Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIet habet vocem horribilem ſicut vocem tubeet eſt velocis curſus cōmedit homines etīter om̄es beſtias terre nulla crudelior n̄llainonſtruoſior inuenit̉ vt dicit auicē. et hecbeſtia grece vot̉ baricus vt dic̄ idē. pli. āt liviij. c.xxij. Apud̓ medos inquit vt ſcribithelyas eſt beſtia ꝑnicioſiſſima quā māciorāvoͣnt. habens triplicē dēciū ordinē pectinatiſibi alterutrū coeūtē. auriculis facie homīſimil̓ ē. glaucos hꝫ oculos colorē ſāguineūzeoni ſimil̓. cauda ſcorpionis modo ſpiculaingerēs infigens. et vocē habet voci homīsſimilē vt ſi miſceatur voci hominis fiſtuletube videtur in concentibꝰ conuenire ⁊cͣ Vndeidem eſt animal de quo auicē. loqͥtur pliItem omne animal gn̓ans aīal habꝫ duosrenes veſicā ſed animalia ouacia habētrenes vel veſica. ſuꝑfluitas em̄ hūidi ī auibꝰtnͣſit in vngues ī pēnas. in natatilibꝰ tnͣſitin ꝯchulas in ſquamas. et ideo īdigētmēbro ſuꝑfui humidi receptīo. Itē omneanimal hn̄s cornu hn̄s dētes ſuꝑiꝰ rumināt et habent plures ventres. vnū valdemagnū aliū minorē. vnū lōgū aliū āplūet cauſa qͣre habent m̄ltos vētres ē m̄ltiplexdigeſtio qꝛ ſuꝰ cibꝰ eſt ſiccꝰ et bn̄ maſticatus in prīcipio ꝓpter auiditatē cōmedēdiet ideo debet iterū maſticari. de maiori autēventre attrahit̉ cibꝰ ad os vt iteꝝ māſticet̉et ſic maſticatus trāſmittit̉ ad ſecūdū vētrēvt ibi digerat̉ et ſic maſticare voͣt̉ ruminae̓vt dicit auicē. Item dic̄ auicē. li. ij. c. i. Egodico omnē aīal habens ſepū habꝫ cerebꝝpīgue et qd̓ hꝫ ſepū hꝫ medullā vnctuoſam et omne ſpiras hꝫ pulmonē vl̓ aliqͥdloco pulmoīs ſic piſcis brachos qͦs aquā aere attrahit poſt emittit. Et om̄e aīalhabens ſāguinē hꝫ cor ep̄ar. que vero carētlaguine carēt corde habent tn̄ loco cordis inquo eſt ſedes vite Itē oīa animalia gn̓anciahabent fel. q̄dam oculte vt ceruꝰ equꝰ mulꝰet qͥdam manifeſte Solus delphinus caretfelle licet gn̓et ſpiret. Animalia at ouāciahabent fel magnū vl̓ ꝑuū fic̄ piſcēs ẜpētesItem dic̓ idē omne animal hn̄s ſaguinēhabꝫ ſeniē omne ſaguinoſū generās aliudhabet qͥnqꝫ ſenſus niſi ꝙͣdā genꝰ muris cuiꝰoculi ſūt cooꝑti et hꝫ pupillā ſub corio vieſenſuū in aliqͥbꝰ ſūt occulte vt aures naresin piſcibꝰ audiūt. vt pꝫ fugiūt ſtrepitūet olfaciūt alit̓ venirēt ad rethe ꝓpt̓ lacet carnes aſſas ꝓpter quas cancri intrantſportulas piſcatoꝝ. et dic̄ aꝝ. vt dic̄ auic̓. delphini et vnū aliud genꝰ piſciū ad tonitruū aliū motū magnū ſonitū repētinūayScadunt ad fundū ſicut in eis eſſet epilenciaet tūc capiūt̉ ac ſi eſſēt ebij fugiūt a locoablucionis alteriꝰ piſcis interfecti fugiūta ſanguine alterius piſcis fugiūt ſordidarethia et ſportulas in mūdas et libent̓ ſubintrant nouas et aīalia anuloſi corꝑis hn̄tacutos ſenſꝰ ꝙͣuis occultos vt apes forīciVnde audiūt a remotis et olfaciunt et inqͥbuſdam odoribꝰ delectant̉. in quibuſdāminterficiuntur vt odore ſulphuris et cōbuſtepellis buſti cornu cerui Vn̄ apes manētin loco mali odoris. ſed quieſcunt in locoodorifero et vbi eſt dulcedo vt dicit idemItem vt dicit idem differunt animalia in vociferandi. quia quedā habent vocemfortem et acutam quedā debilem etremiſſāQuedā aūt valdē modica ſiue nulla ſolaaīalia habencia trachea arciā pulmonem. reſpirācia dant vocem. Sed reſpirātaliquādo faciūt ſonitum aliquādo ſibilū etanimalia faciencia vocē tonos alia maxīevo ciferāt garriūt temꝑe cohitus amoriset per proprias voces ſe cognoſcunt et adamplexus ſe inuitant. Item idē omnē aīalhabens ſanguinē ambulat et vigilat etdormit et omne habens palpebras clauditeas dormit et omne animal ouans facitſompnū tenuē. Item omne animalindigetnutrimento ſibi ꝯueniente et ſue ꝯplexionireſpondente et hoc eſt neceſſariū vel ꝓpterindiuidui ſuſtentamentum vel propter eiusaugmentacionē vel ꝓpter deꝑditoꝝ pcalorēꝓhibutū veſtauracionē. Sꝫ in modo ſumēdicihum eſt magnā differēcia ſimiliter in ſumiendo potum. Nam animalia greſſibiliaque ſūt completi et equalis labij ſuggendobibunt vt homo equus vacta et mulus ⁊cͣAnimalia vero que ſunt inequalis labij inquibꝰ ſcilicet labiū inferius non reſpondetequaliter ſuperiori. ſed ē breuius. lanbendobibunt vt canus cattus et huiuſmoī. Vndeſecundū diſpoſicionē labiorū equalitatēquēdā ſuggunt quedā lambunt in geīataeſt natura vt canis cetera ſambencia teneriorē longiora habent linguā ac fluxibiliorem vt ſit habilior ad aque ꝯprehēſionēet ipſius ad os deportacionē. inulta tamenſunt animalia qͣdrupedalia que non bibūtniſi raro vt lepores et cuniculi et huiuſmoīQuia taliū animaliū cibus ē valde hūidꝰet eius humiditas ē ei loco potus ſufficitad cibi deportacionē menbrā ad calorisphiſici mitigacionē. cetera vero animanciaque ſūt multē caliditatis ſicce ꝯplexionisvel accidentalis vtunt̉ cibo ficcō au̓t calido