Titulus

diſ. iiij. deniqꝫ. Et hoc deus declarauit ꝑ ꝓph̓as .ſ.ſibi diſplicere vt p̄s. Qui pecuniam ſua non deditad vſuram. Et Ezech̓. xviij. dr̄. Ad vſuraꝫ non cōmodauerit. Sed ⁊ ſi quis rōne dicte ꝑmiſſionisvellet eos excuſare pro illo tꝑe: que tn̄ excuſatiocōiter a doc. non admittitur pro nunc tꝑe gratiereuelate non excuſaretur. xxxi. q. i. §. ſed obijcitur.Nam exp̄ſſe oīs vſura ⁊ lege canonica: ⁊ lege euāgelica prohibetur: que leges oēs aſtringunt. Dicit̉enim Lucꝭ. vi. Mutuū date nihil inde ſperantesque auctoritas ſumit̉ in decre. conſuluit: extra devſurꝭ. vbi ꝓhibent̉ vſure. Et hec auctoritas habꝫduas ꝑticulas. Prima eſt mutuū date qd̓ qͣꝫtū adeos ꝗ commode pn̄t mutuare ſine notabili detrimento ſui ſtatus erga eos ꝗ ſūt in magnis neceſſitatibus ꝯſtituti: ⁊ quaſi extremis vr̄ eſſe p̄ceptūqꝛ ſi hoc dicimus de elemoſyna a fortiori in mutuo: ar. di. lxxxvi. in ſingulis aūt videt̉ eſſe in cōſilio. Secūda ꝑticula auctoritatis eſt: nihil īde ſperantes: ⁊ hoc ē in p̄cepto: ita tn̄ ꝙ intelligatur de pͥmaria ſpe: vt dictū ē ſupra: ⁊ nihil referat̉ ad id qd̓precio pōt extimari. Nā bn̄ pōt: et dꝫ ſperari p̄mum eternū ex īde: ſi fiat mutuū ex charitate: vel ēbeniuolētia ⁊ amicitia ꝑſone: ī qͣꝫtū tn̄ amicitia: n̄.§. III.ͣꝫtū cauſatiua vtilitatis tꝑalis.eꝫ notanduꝫ quod licet ꝗdam dixerint vſuram eſſe ꝯceſſam in ꝗbuſdam caſibus ꝓpͥe loquēdo in nullo caſu ꝯcedit̉:Sed qꝛ in illis caſibus: quos illi ponūt aliqd̓ recipit̉ vltra ſortem: iō ⁊ propter aliqͣꝫ ſimilitudinemlarge ⁊ īproprie ſumendo dr̄ vſura ibi ꝑmiſſa: ſꝫnon eſt vſura. Illos aūt caſus ponit Hoſti. in ſumma: videlicet. Feuda fideiuſſor pro dote ſtipēdiacleri. Uenditio fructꝰ: cui veſles iure nocere. Uēdens ſub dubio p̄cium poſt tꝑa ſoluens. Pena nein fraudem legis ꝯmiſſorie gratꝭ. Dans focijs pōpam plus ſorte modis dat̉ iſtis. Exempla horumhabes in iure. Nam de feudo habes: extra eo. cōqueſtus. De fideiuſſore ſoluēte .ſ. vſuras ꝙ poſſitrepetere habes extra de fideiuſ. c. ꝯſtitutus. De dote in fructibus pignoris pro dote habes extra devſurꝭ. ſalubriter. De ſtipendio clerici .i. poſſeſſiōisſue ab alio d̓tēte: ⁊ ſibi pignorate habes exͣ eo. c. i.De venditione fructuū habes exͣ de loca. ⁊ ꝯdu. ꝑtotum. De acceptōe vſure ab inimico habes. xiiij.q. iiij. ab illo. De vendente ſub dubio ⁊ ſine reception p̄cij: exͣ d̓ vſuris nauiganti. De pena appoſitain ꝯͣctibus dūmō non in fraudē eſt exacta: habesxij. q. ij. c. in legibus. De gratis oblatis ⁊ ſine pͥncipali ſpe recipientꝭ mutui cauſatiua: habes ar. i. q.ij. ſicut. De mutuata ad pompā ſeu ad offentatiōeꝫnon ad vſum dic̄ Tho. 2ª 2ᵉ. q. lxxviij. puta vult aliꝗs on̄dere ſe hr̄e multos denarios ad hoc vt creditores ſui non dubitent de eo: ⁊ ſic aliꝗs ſibi mutuat ſolum ad oſtentationem non ad diſtrahendūfructum ſeu emolumentum aliqd̓ percipere pōt:ſicut poſſet de vaſis argenteis vel aureis mutua-

