Capitulū. VII.
Sed quid ſi ſtatutuꝫ hahet ꝙ oēs detinentes dotes mulieꝝ poſt ānū teneātur dare alimētum vxoribus dotatis ⁊ maximeduos denarios ꝓ libra quolibet menſe: an valeatſtatutum? Rn̄det Io. de īmol̓. ſuꝑ cle. ex graui. d̓vſuris poſt Archi. ꝙ non tenet: qꝛ in. c. ſalubriterdicit̉ ꝙ vir tenet̉ alere mulierem ꝓpter onera matrimonij: ⁊ ex hoc fructus nō ꝯputant̉ in ſortem:⁊ ſic patet ꝙ ſi non extat matrimoniū non tenetur⁊ꝑ ꝯn̄s ſi non p̄ſtat ſeruitia matrimonialia nō dꝫprę alimenta. Ad qd̓ facit qd̓ noͣuit Rai. in ſumaeo. ti. ⁊ Inno. in dicto. c. Et ex hoc ſeꝗtur etiam ꝙtaliter ſtatuentes incidūt in penā hͦ conſtitutiōisex graui .ſ. ꝙ ſunt excōicati. Fran. de zabar. dic̄ ꝗtale ſtatutum vel ꝯſuetudo pōt tolerari vt debetur alimenta tāqͣꝫ intereſſe poſt moram in ſoluendo: pro hoc qd̓ notat̉ in regula dānum: de re. iurꝭ.li. vi. ⁊ de fideiuſ. c. ij. Nō enim pōt dici formalisex quo pactum de plus dando nō interceſꝯſuluit. Forte poſſꝫ ſic dici ꝙ ſi mulier pōtotem rehabere ⁊ nō curat vt ꝯſequat̉ illud lucꝝixatū a ſtatuto ſalua dote: vſurā n̄ ꝯmittit ratiōequā. Io. de imol̓. aſſignat ⁊ Rai. Sed ſi vellet poī pōt: qꝛ heredes mariti cumotem: ſed n̄tentes nol: vel non pn̄t reſtituere ſine noimento: et hinc mulier: qꝛ coacta vel exta non lucro nō recipiens dotem percpit illud qd̓ dictat ſtatutum: n̄ ꝯmittit vſuram rōeaſſignat Fran. zab. ⁊ p̄cipue cuꝫ ītenderet execūia dotꝭ emere poſſeſſiōeꝫ vl̓ expone̓ licitrꝭ: ⁊ ml̓to magꝭ ſi non habꝫ al̓s vn̄ viuat. De ſtatuto dicendum ꝙ ſi ſtatuentes hoc egerunt ꝑ modum pene ad tollenduꝫ morem heredum in dotereſtituenda non inciderūt in penam cle. ex graui.§. XLXII.Sed quid ſi gener poſſeſſionem ſibi pignorataꝫ ꝓ dote cū oī iure qd̓ ibihꝫ ꝯcedit alij recepta ab eo ſumma que ſibi ꝓ dote debebat̉: nūꝗd ille poterit lucri facere fructuserceptos ſicut poterat gener? ℟. ẜm Guil. Si geer animo donandi tranſferat totum ius qd̓ haeat ī pignore: ⁊ hoc fac̄ nō ꝓpter pecuniā quā reipit ab eo: ſed qꝛ ꝯiunctus vel amicus eius eſt: ⁊īmicus non vt lucretur fructus mutuat peiā: ſed ꝓpter charitatē aūt gr̄am: abſqꝫ dubiofructus lucrifacit abſqꝫ vicio vſure: alias nō. Un̄2. d. Bal. C. de vſurꝭ. ſuꝑ Ricar. format queſtionem in marito ꝗ indigens. pecunia accipit illamnutuo ab amico ⁊ ponit eū ī locū ſuū. Et tenet ꝙin gaudebit pͥuilegio mariti quo ad fructatōe ꝑſone mutat pͥuilegiū qͦtiēs ꝑſona eſtlate cā pͥuilegij..§. XXXIII.Itē queriū. Cum quiſex ſtatuto ciuitatis: vel ꝯſuetudine dictāte ꝙ miſſus in poſſeſſionem lucret̉ fructus poſſeſſiōis ad
