roſacea per decoctionē ignis ſiue ſolis. ⁊ hecaqua valet ad ſupradicta oīa. valet eciā incollirijs oculoꝝ ⁊ in vngētis dn̄aꝝ. qꝛ pannūſuꝑfluū ⁊ maculas facici abſtergit ⁊ cutemſubtiliat. Ex roſis eciā ficcis fiunt plurimemedicine. nā odor ſiccaꝝ roſaꝝ cerebꝝ reꝑatet ꝯfortāt. eius decoctio in aqua celeſti oēmfluxū ex calida cauſa ſedat. puluis eaꝝ ſanguinē ſiſtit de naribus ꝓfluentē. deficcat ⁊ꝯſumit putridū humorē. gingiuas ⁊ radicesdentiū corrūpentē ꝯfortāt dentē mobilē caſūꝯminentē. puluis eius cū croco contritus etalbugini ou mixtus ſanat efficaciter dolorēoculoꝝ ⁊ ſtringit humorē ⁊ ſanguinē ad ſanguinē ad oculoꝝ venas defluentes reprimittumorē vulue ⁊ ipſam releuat deſcendentē.Has et multas alias roſe virtutes tangitplinius. libro. xx. ca. xix.¶ De radiceAdix a radio dicit̉ qꝛ qͣſi quibuſdāradijs fixa terre demergit̉ in ꝓfūdū¶ Vel dicit̉ a radio dis quia ſi eradat̉nō repullulat. Eſt ergo radix tam principiūherbe ꝙ arboris. et eſt mollis in ſubſtanciaporoſa. villoſa. tortiloſa. mollis ſiquidem ⁊pinguis ē ſubſtācie ꝓpt̓ faciliorē huīditatisattracte incorꝑacionē. poroſa ē ꝓpt̓ faciliorē⁊ cōpioſiorē humoris ad nutrimentū folioꝝet frondiū tranſmiſſionē. villoſa eſt ꝓpterhabund anciā nutrimenti attractionē. qd̓eī facit os in animalis corꝑe hoc facit radixin corꝑe arbois ſiue herbe. per villos em̄ adheret terre. qd̓ ſibi ꝯueniens eſt attrahit dehumore. ⁊ attractū ꝑ poros qͣſi ꝑ venas tnͣſmittit ad nutrimentū plāte. tortuoſa ē ꝓpt̓forciorē adherenciā in terra fixionē. variat̉aūt radix in figura ⁊ diſpoſicōe ẜm diuerſamactionē calonis oꝑātis in ſubſtāciali matei̓aradicis. que aliqn̄ eſt ſubtilis. aliqn̄ groſſaaliqn̄ mediocris. ſicut dicit ꝯmentū al. ſuꝑli. de plantis. nam ſi fuerit materia aquoſaaerea ſubtil̓ ⁊ calor fortis erit radix oblōgaet recta in figura ⁊ acuta. ⁊ ſ humiditas nutrim̄talis fuei̓t groſſa ⁊ terreſtris erit radixdura ⁊ ficca. quia talis humor vi caloris forciꝰ coagulat̉. ſi v̓o fuerit matei̓a mediocriset calor fortis equaliter ab omnibꝰ ꝑtibusa calore attrahit et propter parciū equaliūcoadunacōeꝫ rotundat̉. ⁊ ſic fit radix rotūda in figuta. Si vero fuerit calor debilis etmateria viſcoſa non poteſt multū materiameleuare nec dilatare. tn̄ eleuat partes eiusleuiores grauiores ꝓprio pondere. hinc indediffūdunt̉. et ſic ī eis relinqͥt̉ forma ineqͣliscū quadā nodoſitate ⁊ aſperitate. radix abhūore terre actiōe calois gn̓aʳ. a calore celeſtipenetrat̉. cuiꝰ virtute nutrimenti ꝯueniensſibi attrahit̉ ⁊ incorꝑat̉. ex ſitu ⁊ diſpoſicōeterre radix diſpoſicōeꝫ ꝯſequit̉ ⁊ ꝯplexionēnā que ī terrā dulci ⁊ mediocrit̉ ſicca naſcūt̉et aqua nutriunt̉ pluuiali ſunt meliores etceteris laudabiliores. q̄ v̓o nutriunʳ in terramolli ⁊ paluſtri vbi aq̄ ſtans eſt ⁊ putridade qua hauriunt nutrimentū. ꝓpter malignitatē ⁊ corrupcōeꝫ aque cetei̓s ſūt detei̓oreset minus ſalubres tam in cibo ꝙ in medicīavt dic̄ yſa. Radix occulta ſub terra ⁊ latitatab aſpectū ⁊ ſuā v̓tutē ⁊ efficaciā maīfeſtatin fronde ⁊ in flore ⁊ in fructu. in terra occultata viuit ꝓficit ⁊ meliorat̉. que abſtractaa terra morit̉ deficit ⁊ deſicca. tocius arboisſiue plante pars deſpectior eſt ipſa radix. ettn̄ ſicut vtriuſqꝫ mater eſt et principiū. ſicvtriuſqꝫ nutrix eſt ⁊ maxīe neceſſariū ſuſtētamentū. ſed ꝙͣto ꝓfundius terre viſceribꝰſe infigit tanto efficỉ ſolidiꝰ ⁊ firmius arboīsfundamentū. Radix cū ſit in ſua ſubſtanciayalde mollis. virtute tn̄ ⁊ ſubtilitate mnaticaloris lapides duros penetrat ⁊ vſꝫ ad eoꝝintima ſe ꝓfundat. tꝑe hiemali calor natulis fugiens frigiditatem aeris ad interioraradicis ſe recolligit et ibi multiplicat̉. ad ſuitꝑamentū ⁊ nutrimentū a ranis exterioribꝰad ſe attrahit humorē. ⁊ tunc hieme ex attracto humore radix materiā accepit quamꝑturiendo frondes ⁊ flores verno tꝑe ⁊ poſtemittit. vnde herbe que p̓us erant aridē qͣſimortue ī hy emē hūore euaporāte ad ſuꝑiorain vere reuiuiſcūt. Item qualitas ſcꝫ bonitasvel malignitas radicis ad ramos deriuat̉ etſepe oſtendit̉ in fructu ⁊ in flore. qͥd v̓tutisvel vicij lateat in radice. ſepius tn̄ pōticitasſiue amaritudo humoris radicis digeritur ⁊dulcorat̉ beneficio aeris ſubtiliātis ⁊ calorisceleſtis materiā depurantis. vnde frequēteraccidit ꝙ radix amara fructū dulcē ꝓcreatet producit. vn̄ patet in radice vitis ⁊ oliuehucuſqꝫ yſaac in dietis vniuerſalibꝰ Diciteciā ariſ. ꝙͣ arbores quādo infirmant̉ ⁊ nonfructificant ſolet eis mēderi in radice. quiaincidit̉ radix ⁊ lapis ponitur in ſciſſura et ſiceffluit groſſus humor ⁊ corruptus veluti decoctura. ⁊ ſic primo humore attracto et aerenouo radicem interius ſubintrante renouat̉arbor ⁊ ſanatur. Item dicit yſaacͣ ⁊ galienꝰet muſicus athenienſes dixiſſe. omnis herba cuius radix eſt multi nutrimenti eiusſemen non eſt nutrimentū vt patet in rapaet huiuſmodi. et econuerſo. quarum ſemennutrit radices que non ſunt nutritiue. Eſt
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten