Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. VI.

.§. viij. De fructibus aūt bn̄ficiorum ſimoniace receptoꝝ ꝗd agenduꝫ habes ſupra eo. c. §. xxvi. Etnota vt dicit ī directorio iuris. li. iij. ti. xvi. ſi ꝗsordinatus fuerit ad aliquē ordinem ab ep̄o deaudiuit pͥus ex relatione aliquoꝝ ꝯmiſit viciūſimonie: ideo nolebat ab eodem ep̄o ad ſuperiores ordines ꝓmoueri: pōt ꝗdem in ſuſcepto ordine ſecurę miniſtrare: ſed ꝯͣ ꝯſcīam ad ſuperioresab eodē ep̄o non promoueat̉: niſi deponat ꝯſcīaꝫerroneam: qꝛ grauiter peccaret: lꝫ in hoc incide̓itſcīa nimis ſcrupuloſa: extra eo. tuas ſecunvbi dicit glo. Ber. non ꝯſtabat illuꝫ ep̄mſimoniacum. Et papa dicit: ſecure miniſtretin ordine ſuſcepto: qd̓ eniꝫ audiuit ab alijs credē debuit. Un̄ et Hoſti. ſuꝑ dicto. c. elicit quinqꝫabilia. Primū eſt: ex varijs dictis in alterius preiudicium non eſt conſcientia informanda. Scd̓m eſt: ſi formata ſit taliter ad ꝯſiliuꝫprelati deponenda eſt. Tertium ē: ſi deponipoteſt oībus modis ſequēda eſt. Quartum eſt virtus animi de ſcrupuloſa ꝯſcīa poteſt facerebonam in melius informare: debilitas animieſt etiam nimia ſimplicitas econuerſo. Quintūeſt in indifferentibus pōt vnuſquiſqꝫ ꝓut ſibiplacet ꝯſcīam informare. De vſura per modum predicationis.Capitulum ſextum.Euſura inquit. Iddeficit de plateis eius vſura et dolus.Qd̓ videt verificari et de ciuitate terreſtri: et de ciuitate ſpūali eccl̓ie. Uix .n. eſt aliquaciuitas in orbe: in qua non ſit vſura dolus: ſica ſynagoga iudeoꝝ tranſiuit vſura ad eccleſiamhriſtianoꝝ: dico quo ad numeꝝ ſeuⁱ baptiſma reptum: aūt quo ad meritū opus fidei viuū.Oīs .n. verus fidelis ſummoꝑe ſe cauet ab vſuraoragine: que ſubſtātias exhaurit: et animasrat: ꝓpter qd̓ ipſa mater eccl̓ia ex gentilitateꝯgregata: in cananea figurata ꝓpter magnitudinē fidei merito clamat: miſerere mei fili DauioFilia mea male a demonio vexat̉. Filia eccleſie ēquelibet perſona ſiue aīa chriſtiana: quā ipſa generat aquā baptiſmi: ſꝫ iſta filia vexat̉ vt in pliribus a demonio: qd̓ dr̄ mammona qd̓ interp̄tatdiuitie: quaꝝ illicite acquiſitioni ſuꝑ oēs attenditvſurarius: et ideo male vexat̉. Et male vexeton̄dit p̄s. in predicto verſu. Uexatur enim malevalde male tripliciter. Primo propter ꝯtinuationem ꝑiculoſiſſimam que notatur ibi. Non deSecundo propter extenſionem copioſiſſique ſignificatur ibi: de plateis eius. Terꝯpter palliationem ſeu excuſationem fraudulētam: ibi. vſura dolus.Et ab illo ultimo incho-

