IIet per ſui m̄ltiplicacōeꝫ nimiā in fine mutuoſe deſtruit opprimit ⁊ ꝯfundit ſemina. Qd̓celerius ⁊ citius ſeminat̉ debet eſſe denſiusꝙ quod tardius ſolo ꝯmendat̉. ſemen em̄ſerotinū debet eſſe rarū ne nimia denſitatenecet̉. artis quoqꝫ eſt ſemē equalit̓ ſparge̓nam manus ꝯgruere debet cū greſſu ſemperquia cū dextro pede. nec eſt tnͣſferendū ſemēde locis frigidis ad calidiora nec econuerſonichilqꝫ in contrariū precipiendū eſt ſemenſemīatū in macro ſolo raro facit culmū ſpicāminutā generat ⁊ inanē. pinguia vero aruaex vna ſeīs radice fundāt ſegētē neruoſamIn autūpno vero circa equinoctiū eſt tēpusꝯtrariū ſeminacioni. ſimiliter et in vere. ſedin recta pruina ſerendū non eſt. qd̓ patet ꝑhiberna ſemina cū ante pruinā ſeminanturſcptīa die erūpunt. ſꝫ poſt pruinā vix infraquadraginta. hucuſqꝫ pliꝰ. ca. xxiiij. Semēitaqꝫ eſt granū modicū ⁊ rotundū habens inſe v̓tutē ſue ſpēi multiplica tiuā ⁊ ꝯſeruātiuāvnde cū ſemen terre committitur ex tumoreturgeſcit. et ex calore terre incluſo partesrari ficante. ⁊ humores circūſtantis terre adſui tꝑamentū attrahēte violeſcit ⁊ grādeſcitet ſic cuticula ſemīs ſciſſa germen paulatīemittit. ⁊ radices inferiꝰ in terra figit̉ quibꝰꝯtinue nutrimentū ſibi haurit ⁊ ſic tandemvi caloris terrā inſenbiliter aperit erumpitex ſe producens culmū. frondē. florē. atqꝫſemen ⁊ fructum. et ꝙͣuis modicū ſit quodſeminat̉ maximū tn̄ eſt qd̓ ex ſemine gn̓at̉a ſtultis putat̉ perdi ſemē qn̄ ſcrit̉. ⁊ tamēmeliori modo ꝙ per ſeminacionē nullatenꝰcuſtodit̉ In ſemine eciā viget ſeminal̓ racioin qua operatur calor naturalis. et ad eiusaugmentū pariter ⁊ nutrimentum. humornutrimentalis attrahỉ vi caloris De ſemīeautē mediante culmo ſurgit ſpica qui ſcd̓myſid̓. li. xxij. a ſpiculo dicta eſt. eo ꝙ in ſpicaproducant̉ ariſtarū culm qui ad modumſpiculoꝝ ſunt acuti. ad hoc em̄ facit naturaaculeos in ipſis ſpicis vt cōtra ſubitos auiūminutarū ⁊ vermiculoꝝ morſus in ſpicarumſūmitatibꝰ eſſent arma vt dicit idē. Spicaaūt ẜm diuerſoꝝ ſeminū naturā ſe diu̓ſificatin figura. nam qn̄ꝫ eſt lata vt in ordeo qn̄qꝫtriangula vt in ſpelta. qn̄qꝫ tetragona ſeuq̄drangula vt eſt in tritico. aliqn̄ eſt rotūdavt dicit pli. et ariſ. Eſt autem ſpica in culmiſūmitate multis follicul̓ circūdata in quibꝰvelut in matrice grana ſeminalia nutriunt̉et vſqꝫ ad maturitatis tꝑa ꝯſcruant̉ Quiquidē folliculi erumpentes cū grano pͥmitusmanent clauſi. deinde paulati turgeſcētibꝰ78bI7granis maxime in tritico fiunt ſciſſi vt dicỉſuꝑ li. ariſ. de plātis ſpicarū capita gn̓aliterin principio calore eleuante ſurſū eleuanturſed quādo tendūt ad maturitatē ex granoꝝpōdere inferius aliꝙͣtulū inclinant̉. pretereaqn̄ ſūt ſpice in virore ex corrupto aere ⁊ roreperfuſe in corruptelā ⁊ auriginē ꝯuertunturv̄bre vero ⁊ rore ꝯgrue ꝑfuſe ⁊ calore celeſtimodo debito circūſote cicius matureſcunt ⁊propter roris humectacionē grana ſua defolliculis cadere non permittūt vt dicit pli.li. xvij. Idē dicit ꝯſt. ⁊ yſa. ⁊ al. Ex bonitateaūt terre cognoſcit̉ bonitas ſpice. qͥa in terrabonā et pingui generat̉ ſpīta bona. ꝙͣtitatemagna ⁊ gnoꝝ numeroſitate ſicut m̄ltiplexariſta. in terra vero ficta ⁊ macra ecōnu̓ſo vtdicit pli. li. eodem. ¶ De ſtipula.Tipula ab vſto ē dicta qͣſi vſtipulacollecta in meſſe ſtipula vrit̉ ꝓpterculturā agri vt dicit yſid̓. li. xvij. velſtipula dicitur a ſtipulo ſiue ſtipo as. quiaſtipula facit culmū quē ſtipat vt dicit hug̓.Eſt ꝓprie ſtipula idem ꝙ ſtramen vel paleacū folijs ⁊ vaginis quod relinquit̉ in agroſpicaꝝ m̄ltitudīe preciſa falcibꝰ ⁊ a meſſoribꝰcollecta. ⁊ hec ſtipula a multis recolligit̉ addiu̓ſos vſus. Nā quidā inde domos ꝯtegūtquidā loco ſtramīs ſtipulā ſibi ſternūt. alijpalearū vice aīalia inde reficiunt. alij veroſtipula ignes nutriūt ⁊ panes ⁊ cibai̓a indecoquunt vt dicit pli. li. xviij. ca. xxx. quere sͣde palea in lrā p. ſtipula quidē eſt res leuiset ꝯcaua ⁊ ficca ⁊ hiſpidā. ⁊ vento ſubdita ⁊ab igne facilime inflāmata vt dicit idem.¶ De ſimila:Imila tritici eſt medulla farina ſcꝫpuriſſima ⁊ delicata vnde fit panisnobiliū qui ſimilago ꝓp̓e nuncupaet eſt flos tenuiſſime forme. mundiſſime ⁊albiſſime. ⁊ molliſſime. ac diu̓ſis cibis aꝑteet eciā medicinis. quere ſupͣ de farina in lrā fet de polenta in lrā p. ¶ De ſcopa:Coꝑa ē arbor a ſcopādo dicta a ſcopopis. vel a ſcopo pas. idē eſt ꝙ purgogas. eo dicta ꝙ ex eo ſcōpent̉ tectavt dic̄ yſid̓. li. xvij. Hec a m̄ltis dicit̉ birchet habet quinqꝫ folia leuia ſicut tremulꝰ eoꝙ eius folia cum ſint tenuiſſimā leuiſſimoventoꝝ agitatū tremere vident̉. m̄ltas habetv̓gulas duras ⁊ nodoſas. quibꝰ pueri dorſisdenudatis ſepius caſtigantur. Ex eius eci īramuſcul̓ fiūt ſcope quibꝰ purgan̉ domus ⁊a pulue̓ ⁊ alijs ſordibꝰ euacuanʳ. ſeīa qu dīfacit vacua ad modū quiſquiliarū ſu̓ ſiliqͣquibꝰ vtunt̉ homines ſilueſtres loco panis
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten