Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lElinus color ē candidus cuiꝰ mateī̓inuenit̉ in melos inſula eſt vna decicladibus ideo melinus ē dictusvt dicit yſid̓. ꝓpter nimiā autē pinguedinēpictores eo non vtunt̉ vt dicit yſid̓. De ſtibio⁂Tibiū eſt color ficticius vel factus exceruſa quibuſdā alijs mixtis cum mulieres facies ſuas ſophiſticāt colorāt. De ceruſa:Eruſa ex vapoe̓ fortis aceti tabulasplūbeas ſuper ſarmēta alba locatasperfundentis generat̉. quere ſupra de plūboEodē fit es viride ſiue calcantū qd̓ pplūsviride grecū vocat ſcꝫ ex vapore fortis acetieneas laminas perfundentis. nam ex acetocorrūpit̉ eris ſuꝑficies ꝯuertit̉ in eruginēet inde color viridis ꝓcreat̉. valet ad carnēmortuā corrodendā. De purpurea.Vrpurea a puritate lucis eſt dicta.quia in hijs regionibus gignỉ eiusmateria quas ſolis curſus illumīatꝓp̓ius illuſtrat. hic color lacrīs ſanguineiseffluentibꝰ a quibuſdā cōcleis ferro diuiſisacuit̉ meliorat̉ vt dicit yſid̓. li. xix. in. ca.de tincturis.Vnt̓ alij colores multi ſimplices ꝯpoſiti quibus vtunt̉ pictorestinctores. ſed dicti ſūt nobilioeset ideo nunc de eis ſufficiāt. De hijs oībustractat pliꝰ. li. xxv. ca. xiiij. vſqꝫ ad. xxxiij. yſid̓. li. xviij.. xix. Dicunt̉ aūt tinctorespanoꝝ lanaꝝ ob nitoris graciā coloratoresvt dic yſid̓. li. xix. Pictores v̓o ſūt ymaginūet rerum ſimilitudinū picture artificio expreſſores. eſt aūt pictura dicta quaſi ficturaeſt aūt ymago ficta non veritas hec figuradicit̉ a quodā colore ficto ē linita nichil hn̄sfidei veritatis Vnde ſunt quedā picturecorꝑa veſtimentis ſtudio coloris excebuntfidē auge̓ ꝯtendūt ad mendaciā ꝓuehūtſicut qui chimerā tricapitē pingūt. Picturāaūt egipcij primitus adinuenerunt vmbrahominis lineis circūdata. deinde ſimplicibꝰcoloribus poſt diuerſis ſic qͥa paulatī aripſa ſe diſtinxit. inueīt lumē differēciascoloꝝ ac vmbras. nūc pictores prius qͣſdālineas vmbras future ymagīs dicūt. dein̄coloribus ꝯplēt inuēte artis ordinē adhucſequētes vt dic̓ yſid̓. li. xviij. in. c. de pictui̓s De odore.Oſt colores de odoribꝰ ē dicendūOdor itaqꝫ eſt ſumoſus vapor aſubſtācia rei reſolutus mediāteaere cerebri attractus ē ſenſus oīfactꝰ īmu22 55tatiuꝰ. odor īmutat oīfactū quēadmodūcolor viſū vel ſonus auditū. vel quēadmodūſapor guſtū. Propriū em̄ eſt ſenſuū a ſuisſenſatis obiectis ꝓprijs īmutari delectariin eis ac perfici ſi fuerint medij. ꝯtriſtari v̓oet deſtrui ſi extremi vt dicit̉ in li. de ſenſuſen. Eſt itaqꝫ odor rei ꝓprietas ſenſu fumomedio ꝑceptibil̓. ad hoc aūt odor ꝑficia informe in organo ſenſus qͣtuor ad minꝰrequiruntur ſcꝫ caliditas reſoluens materieſubtilitas actioni caloris reſoluētis obediēsaerea puritas deferens nerui vel cerebri ꝯformitas vaporē reſolutū nature ſenſu ꝑcipiēdoadmittēs vel abhorrens Calor igit̉ reſoluēsſumos vaporabiles cauſa odoris eſt efficiēsvapor reſolutus ē matei̓a obediēs Qualitasvero fumi reſoluti aeri deferenti ſe incorꝑatet in ſuā ſimilitudinē ipſū alterat īformatInformatus vero aer qualitate fumi neruoodorabili ſubito ſe applicat ſibi incorporatiſumoſi vapoīs ſimilitudinē repreſentat. cuiꝰꝯplexioni ſi ſimilis fuerit miro modo cerebꝝrecreat delectat. Si vero econtrario inficitet ꝯtriſtat ideo aromatica que ꝓporcionēꝯplexionalē hn̄t aromaticā natura ip̄aꝫreparant atqꝫ iuuant. fetidā vero ex cauſaꝯtraria aggrauant moleſtant Calor itaqꝫreſoluens odorem efficit econtrario frigusꝯſtringens odorē impedit preſcindit quiamouēdo ad centꝝ ſubtiles ſubſtācie vapoe̓sper aera ſe diffundere non permittūt. ꝓpterqd̓ nec ſterquilima fetent in tꝑe hyemali ſꝫpocius eſtiuali Similit̓ ſubſtancie varietasſeu ſubtilitas obediēs caloi̓ reſoluētis odorēcauſat Ecōtra vero groſſicies materie odoīsdiffuſioni obuiat repugnat vt pꝫ ī lapidecuius naturalis ꝯpactio frigiditas ſunt incauſa qꝛ neqꝫ redolet neqꝫ fetet vt dic auic̓.tercio aei̓s ꝯſtācia ꝯfert ſenſibilit̓ ad odorē ſi rarus fuerit et ſubtilis de facili ſiquidēodoris materia ſcꝫ ſumū vaporabilē recipitſed ꝓpt̓ eius euanacionē et rarefactibilitatēꝑmanere in ſe eius redolenciā longo temꝑenon ꝑmittit Econtrario vero ſi denſus fueitaer ꝯp̄ſſus vapor ſiquidē bonos malostardius recipit. ſꝫ poſt eoꝝ impreſſionē ipōseuaporare ita de facili non permittit vt dicitidē. Quarto organi qualitas ſcū diſpoſicioad odoris iudiciū potiſſime operatur. ſi verofuerit neruus ſenſibilis in percipi olfactꝰvel male ꝯplexionatus vel leſus caſu aliquoſeu corruptis humoribꝰ opilatus vel omninoperuertitur vel ſubtrahitur. iudiciū odorisprimum patet in melancolicis et alijs maleꝯplexionatis. loca fetida diligūt odorifica