faciodum nunc ſoluēdo ip̄i Petro do ſibi. lxxxx. vl̓ circa. Sꝫ. b. Tho. ī epl̓a ad lectorem florentinū dicitſimpl̓r hͦ eſſe vſurā: vt pꝫ ſupra ī. c. de vſura ī epne ⁊ venditōe. §. fi. circa fi. Pro pleniori declaraon poſſꝫ ſic diſtingui. Ꝙ aūt talis debitor ī dāilla. 1o0. an̄ tp̄s ſibi ꝯceſſū īde recipit dānum: piqꝛ cū n̄ habeat ī ꝓmptu oꝫ eū acciꝑe ad vſura ſeuvende̓ res ſuas minꝰ iuſto p̄cio: ſeu qͣs intendebatſeruare in futuruꝫ qn̄ plus veriſimiliter erāt valiture ⁊ huiuſmodi: ſed ad preces creditoris nūcſibi ſoluit illa. lxxxxv. ⁊ illa. v. ſibi retinet debitor:qꝛ tm̄dem eſt dānum quod ipſe inde recipit ex anticipatione ſolutionis: ⁊ tunc non eſt vſura: qꝛ nullum ibi ex hoc lucrum conſequitur: ſed ſoluꝫ cōſeruat ſe indemnem. Secus ſi plus eſſet lucrumillorum. v. qͣꝫ damnum inde ſequens. Aut ipſedebitor intendebat nunc illa centum exponerelicitis mercantijs vbi ſperabat plus lucri habereqͣꝫ illa. v. ⁊ viam habebat ad hoc paratam: et tuncdubium eſt vtrum poſſit illa. v. ſubtrahere et ſibiretinere preſuppoſito ꝙ lucrum ſperatum ex negociatione cum illis centum cum ſub ſuo dubioſcilicet de non lucrando etiam ſi tantū eſtimetur.