Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

roſacea per decoctionē ignis ſiue ſolis. hecaqua valet ad ſupradicta oīa. valet eciā incollirijs oculoꝝ in vngētis dn̄aꝝ. qꝛ pannūſuꝑfluū maculas facici abſtergit cutemſubtiliat. Ex roſis eciā ficcis fiunt plurimemedicine. odor ſiccaꝝ roſaꝝ cerebꝝ reꝑatet ꝯfortāt. eius decoctio in aqua celeſti oēmfluxū ex calida cauſa ſedat. puluis eaꝝ ſanguinē ſiſtit de naribus ꝓfluentē. deficcatꝯſumit putridū humorē. gingiuas radicesdentiū corrūpentē ꝯfortāt dentē mobilē caſūꝯminentē. puluis eius croco contritus etalbugini ou mixtus ſanat efficaciter dolorēoculoꝝ ſtringit humorē ſanguinē ad ſanguinē ad oculoꝝ venas defluentes reprimittumorē vulue ipſam releuat deſcendentē.Has et multas alias roſe virtutes tangitplinius. libro. xx. ca. xix. De radiceAdix a radio dicit̉ qꝛ qͣſi quibuſdāradijs fixa terre demergit̉ in ꝓfūdū Vel dicit̉ a radio dis quia ſi eradat̉ repullulat. Eſt ergo radix tam principiūherbe arboris. et eſt mollis in ſubſtanciaporoſa. villoſa. tortiloſa. mollis ſiquidempinguis ē ſubſtācie ꝓpt̓ faciliorē huīditatisattracte incorꝑacionē. poroſa ē ꝓpt̓ faciliorē cōpioſiorē humoris ad nutrimentū folioꝝet frondiū tranſmiſſionē. villoſa eſt ꝓpterhabund anciā nutrimenti attractionē. qd̓ facit os in animalis corꝑe hoc facit radixin corꝑe arbois ſiue herbe. per villos em̄ adheret terre. qd̓ ſibi ꝯueniens eſt attrahit dehumore. attractū poros qͣſi venas tnͣſmittit ad nutrimentū plāte. tortuoſa ē ꝓpt̓forciorē adherenciā in terra fixionē. variat̉aūt radix in figura diſpoſicōe ẜm diuerſamactionē calonis oꝑātis in ſubſtāciali matei̓aradicis. que aliqn̄ eſt ſubtilis. aliqn̄ groſſaaliqn̄ mediocris. ſicut dicit ꝯmentū al. ſuꝑli. de plantis. nam ſi fuerit materia aquoſaaerea ſubtil̓ calor fortis erit radix oblōgaet recta in figura acuta. ſ humiditas nutrim̄talis fuei̓t groſſa terreſtris erit radixdura ficca. quia talis humor vi caloris forciꝰ coagulat̉. ſi v̓o fuerit matei̓a mediocriset calor fortis equaliter ab omnibꝰ ꝑtibusa calore attrahit et propter parciū equaliūcoadunacōeꝫ rotundat̉. ſic fit radix rotūda in figuta. Si vero fuerit calor debilis etmateria viſcoſa non poteſt multū materiameleuare nec dilatare. tn̄ eleuat partes eiusleuiores grauiores ꝓprio pondere. hinc indediffūdunt̉. et ſic ī eis relinqͥt̉ forma ineqͣlis quadā nodoſitate aſperitate. radix abhūore terre actiōe calois gn̓aʳ. a calore celeſtipenetrat̉. cuiꝰ virtute nutrimenti ꝯueniensſibi attrahit̉ incorꝑat̉. ex ſitu diſpoſicōeterre radix diſpoſicōeꝫ ꝯſequit̉ ꝯplexionē que ī terrā dulci mediocrit̉ ſicca naſcūt̉et aqua nutriunt̉ pluuiali ſunt meliores etceteris laudabiliores. v̓o nutriunʳ in terramolli paluſtri vbi aq̄ ſtans eſt putridade qua hauriunt nutrimentū. ꝓpter malignitatē corrupcōeꝫ aque cetei̓s ſūt detei̓oreset minus ſalubres tam in cibo in medicīavt dic̄ yſa. Radix occulta ſub terra latitatab aſpectū ſuā v̓tutē efficaciā maīfeſtatin fronde in flore in fructu. in terra occultata viuit ꝓficit meliorat̉. que abſtractaa terra morit̉ deficit deſicca. tocius arboisſiue plante pars deſpectior eſt ipſa radix. ettn̄ ſicut vtriuſqꝫ mater eſt et principiū. ſicvtriuſqꝫ nutrix eſt maxīe neceſſariū ſuſtētamentū. ſed ꝙͣto ꝓfundius terre viſceribꝰſe infigit tanto efficỉ ſolidiꝰ firmius arboīsfundamentū. Radix ſit in ſua ſubſtanciayalde mollis. virtute tn̄ ſubtilitate mnaticaloris lapides duros penetrat vſꝫ ad eoꝝintima ſe ꝓfundat. tꝑe hiemali calor natulis fugiens frigiditatem aeris ad interioraradicis ſe recolligit et ibi multiplicat̉. ad ſuitꝑamentū nutrimentū a ranis exterioribꝰad ſe attrahit humorē. tunc hieme ex attracto humore radix materiā accepit quamꝑturiendo frondes flores verno tꝑe poſtemittit. vnde herbe que p̓us erant aridē qͣſimortue ī hy emē hūore euaporāte ad ſuꝑiorain vere reuiuiſcūt. Item qualitas ſcꝫ bonitasvel malignitas radicis ad ramos deriuat̉ etſepe oſtendit̉ in fructu in flore. qͥd v̓tutisvel vicij lateat in radice. ſepius tn̄ pōticitasſiue amaritudo humoris radicis digeriturdulcorat̉ beneficio aeris ſubtiliātis calorisceleſtis materiā depurantis. vnde frequēteraccidit radix amara fructū dulcē ꝓcreatet producit. vn̄ patet in radice vitis oliuehucuſqꝫ yſaac in dietis vniuerſalibꝰ Diciteciā ariſ. ꝙͣ arbores quādo infirmant̉ nonfructificant ſolet eis mēderi in radice. quiaincidit̉ radix lapis ponitur in ſciſſura et ſiceffluit groſſus humor corruptus veluti decoctura. ſic primo humore attracto et aerenouo radicem interius ſubintrante renouat̉arbor ſanatur. Item dicit yſaacͣ galienꝰet muſicus athenienſes dixiſſe. omnis herba cuius radix eſt multi nutrimenti eiusſemen non eſt nutrimentū vt patet in rapaet huiuſmodi. et econuerſo. quarum ſemennutrit radices que non ſunt nutritiue. Eſt