Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

V De rana⁂Ana a garrulitate vocis ſic ē vocataeo ſtrepūt ſonos vocis ī portunisclamoribꝰ reddūt in paluſtribꝰ vbigenerant̉ vt dic yſid̓. li. xij. ca. iij. de piſcibꝰEx ranis autē quedā ſunt aquatice. quedāpaluſtres. quedā rubete de quibꝰ ſupradictūeſt in lrā b de bufone. alie calamite que ſicſunt vocate qm̄ inter arundines habitantfrutices. vnde in calamis ꝯuerſanʳ ſuntvalde parue virides mute ſine voce. alieſūt agredule rane paruule in ficco vel in aqͥsmorantes vnde ſic ſunt nuncupate. Eſt autquedā ſpēs rane que miſſa in os canis facitobmuteſcere. ſed hoc multi negant vt dicityſid̓. li. xij. Ariſ. autē dicit rana li. iiij. hꝫlinguā ꝓpriā que anteriꝰ lingue ſue applicat̉ori ſuo quaſi ligả ſicut extremitas linguepiſcis. licet poſterius et interius ad linguācaninā habet abſolutā. et ꝓpter hoc hꝫ ranalinguā ꝓpriā. eſt coax facit hoc niſi inaquā tantū. ꝓprie maſculus tꝑe coitus qn̄clamat femina. quia quodlibet aīal habensvocē vociferat tꝑe coitꝰ ſianā aūt m̄ltiplicatvocē qn̄ ponit mandibulā inferiorē equalit̓in aqua extēderit ſuꝑiorē per extenſiōisconatū duaꝝ mandibulaꝝ. lucent eoꝝ oculiſicut candele hoc de nocte maxīe qꝛ coeuntde noctēplus ꝙͣ de die. oēs piſces nutriūtpullos ſuos preter ranā vt dicit ibidē li. vij.qn̄ aūt primo in aqua forman̉ rane videntoͣlit̓ caput quādā exmitate dependētead modū caude. dein̄ dilatat̉ toͣlit̓ in ventrēſublata caudā creſcūt ei pedes in aīal qͣdrupes tranſformat̉. mouetur oēs rane preterbuſonē vel rubetā pocius ſaliēdo gradiēdonam vetus rubeta raro ſalit Riana igit̉ aqͦſaeſt ſcū paludoſa. clamoſa. limoſa. ventroſatimoroſa. ſub ventre maculoſa. venenoſa. etideo abhominabilis hominibus maximeodioſa. in terra viuit pariter in aqua. De ſalamandra.Alamādra vt dicit pli. li. x. c. xlviij.eſt ſimilis lacerte in figura. nunꝙͣapparet niſi in magnis ymbribus.deficit aūt in ſereno. tantus eſt ei rigor vtignē factu extinguat ſicut glacies. Saniemlacteā ore euomit que ſi hominis tetigeritcorpus toti defluunt pili quod factum eſtcorrūpit̉ ī colorē turpē ꝯmutả Salamādraitaqꝫ genus eſt lacertuli ſiue ſtellionis aīalpeſtiferū ſūme venenoſū vt dicit pliꝰ.li. xxix. ca. iiij. fructus arboꝝ inficit. aquascorrumpit. ex quibus ſi quis comederit velbiberit mox necat̉. ſed ſi ſaliua eius pedem295Ctetigerit totū hominē inficit corrumpit.ꝙͣuis tanta ſit in ſalamandra vis veneni. aquibuſdā tn̄ animalibꝰ manducả loco cibiInter medios ignes viuit ſola animaliū vtdicit idem ȳmo incendiū igneū extinguit.eſt geuus ſalamādre cuius pellis eſt villoſa piloſa ſicut pellis vituli marini. ex qua fiūtaliqn̄ cinguli ad vſus regū que poſt longamvetuſtatē in ignē proiecti non exurunt ſedpoſt diuturnā inflāmacionē illeſi purgatiqͣſi renouati ab ignibꝰ extrahunt̉. ab illapelle fiūt ligamina in lāpadibus lucernisque nullo incendio corrumpunt̉. quere ſuprain lrā a de anguiū diuerſitate inuenies ibide hoc vermē De ſanguiſugaAnguiſuga eſt vermis aquatilis ſicdca. eo ſanguinē diligit atꝫ ſugitpotantibus infidiat̉ faucibꝰ vel vbivſpiā adheſerit ſanguinē haurit. nimiocruore inaduerit euonit quod hauſit vt denouo recenciorē ſugat. vt dicit yſid̓. li. xij.vermis ē coloris ſubnigri quibuſdā virgul̓rubeis diſtinctus corꝑe mollis oblongus etet flexuoſus. os hꝫ triangulū in ore fiſtulā qua ſangunē ſugit venenoſis īfidet.qn̄ debet apponi mēbro cauſa medicine pͥmodebet inuolui in vrticis ī ſale vt ſic ꝯpellaeuomere Si quid forſan hauſerit venenoſūin aqua tepida in tꝑe calido cuius membroſe applicat ad ſugendū. De ſtellione.Tellio nomen ſūpſit a colore Eſtbeſtio a tergo depicta lucētibꝰ guttisin modū ſtellaꝝ. de dicit ouidiusaptūqꝫ colori. Nomē habet varijs ſtellatiscorꝑe guttis vt dic̄ yſid̓. li. xij. vbi ſubiūgitStellio aūt adeo ſcorpionibus eſt ꝯtrariusvt viſo eo pauorē hijs aufea̓t torporē Pli.li. viij. dicit. ſtellio maxime de rore viuitet ꝙuis ſit animal pulchꝝ depictū. multūtn̄ eſt venenoſū. qͥa vt dic pli. li. xxix. ca. ij.ex ſtelliōe peſſimū ſit medicamentū. namfuerit mortuus in vino faciē eoꝝ qui bibūtlentigīe abducit. ob hoc vnguentū necatqui forme inuidēt meretricū. cuius remediūeſt oui vitellū mel vitꝝ. fel ſtellionis inaqua tritū muſtelas dicit̉ congregare. eſtſtellio genus lacerte reptile et quadrupeshn̄s pedes latos et digitos ſciſſos ad modūmanus quibus reꝑit ad domorū et muroꝝrimas in quibus facit cau̓nas ſuas mutatſpoliū ſuū in ſenectute ſicut ſerpens vt dicitidem latitat in hyeme in cauernis ebetaviſus eius. In vere autē exiens de cauernaſenciens defectū viſus mutat locū et queritſibi locū cauernā ad orientē ꝯtinue aꝑit