rationeꝫ. v. pro centenario: ſi talis ita faciēs rectaconſcīa illos fructus ꝑcipiat? ℟. ẜꝫ Lau. d̓ ridol.Bal. determinauit ꝙ ſic cū lucret̉ illos fructꝰ nomine ⁊ rōne intereſſe: ⁊ hoc ꝓpter nimiā ꝯtumaciam pōt facere auctoritas pretoris. Sed Bar. dic̄ꝙ vbi eſt talis ꝯſuetudo ꝙ non eſt bona: qꝛ cōtraius diuinum in fraudē vſurarum: quare dic̄ fructus ꝯputandos in ſortem. Et ſubdit idem Lau. d̓ridol. ſi p̄ſupponamus fraudem verum dic̄ Bar.Sed ſi oīo ceſſat fraus: tunc procedit dictū Bal.Hic aūt non videt̉ eſſe fraus: qꝛ in locuꝫ pene legalis vt debitor cogat̉ ad ſatiſfaciendū: vel loco ītereſſe propter morā videt̉ ſtatutum vel ꝯſuetudo emanaſſe. Et hoc ītelligo d̓ eo qui iuſte miſſuſeſt in poſſeſſionem: nō tm̄ ex ordine: ſed ex cauſa.Si enī in veritate creditor nō foret ſeu cā n̄ ſubeſſet: ſic̄ recta ꝯſcīa capitale ſeu ſortē retinere nonpoſſꝫ: ſic neqꝫ fructꝰ noīe intereſſe. §. XXXIIII.Querendum eſt etiamab his qui dant pecunias mercatoribus vel artificibus vt inde aliꝗd lucrent̉ quō dent. Naꝫ ſi eādāt ꝑ modum depoſiti: vt .ſ. penes eos pecunia cōſeruet̉ vel etiam cū ea negocient̉ vt placeat: ita tiꝙ in om̄eꝫ euentum ⁊ ꝑiculum eis ſit capitale ſauum .i. reſtituendū integraliter ad placitum ip̄oꝝ:ſed inde aliꝗd lucri ſperāt hr̄e: alias non deponerent: ſed in capſa ẜuarent: qͣꝫuis nulla pactio īterueniat vel ꝯuentio vel petitio: vſuram cōmittunt.xiiij. q. iij. vſura. nec excuſat eos ꝙ ex hoc ſe exponunt periculo: qꝛ mercatores penes quos deponunt aliqn̄ d̓ficiūt ⁊ eis male fortunatꝭ: ⁊ recedentibus nec capitale aliqn̄ rehn̄t: non enī illud lucꝝſperāt rō e ꝑiculi: ſꝫ dubitarent d̓ ꝑiculo nō deponerent: ſꝫ lucꝝ rōne mutui ſperāt ex mutuo vbi īteruenit ꝑiculum non licet: vt exp̄ſſe dicit. c. nauiganti: de vſurꝭ. Zenent̉ gͦ talia lucra ſic ꝑcepta reſtituere: non obſtāte ꝙ depoſitarij multum cū ip̄alucrati fuiſſent. Nā lucꝝ induſtrie fuit nō pecūie:⁊ ꝑiculo ſubſtabat amiſſionis eius ꝗ mutuū receperat cuiꝰ deponēs nolebat eſſe ꝑticeps. Frequenter etiā ī talibus depoſitis fiunt ꝯͣctus vſurarij etfraudulēti ī ꝗbus tenent̉ ip̄i depoſitarij ad r̄ſtitutionē his a ꝗbꝰ extorſerūt: ⁊ iō rōi ꝯſonuꝫ eſt vt adiuuent̉ ab his ꝗbꝰ ⁊ ip̄i vſuras dederūt ex depoſitōe pecuniaꝝ: ⁊ ſic vr̄ ꝙ ip̄i deponētes magis d̓beant talia lucra depoſitarijs reſtituere qͣꝫ pauꝑibꝰerogare: ꝓ ſe .n. retinere nō pn̄t cū turpiter acceperint ⁊ vſuraria intentione..§. XXXV.Pro maiori huius declaratione. Noͣ ꝙ ꝗdā dixerūt vſurā aī ſeu mētalemeſſe pctm̄ mortale: ſed hanc exercentes ad reſtitutionem minime teneri: ſed ſibi licite poſſe retineriputa cū ꝗs deponit pecuniā penes mercatorem ītendens reciꝑe inde aliqd̓ emolumentū capitaliſemꝑ ſaluo: de nullo tn̄ lucro facit pactionē: ſꝫ ſimpl̓r dimittit diſcretioni depoſitarij: ſi tn̄ crederet