Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De deſtudine:Eſtudo eſt animal ſic dictum eotegmīe teſte ſit oꝑtū in came̓ modūvt dicit yſid̓. li. xij. et ſunt quatuorgenera ſcꝫ terreſtres. maritime. lucarie. ſcꝫin paludibus viuētes fluuiales. tradūtaliqui qd̓ tn̄ incredibile eſt radius ire nauigiū teſtudinis pedē dextrū deferens vt dicityſi. li. xij. de teſtudine autē quere ſupra inlrā lde limace De tortuta.Drtuca inter teſtudines ꝯputat̉. eo inter teſtas duriſſimas claudit̉inter quas ſe r̓colligit qn̄ ab aliquomoleſtat̉ Eſt autem eius duplex ſpecies ſcꝫfluuialis terreſtris. Fluuialis aūt tortutamortifera eſt venenoſa. Terreſtris verohabitat in domibus vel ſilius munda eſt etcomeſtibilis. eſt tn̄ horribilis in aſpectu etdeformis. ponit aūt oua vt gallīa ſꝫ pallidiorā minora. Eſt aūt animal qͣdrupes hn̄spedes paruos ſicut ranā caput paruū ſicutſerpēs. teſtas duras diuerſis maculis deformatas. Carnes vero eius que habitantin nemoribus ſunt medicinales et virtutisreſumptiue. vnde valent ethicis. ꝑtiſicis.ꝯſūptis. De tortuca aūt marina dicit ariſliº. viij. tortuca inqͥt marina ꝯmedit omnia eius orificiū eſt forcius omni ore cuiuſlibetanimalis. qm̄ ſi accepei̓t lapidē in ſuo orefrangit. exit ad rip̄a paſcit̉ herbis.reuertit̉ intra aquā aſcendit et natat itadeſiccat̉ dorſi ſuꝑficies a ſole qm̄ illi leueeſt in aqua ꝓfundat̉. Itē li. xiij. aīal hn̄sſquamā plumā aut corticē non habet veſicaꝓpter paucitatē potus qͥa ſuꝑfluitas potustranſit in plumas et alia preter tortuca. qm̄pulmio tortuce maxīe ē carnoſus ſanguineſimilis pulmoni v acce. pulmo tortuce ſiueſtris eſt maior ꝙͣ debet eſſe qm̄ corpus eiꝯtinet̉ in teſta ſpiſſa. ꝓpt̓ non diſſoluiniſi in carne tantū. ꝓpt̓ hoc fuit in tortucaveſica vt reciperet ſuperfluitatē ſicut vas ſꝫvalde parua eſt veſica in omnibus aīalibushabentibꝰ pulmonē ſanguineū. et ideo ſolatortuca inter aīalia habenciā duros corticeshabet veſica renes. De yaccaAcca tauri eſt femia dicta. eo quafibacta vt dicit yſid̓. li. vij. Eſt autēlanimal laſciuū luxurioſū. quia vtdicit axiſ. li. vi. yacce poſt annū mouent̉ adcoitū forte poſt octo menſes. tempus impregnacōis eſt per nouē menſes. fetus ei̓tin decīo. vacce coītus aſſimulant̉ maxibus efficiunt̉ ſilueſtres ita non poſſunt easdomare paſtores. deſideriū vac̓caꝝ manifeſtatur per tumorē inguiū et ſuos mugitusꝯtinuos. qm̄ vacee mugiunt contra coītū etſaliunt ſupra tauros ſequuū ipſos eisſtant. Item in eodē dicit in fine. dicūt hoīes tempus īpregnacōis eaꝝ eſt decē menſiūet ſi an̄ hoc tēpus ꝑiat̉ fetus viuet. necſue vngule ꝯplebunʳ. in maiori parte ꝑietvnū forte duos. feīe viuūt ī maiori ꝑte. xv.annis mares ſimilit̓. ſed qn̄ caſtrant̉ efficiun̉ forciores viuūt viginti annis. poſtpartū habet lac̓ bonū. ante aūt nichil habetet ſi habuerit parū aut nichil valet. cumprimo coagulat̉ lacͣ vacce efficit̉ ſicut lapishoc aūt ei accidit miſce aque vacta vniˢāni raro ſe miſcet tauro niſi poſt annū qn̄vacte multociens īpregnant̉ faciūt pluresfilios. ſignū eſt ſcd̓m qd̓ putant hominesin hyeme multe pluuē er̄t Itē grege viuūt ſi a grege receſſerīt ſepe pereūt qm̄ a beſtijsꝯmedunt̉ Item omniū animaliū ſunt vocesforciores et groſſiores in maſculis exceptisyaccis que voce habent in aſculis groſſiorē.Itē vt dicit idē. vacca cornua habet forcioraet groſſiora magis nodoſa maſculꝰ.tamen ita magna. ſed ſi calefiant poſſuntflecti in omnē partem. quando infirmant̉in pedibus eſt eis medicina ſi inter cornuaoleo pice alijs medicaminibus mungat̉Item dicit idem. vacte diligunt bibereaquam claram. turbidam vix aut nunqͥbibunt. eis accidit podagra ex hac infirmitate moriunt̉. ſignū eſt quando ſubmittunt aures ſcilicet non cōmedunt vt dicitidem. yacta impingua iugum abicit aconſueta minus paſta vltimo eſt ſubiectaIn fimo ꝓprio iacens impingueſcit. et ꝙͣtoplus a labore ei parcit̉ tanto torpet ampliuset pigreſcit. peruncta coſto ideſt muſca beuina caudā erigit. et miro modo inſaniensper campos licencia circuit diſcurrit. De vac̓ca agreſti:Acta aliquādo eſt agreſtis. de quadicit auie̓. et eciam ariſ. Eſt inquitvacta in terra parthoꝝ hn̄s crinesin collo ſicut equi. et eſt corpus eius ad ꝙͣtitatē cerui. vnde a m̄ltis equiceruus vocat̉et talis yacta carens cornibus habitat inmōtanis eſt ſilueſtris. habent pulchrosoculos et ſunt acuti viſus. et qn̄qꝫ habentcornuā vacce huiōi. ſed ſūt parua ad modūhīuuli ſūt curuata v̓ſus tergū ſicut cornuacapri. et in corde eiꝰ inuenit̉ os ſicut in cordecerui caneli. illd̓ os qn̄ incaleſcit ſanguiti tillādo mouꝫ cordꝫ neruos ſb̓aꝫ ē cauſaexcitās aīal ad motū leticie et exultacionis