ando dico: in vſurario eſt palliatio: excuſatioſui vicij multum fraudulentiſſima: hinc ſequit̉magna mala vexatio demonis in eo. Quid eniꝫpeius: dānabilius pōt eſſe in homīe qͣꝫ excuſareflagitiū ſuū: Ad qd̓ on̄denduꝫ pͥmi parentes poſtexcuſationem ſui peccati immediate de paradiſofuerūt expulſi. Sed videamus pͥmo ꝗd ſit vſura exinde quō ſit falſa fraudulenta excuſatio eiꝰ.Uſura ẜm Goſ. eſt ꝗcꝗd ſorti accedit: p̄cedente intentione vel pacto. Uel ẜm alios clarius. Uſuraeſt lucꝝ ex mutuo pͥncipal̓r intentuꝫ: vt ſi mutuotibi. 100. floren̄. hac pͥncipal̓r intentiōe vt aliquidplus vltra centū recipiā: vel ſi mutuo tibi certasmenſuras frumēti: vini: olei: hiꝰ que vſu conſumunt̉: plus ex hoc exquiro qͣꝫ ip̄m capitale ī valore vſuram cōmitto: vt dicit̉. xiiij. q. iij. vſura eſt.Diffinitionem predictaꝫ hēs declaratam in. c. ſe: §.ij. Et pͥma ꝗdem fraudem dolū ꝯmittit vſurariꝰqn̄ ex mutuata pecunia non querit plus in pecunia nūerata ſuo capitali: ſed in aliquo alio: vt frumento: vino: fructu domus: vel agri ſeruitio aliqͦ:ſeu oꝑis: qd̓ vtiqꝫ vſura eſt. Un̄ Amb. Eſca vſuraeſt: veſtis vſura ē: ꝗcꝗd ſorti accedit vſura eſt: qd̓ velis nomen ei imponas vſura eſt. xiiij. q. iij.pleriqꝫ. qd̓ intelligit̉ in mutuo. .ſ. plus recipit̉:vel ſperat qͣꝫ qd̓ mutuatū eſt ī valore. Et ponit ibiAmb. plura exempla: on̄dens ibi fraudeꝫ ꝯmitti: ſic vſura et dolus ideſt fraus ſimul ſunt. Et cuꝫvſura ꝯͣhatur ī mutuo ne detegant̉ ipſi vſurarij:de ſua prauitate vtunt̉ fraude multiplici exercentes ꝯͣctibus ēptionis: venditionis: pignorationis: depoſitionis: ſed in his qͦꝫ reꝑit̉ vſura ex fraude: qꝛ mutuū implicite: vt declarabit̉.. §. quīto ſic cum vſura non deficit dolus: ſed qd̓ peius ēvolunt vſurarij excuſare facinus ſuū: d̓fenderetali rōe. pctm̄ eſt ꝯͣ aliquā legem. Sed vſuraeſt ꝯͣ aliquā legem: nec diuinalem nec internaleꝫſiue naͣlem: nec humanalem: qnīmo oēs iſtemittunt: ſic apparet non eſſe pctm̄. in lege diuinali hētur in ſacra pagina dicit dn̄s. Feneraberis gentibus multis: fenus āt vocat̉ vſura. ItēDeutro. iij. dicit idem dn̄s. feneraberis fratrituo: ſed alieno. Ex qua auctoritate videtur ſi fratribus ſaltē alienigenis exͣneis poſſit fenerari infidelibꝰ. Quātū ad legem naturalē hēt regulā fundatā in rōe naturali: nullus dētno alterius vel iactura locupletari: in. vi. de regu.iurꝭ. ergo dic̄ vſurarius ẜuiā ꝓximo ī mutuādo: nōne dictat vt ipſe debeat ẜuire mihi: etſi cuꝫ mea pecunia Petrꝰ negociando lucrat̉ ipſead rōeꝫ. .xv. cētenario: nōne dictat vt ſim ꝑticeps lucri eius: mihi ſaltē. x. vl̓. viij. ꝯcedat.alias locupletabit̉ ip̄e meo dāno: qꝛ ip̄a pecunia potuiſſem ego lucrari. Leges qͦꝫ ciuiles: humane dicunt̉: qꝛ ab hoībus inuente iuſte ſūtIuxͣ illud ꝓuer. viij. Per me .ſ. ſapīam reges regnāt: legū ꝯditores iuſta decernūt. He aūt legesꝯcedunt aliqͣs vſuras p̄cipue: vt. C. de vſurꝭ eos.