Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū .I.

ipſa ex alio vicio aliqn̄ oriatur: cum dicat Greg. aliqn̄ oritur ex elatione: aliqn̄ ex timore: quianihil ꝓhibet viciū capitale ex alijs īterdū oriri:tn̄ aliā vicia ſoleant ex eo plerūqꝫ naſci. Itemobſtat diuitie circa quas eſt auaricia non hn̄trōnem finis: ſed magis rōnem eius qd̓ ē ad fineꝫqꝛ in qͣꝫtum pecunia eſt vtilis ad omnia ſenſibiliaꝯquirenda ꝯtinet quodāmodo v̓tute oīa: hētquādam ſil̓itudinem felicitatis beatus Tho..q. vbi ſupra. Item pectā carnalia dicant̉ illaꝑficiuntur in delectationibus carnalibꝰ .ſ. ſenſucarnis ꝯplentur: vt delectatio ciboꝝ venereorūSpūalia aūt peccata dicūtur que perficiunt̉ d̓letationibus ſpūalibus abſqꝫ carnis delectatione:vt que ꝯplent̉ in ſola aīe apprehenſione: qꝛ auaricia eſt hiꝰ: delectat̉ .n. auarus in eo conſideratſe poſſeſſorem diuitiaꝝ. Et eſt ſpūale pctm̄ ẜmGreg. qͣꝫuis .n. ſit circa obiectū corporale .ſ. diuitiarū: q̄rit tn̄ delectatōeꝫ corporalē: ſꝫ ſolū aīalē.ſ. ꝓut delectat̉ in hac ꝯſideratōe diuitias poſſideat: rōe tn̄ obiecti qd̓ ē maͣle. b. Tho. .§. IIII.Sunt auteꝫ he filie auaricie ſeptem. Prima eſt obdurario ꝯͣ mīam:alio dicitur inhumanitas:: qꝛ pͥmo auarus excedit modū in retinendo. Scd̓o exceditrus modū in accipiendo. Et hoc triplicit̓. Inle oꝑe ẜmone. In corde ꝗdeꝫ excedit modūacꝗrendi: qꝛ auaricia ingerit hoī ſollicitudinescuras ſuꝑfluas: ſic ponit̉ filia auaricie īꝗetudomentis. Scd̓o excedit auarus modū acꝗrendiin oꝑe: ſic ex ea orit̉ violētia ad quā ꝑtīet rapīa. Tertio excedit modū in ẜmone. Et quātum ad. 4. facit. Primo vtit̉ fallacia. Scd̓o addit aliqn̄iuramentuꝫ ꝑpetratur ꝑiuriū vt poſſit lucrari.Tertio fraude decipiendo in ꝯͣctibus. Quartoīditione ꝓdendo ꝑſonas ad acꝗrendū lucꝝ. Iſidorus aūt ponit ix. filias auaricie .ſ. mendaciū: falſum teſtimoniū: fraus: furtū: ꝑiuriuꝫ: turpis lucriappetitus: violentia: inhumanitas: obduratio: etrapacitas que reducunt̉ ad. vij. que ponit GregNam mendaciū falſum teſtimonium ꝯp̄hendit̉ſub fallacia furtum eſt q̄dam ſpēs fraudis: turpe lucꝝ ad īꝗetudinē reducit̉. Rapacitas ſub violentia: nhumanitas obduratio ideꝫ ſunt. Iſtavij. genera vicioꝝ dicunt̉ auaricie filie: quia ex eaoriunt̉ ſicut filie ex matre. Notandum ēt ẜꝫTriſto. iiij. ethicoruꝫ. vij. ſunt ſpēs ſeu differentieauaricie tenacitas parcitas: chinibil̓ ẜuitus: meretriciū: aleatores mortuoꝝ ſpoliatores: qͦꝝ nūerus vel ſufficientia ſic diſtinguit̉: qꝛ auarᶻ peccatin generali duobus modis .ſ. in dando in accipiendo. In dādo peccat tribꝰ modis: qꝛ aliqn̄ nihildat talis dicitur tenax. Secūdo peccat: qꝛ parūdat tal̓ dicit̉ parcꝰ. Tertio qꝛ ſi dat cum magriadifficultate dat: tūc paꝝ: talis vocat̉ chinibil̓ſi venditor: qꝛ de ꝑuis magnā vim fac̄. alia-

rus peccat in accipiendo: hoc. iiij. modis: qꝛ ſcꝫlucratur viliter: turpiter: illiberaliter: violenter Primo auarus lucrat̉ viliter aliqn̄ ẜuilit̓: puta ſi aliqua vilia ſeruitia facit: et talis vocatur ẜuitus. Scd̓o peccat lucrat̉ aliqn̄ turpiter: putade aliquibus actibꝰ turpibus vicioſis: vt meretricio hiꝰ. Tertio lucrat̉ illiberaliter vt de eoqd̓ gratis oportet ꝯcede̓: vt faciūt vſurarij et aleatores ab amicis auferendo. Quarto lucrat̉ violenter .ſ. vim inferēdo alijs: ſicut faciunt latronesvel mortuoꝝ ſpoliatores. b. Tho. 2ᵉ. q. cxviij. ar.viij. in. q. de malo..§. V.Quod peccatuꝫ auaricie aggrauet vt dictum eſt ſupra plurima mala ex ea oriant̉ vt dicitur: on̄dit Greg. in. iiij. moral̓. cap. ix. vbi exponit prophetiaꝫ Zacharie dicētis ſibi dictū. Leua oculos tuos et vide ꝗd ē hocqd̓ egreditur? Et dixi. Quid naͣm eſt hoc? Et ait.Hec eſt amphora egrediēs. Et dixit. Hec eſt oculus eoꝝ in vniuerſa terra. Et ecce talentū plumbiportabat̉ Et ecce mulier vna ſedens ī medio amphore. Et dixit. Hec eſt impietas proiecit eam inmedio amphore: miſit maſſam plumbeam ī oseius leuaui ocl̓os meos vidi. Et ecce due mulieres egredientes ſpūs in alis eaꝝ: et habebantalas quaſi milui: leuauerūt amphoram īter celum terrā. Et dixi āgelo loquebat̉ ī me. Quoiſti deferunt amphora? Et dixit. Ut edificet̉ ei domus ī terra Senaar. Suꝑ ꝗbus v̓bis Greg. ibiſic ait. Uolens deus proph̓e on̄dere humanuꝫ genus ex qua ab eo maxime culpa dilabat̉: imaginem amphore qͣſi patens os auaricie deſignauit.Auaricia ꝗppe velut āphora eſt os cordis ī ambitu terre .i. appetitu terrenoꝝ aꝑtum tenet: qd̓ ātſubdit̉. Hec oculꝰ eoꝝ in vniuerſa t̓ra ītelligit̉: qꝛquariciā deſignata āphorā ē ad quā ſūma vigilantia ītentio ē oīum. Quia vt dicit̉ Hiere. vi. Amaiori vſqꝫ ad minorem oēs auaricie ſtudēt: etad bona cognoſcenda hebetes ſunt et quaſi ceccirca tꝑalia acquirenda poſſidenda nimiuꝫ ſūtacuti ſecundum illud. Hiere. iiij. Sapientes ſuntvt faciant mala: bona auteꝫ facere neſcierunt. Etecce talentum plumbi portabatur: per plumbum in magna quantitate: quia per talentū deſignmagna grauitas peccati que ad inferiora depmit. Et ecce mulier vna ſedens in medio amphore: de qua dicitur eſt impietas. Gregorius. Impietas in medio amphore proijcitur: quia nimirum ſemper in auaricia impietas tenetur. Et hocſiue ſumatur impietas pro infidelitate: ſecunduꝫ pietas ei cōtraria dicitur cultus dei: ſiue ſumatur crudelitate ẜm pietas dicitur miſericordia. Nam auaricia dicitur idolorum ſeruitꝰ abapl̓o ad Eph̓. v. qꝛ ſollicitudinem quā dꝫ deo exhibere nummo apponit̉ et auarus eſt crudeliſſimus et ad pauperes ſibi ſuis in neceſſarijs: et