tis: vel alijs iocalibus: ex quibus lucrum iuſte q̄rere pōt. Apertius declarabuntur iſta infra. Dic̄enim. b. Tho. vbi ſupra: ꝙ qꝛ pͥncipalis vſusⁱ vaſoruꝫ argenteoꝝ: ⁊ hiꝰ: non eſt eoꝝ conſumptio: ideoeoruꝫ vſus licite vendi pōt: ſeruato ſibi dominioeorum. Sed vſus pͥncipalis pecunie eſt in ꝯmutatione: vnd̓ non licet eius vſum vendere cum hocꝙ aliꝗs velit eius reſtitutionem qd̓ mutuo deditSciendum tn̄ ꝙ ſecundarius vſus argenteorūvaſoꝝ poſſet eſſe ꝯmutatio: ⁊ talem vſum eorunvendere nō liceret. Et ſil̓r poſſet eē aliꝗs vſus pecunie argentee: vtputa ſi quis accōmodet pecuniamᵉ ſignatā ad on̄tationē vel ad ponendū loco ꝑgnoris. Et talem vſum pecunie homo licite vēd.§. IIII.pōt: hec Tho.Quis auteꝫ ſit iudex copetens in cauſa vſuraꝝ. Archi. ī. c. ꝗd dicam. xiiij.q. iiij. ponit diuerſas opiniones: vbi approbat opinionem La. Pug. ⁊ Goſ. que hꝫ ꝙ ꝯͣ laicum lacus iudex: ꝯͣ clericuꝫ eccleſiaſticus: et hoc etiā placet Io. cal. Sed glo. in. c. diſpendioſam de iudi. incle. videtur ſentire ꝯͣrium .ſ. ꝙ ſolus iudex eccleſiaſticus habꝫ iudicare. Pau. in cle. i. de vſurꝭ. dixitopinionem Lau. ⁊ ſequentiuꝫ veram vbi non refertur queſtio an id qd̓ petitur ſit vſura. Et ſic nōeſt queſtio de prohibito et conceſſo: ſed de ſolutotantuꝫ vel non ſoluto. Sed ſi eſt queſtio an id qd̓petitur ſit vſura: vel ſub noīe vſurarum recludat̉vel non: tunc vera eſt opinio alia. Hanc approbatIo. de ligꝭ. et Fede. de Senis. Idem videt̉ ſentireBal. de Peruſio. Sed queritur ad quos magiſpectet determinatio dubioꝝ de vſuris ad theologos vel canoniſtas? Ad hoc rn̄det Pe. de ancha.in quadam queſtione diſputata: ⁊ tenet ꝙ ſpecterad canoniſtas. Dicit .n. ꝙ īterpetratō iuris naturalis ⁊ diuini quatenus tendit ad moralitatem: ⁊ dirigit actus noſtros in deum: ꝑtinet ad canoniſtasſed quatenus ius diuinum tendit ad ſpiritualitatem ⁊ tuitionem fidei ꝯͣ infideles pertinet ad theologos: ⁊ ſic concludit ꝙ magis ad canoniſtas ⁊ iuriſtas qͣꝫ theologos pertineat determinatio de dubijs circa vſuram. Sed non ſolum beatus Tho.in quodam quolibet: ſed etiaꝫ Anto. de bu. ꝗ fuimagnus decretaliſta dicit ꝯͣriuꝫ .ſ. ꝙ declaratōesmateriarum que reſpiciunt ius diuinum magisſpectant ad theologos ⁊ in hoc canoniſte debet aceos recurrere: vſura aūt eſt ꝯͣ ius diuinum: ⁊ ideomagis ad theologos pertinet declarare dubia d̓vſuris. Preterea ad bonitatem fidei pertinet nonſolum credere. ſed etiam operari: ſecunduꝫ illam¶ Si ergo ad ipſos theologos ſpectat etiaꝫ interpretari ius diuinum in his que ſunt fidei vt dicitipſe Pe. cuꝫ vſura ſit contra opera fidei: ergo ſpectat ad theologos: erga ⁊c̄. Bene eſt veruꝫ ꝙ quatuꝫ ad ea: que inſtituta ſunt per leges et canonescontra vſurarios declaratio dubiorum magꝭ ſpectet ad legiſtas ⁊ canoniſtas. De manifeſtis vſura-