Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aerē infrigidant. circa febricitantes et eosrecreant confortant ſompnū prouocanthucuſqꝫ plat̓. De ſambuco.Ambucus vel ſābuca ē arbor molliset parua ex qua ꝯponit̉ quedā ſpēsſymphonie dicỉ tibia vel ſambucavt dicit yſid̓. liº. xij. in tractatu de muſicisinſtrumentis. Arbor em̄ eſt habens longosramos rotundos et pſanos. exterius valdeſolidos ꝯpactos. intus vero valde ꝯcauosquadā molli medulla plenos. cuiꝰ folia ſūtplana craſſa ac graui odoris. flores autēhabet multos candidos valde aromaticosminutos. cortice eciā habet duplicē exteriorēfuluū et interiorē viridē. et ille cortex valdehumidus eſt actualiter. eius ſuccus ꝯueītmedicine. pluries in anno flores et fructsfacit. nigri eſt coloris et odoris horribilis etſapoi̓s. ideo inutilis eſt ad ꝯmedendū Eſtaūt ſambucā arbor calidā ficca. cuiꝰ corticesfolia flores ꝯueniunt medicine vt dicit̉ inplat̉. diureticā habet virtutem diuiſiuāattractiuā. fleumatis purgatiua. et ideovalet contra cōtidianā febrem ex fleumāteprocedentē. ſuccus eius per ſe vel cum mellelūbricos interficit. decoctio corticis mediani vino duriciē ſplenis epatis ſoluit. Idēfaciūt folia in oleo decocta cathaplaſmatafolia eius cortices ac fructus decocti in aqͣſalſa tumorē prdum diſſoluunt ſi pedes indefomentent̉. ſuccus valet ꝯtra ydropiſim exfrigida cauſa. decoctio eciā folioꝝ fructuūin vino fortiſſimo multū ꝯfert ꝯtra leprā exfleumate ſi frequenter fiat. fleumaticoshūores corruptos vel corrupcioni diſpoſitosmire purgat. inirū autē eſt vide̓ in ſambuco ſi cortex medianꝰ ſtipitis ul̓ radicis radaverſus ſuꝑius per regionē ſuꝑiorē purgāt.ſi inferius per ꝑtes infei̓ores ſoluet vt dicitpli. diaſ. plat. De ſaliunca.Aliunca eſt herba ſcd̓m huc. ſpinoſaet modica a ſaliendo dcā. 2o facitſaltare ſe calcātes. ideo dici gallicethauthecrape. quia capit ledit pedē ſe calcantē. Et hoc videt̉ dicere virgilius dicenspuniceis ꝙͣ ſaliunca roſctis. et ſcd̓m hoc eſtherba cuiꝰ radix eſt magna lōga. pinguismollis carnoſa ſicut paſtinaca. ſolꝫ poniin electuarijs. et dicit̉ alio nomine yringuset emittit quaſdā haſtulas duras et anguloſas in quarū ſūmitatibus creſcunt quedācapitella circūquaqꝫ aculeata ſi ut calcariacreſcit in terra ſterili arenoſa. et ab aliqͥbꝰſcorpio vocat̉ qꝛ ad modū ſcorpionis pūgitſe tangentē. Scd̓m pliniū autem li. xx. ca.vij. ſaliunca eſt breuis modica. folioſa etramoſa. denſa quaſi manu preſſa. multūaromatica fere vt nardi ſpica. quibuſdāradicibus minutis adheret. in pannonia regione naſcit̉ in locis duris lapidoſis. eſtherba falidā et ficca ſubtilis in ſubſtanciaet multum diuretica. cuius radix decocta invino ſiſtit vomitum. ſtomachum multumconfortat vt dicit pli. li. xxi. ca. xx. De ſtacte:Tacte dicitur gutta mirre arboris eſt idem ipſa mirra vt dicit gloſuper gen̄. xxxvij. Et declinatur hecſtacte huius ſtactes. inuenitur autē ſtactenindeclinabile. Vnde yſaac ca. iij. vbi loquitur de odoribus dicit. ſtacten incenſum expreſſura manat. et eſt grecum nomen. quereſupra de mirra in lrā mn. De ſtorace⁂Torax vt dicit yſid̓. li. xvij. ē arborarabie ſimilis malo ciconio. cuiusvirgū e circa canicule ortum cauernatum lacrimatim lacrimā fluunt. cuiusdiſtillacio in terra cadens munda non eſt.ſed cum cortice proprio ſcruatur. Illa autēque virgis et calamis inheſcrit albidā eſtatqꝫ munda ſed primo efficitur fulua caloreſolis. quedam autem eius ſpecies diciturcama calamites que et pīguīs reſinoſa humecta velut melloſum odoris liquorem iocunde mittens. cuius gutta profluens cōagulata ſimili nomine appellatur. nam greciſtiriā dicunt guttā. grece vero ſtirax latineſtorax appellatur vt dicit yſid̓. idem dicitgloſa ſuper ecc̄i. xxiiij. Storax itaqꝫ arborisſtiracis eſt guttā et eſt multū efficax indicina. Nam ſcd̓m diaſ. plat̓. calida eſtficta. ſubſtanciam habens glutinoſam. etvirtutem habet attractiua. cuius triplex eſtmaneries ſcilicet calamēta ideſt bona guttaet pͥma que priꝰ ab arbore effluit emanatAlia eſt ſtorax rubea que fluit poſt primamque eſt purior. Tercia in colore eſt ſtoraxliquidā rufa. in odore ſuauis. in ſapore pontica. ſubſtancia magna. in manibus malaxari poteſt. Que autem dulcem habet ſaporem ſophiſticata eſt. diſcernitur autemſophiſticata quia ſi vetus eſt dum malaxatur pulueriꝫ atur in fruſta cadit. ſi retenseſt humectatur nimium inde manus et nonſatis inuiſcatur et plus habet dulcedinis ꝙͣdeberet. liquidā non ſophiſticatur. Interhas tres ſpecies calamita maxime eſt virtutis cerebrum mire confortat. fumus eiusomnem reu̓iaticum fluxum ſedat. caphala