Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et in li. v. de materia oculoꝝ Partes itaqꝫoppoſite inter ſe et ab inuice ſeꝑate in angulis ꝯueniūt et pariter in vnū finiuntur.P auca itaqꝫ de natura figurarū et anguloꝝexēpli gracia ſūt dicta vt ſciamꝰ qꝛ illorūracō ē neceſſaria ad diuerſa miſteria diuinepagine ꝯgnoſcēda ſub numeroꝝ figuraꝫmethaforis multiformiter ſūt velata.ſicut eculus ſignat animā racōnalē triangulus anima vegetabilē ſic qͣdrāgulꝰ aīamſenſibilē ſic̓ q̄drāgulus lineā ducta abāgulo vſꝫ ad āgulū oppoſitū duos ꝯtinꝫ triāgulos. ſic aīa ſenſibil̓ duplicē in ſo hꝫ triāgulū potēciarū ſeu v̓tutū. aīa ſcn̓ſibilisp̄ter tres potēcias vegetabil̓ hꝫ v̓tutē apphēſuiā ꝯcupiſcibi ē iraſcibilē. qꝛ aīa ſenſibil̓ ē vegētabil̓ ecōu̓ſo. et ſic de alijs ſiguris diuerſe racōnes imſtice ſpiritualeseliciūtur ſpiritualia corporalibꝰ adaptāt̉Sub iſtis aūt figuris ꝯp̄hendunt̉ m̄ſuraꝝet pondeꝝ racōnes Eſt aūt m̄ſura vt dic̓ yſi.li. xvj. c. peūltīo r̓s aliqͣ modo ſuo tēpore circūſcripta. Et hec ē aūt corporis aut tēporisa̓t ſpacij local̓ Corporis m̄ſua̓ ē vt hominūſeu lingnoꝝ aliarūqꝫ reꝝ corpoa̓liū breuitasvel lōgitudo. Omne corpus dinēſionē hꝫꝓpriā mēſuiā. ꝓprie aūt m̄ſua̓ ē voͣta eo qd̓fruges liqͦres cetea̓qꝫ ficca humiba meciunt̉ vt modius vrna āphoa̓ ſextariusMēſua̓rū autē minimā ꝑs ē cōcleariū qd̓ ē midia ꝑs dragmē pōderas ſiliqͣs. ix. quitriplicatꝰ ꝯculā facit ꝯcula dragnia vnaet dimidia adimplet̉. Ciatus aūt pondꝰtinꝫix. dragmarū quibꝰ ſi. v. addideris dicit̉ orifalus Accetabulus qͣrta ꝑs ē eminexij. dragmas ꝯtinēs Cotula ē emina ꝯtinēsciatos. vi. qꝛ ideo cōtula dicit̉. qꝛ cōtē grecōẜmōe intio dicit̉. et emina ſextarij in duoeqͣlia incidetur cotula noīat̉. Emina autēappēdit librā vnā geminata ſeptariū facit.Eſt autē ſextariꝰ iniurā duarū libraꝝ quibꝰaſſūptis bilibris nominat̉. aſſumptus ātgreco ſermone ſit cenit. qͥnquies autē ꝯplicatus quinarem ſiue gonor facit vel additeſextum ꝯgium reddit Nam cōgius ſex metitur ſextarijs a quo ſextarius nomen ſūpſit. Conguim a congiendo id eſt per augmentum creſcendo vocatur. Vnde et pecuniagracia beneficij data congiatium eſt vocataVnuſquiſqꝫ enim imparator fauorem populi cantans adiciebat ad menſuram vt in donis largior videretur. Congiarium autē eſtſpecialiter menſura liquidorum cuius etnomē ſil̓a romaīs inpoſitū inueīmꝰ Metreta liqͥdoꝝ ē m̄ſum a metron greco ſic vocataet eſt ꝯmune nomē ad om̄s mēſuras liq̄dāꝯtinētes. modius ē dictus eo ex ſuoſit ꝑfectus. Eſt em̄ menſura libraꝝ. xliiij. i.ſextariorū. xxij. et ideo oꝑacionū ꝑfectarūdicit̉ typus ē et figura. xxij. oꝑa facit deusopera. vj. dierū. pͥmo die fedit deus. vij.ſcꝫ materiā informē āgelos lucē ſiue ignēcelos ſuꝑiores aqu̓ ī terrā aerem. ſecundafirmamentū ſolis. tercia. iiij. mari a ſeminaet plātaria. qͣrta die fecit tri a ſcꝫ. ſolē lunāet ſtellas. v. die tria ſcꝫ piſces reptilia volucres. vj. die fecit. iiij. beſtias iumēta ceptilia terre. et hominem et facta ſunt vigintiduo rerum genera in diebus ſex. et vigintidue generaciones ſunt ab adam vſqꝫ ad iacob. ex cuius ſemine naſcitur omnis gensiſrahel. et xxij. ſūt libri veteris teſtamentiet xxij. lrāꝝ elemēta qͥbꝰ tota tradit̉ diuinelegis diſciplina. Hijs igit̉ exēplis modiꝰ urā. xxij. ſextarioꝝ ꝯtinet ẜm moyſi tradicionē et eſt modiꝰ a dictus qͣſi mēſuramoderata vt dic̓yſid̓. Sac̓cū genꝰ ē mēſureiuxta morē ꝓuīcie paleſtine vnū dimidiūmodiū vel capiēs ꝯtinēs cuiꝰ nomē ē ex ebraycō ſūptū. Sac̓cū em̄ apud eos ſūpcio ſiueleuacō noīat̉ eo metit̉ eādē mēſurā ſūmat atqꝫ leuet. Saccū tn̄ a īqn̄ ponit̉ promodio. xij. ſextarioꝝ vt dicit idē. Gatus ēmēſura capiēs ſextaria. l. et ē batus in liqͥdis ſic̄ in fictis chorus et ephi. Anphoraab anſis ē vocata qͥbꝰ hinc inde leuat̉ et recipit frumēti vel vm modios ytalicos tresCadus ē āphora ꝯtinēs tres vrnas. Vrnaautem eſt menſura ꝙͣ quidam vocant quartarium et eſt proprie dicta vrna prodendis defunctorum cinēribꝰ adhiberi ſoletde quo poeta celo tegitur qui habꝫ vrnāArtaba mēiura eſt apud egypcyos. lxxij.ſextariorum compoſita ſic dicta ex numeropropter. lxxij. linguas gencium que orbemmnpleuerunt. Gomor ē menſura. xl. modioꝝvt dicit yſid̓. vel dicit̉ menſura. iiij. modioꝝvt dicit gloſa. ſuper exod. c. xvi. Chorus eſtmenſura. xxx. modioꝝ eſt ſic dictus a coaceruacione. coaceruati enim modij. xxx.inſtar collis videntur et honus cameli efficiuntur. hucuſqꝫ yſid̓. li. xvi. ſunt et multaalia menſurarum genera quorum nominanon ſine grandi miſteria ſacre ſcripture ſūtinſexta ſerie. nam libet vaſculum reruminenſurabilium continencium ſub menſurenomine continetur vt pater in diuerſis exemplis. Acceptaculum enim dicit̉ vaſculūin quo vinum dro offerendum in ſacrificioꝓbari debuit an eſſet purum vel corruptū