Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

florē ſuū. flos lilij qn̄ integer eſt et in factusꝑmanet multū ſuauitͣ redolet. ꝯfractꝰ v̓o in anibꝰ ꝯfritatꝰ multū fetet. ipſū qͦꝫ florēſeīe ſolū fructu hꝫ. totā eciā virtutē quā hꝫliliū in ſtipite radice totū oſtēdit in capiteſcꝫ in flore in ſemine. et ꝙͣto flos ipſiusalcius in haſtili erigỉ tanto caput ſubmiſſiꝰinclinat̉. flos inſuꝑ eius exterius ē planusſuauis tactu. formā rotūdus. aſpectu delectabilis iocundus. interius aut granisaureis in ſua ꝯcauitate ē reſperſus tingūtplus crocus. hec tingencia granā ſeptēhaſtulis ſuſtentant̉. vnde ex ſex folijs candidiſſimis ſimul ꝯtiguis ꝯponit̉. ex ſeptēgnis aureis intrīſecus decorat̉. in qͦꝝ medioſemen eius loco fructus miro decore collocaet circū expāſi floris beneficio teneritudo ſeīsa leſione frigidi aeris cuſtodit̉. De lactucaActuca vt dicit yſid̓. ex lactei hūorisexuberācia ē vocata. vel qꝛ nutriētesmulieres lacte implet. hec in virisvenei̓s motū arcet. cuius duplex eſt ſpēs ſcꝫdomeſtica agreſtis quā ſeraliā vocamus eo deorſū eiꝰ aculeos habet duros ad modūſerre vt dic̄ yſid̓. li. xvij. ca. vltimo. de quadicit yſa. in diet̉. lactuca agreſtis domeſticein forma eſt ſilīs ſed lōgiores habet frōdesſubtiliores. aſperiores. minus virides ꝓpt̓ſue humiditatis paruitatē. ideo multe eſtamaritudinis pōticitatis reſpectu illius qdomeſtica eſt. quia maioris ē caloris ſiccitatis ideo multi dicūt mēſtrua ꝓuocat hūores crudos expellit vt dic diaſ. lactucavero domeſtica frigida ē humida ſꝫ tꝑateita in neutra qualitatē excedit modūeius vſus congruit vſui medicine. ſubtilē hꝫſb̓aꝫ maxīe qn̄ erit recēs ideo cito digeriet ſtomachi arſurā morſurā ex colera rubeaſedat. ſanguinis ebullicionē refrigerat. inſompneitatē placat. capitis dolore ex fumocolerico ſanat. lac in mulieribꝰ multiplicatet ſemē in viris generat augmētat. hocaccidit ꝓpter bonitatē ſanguinis quē gignitin perfecta ꝙͣtitate. in perfecta eciā qͣlitateſꝫ qn̄ antiquat̉ indurat̉ minuit̉ eius humiditas amaricat̉ ex vſu eiꝰ ſangu̓s peſſimꝰgenerat̉. vixtꝰ viſiua inde deficit debilitat̉cuius ſenſus animalis ē mortificacio. quia ſua ponticitate ſenſū ſuffocat naturalē. etideo talis lactuca generare volētibus maxīeeſt nociua. nam materiā congelat. coagulatſeminalē precipue ſemē eius ſi in cibo autin potū ſepius aſſumat̉. hucuſꝫ yſa. in dietisPliꝰ. aūt li. xx. ca. viij. de lactuca dicit. eſtſpēs lactuce ſpōte naſcētis quā caprinā vocātqua proiecta in mare ꝓtinus necant̉ piſcesqui ſūt in vicino. cuius lac̓ aceto aquaet vino ydropicis medet̉. cuiꝰ caule folijsꝯtuſis aſpero ſale nerui inciſi ſanant̉. aliaeſt ſpēs lactuce naſciʳ in aruis. cuius foliatrita polenta illita vlceribus ſanat. hācgreci yſopō vocāt. tercia ſpēs creſcit in ſiluisquā ſtācio vonͣt. cuiꝰ folia trita polēta vulneribꝰ ꝓſunt ſanguinē ſiſtūt. putreſcenciāvulnera ſanant radice folijs mitigēt ignēſacrū. eſt alia ſpēs lactuce habens rotūdafolia et breuia quā multi heraciā vocāt cuiꝰſuctū accipitres ſcalpendo herbā extrahunt inde tingētes oculos diſcuciūt obſcuritatēet caligine ſeneſcunt. cuius herbe ſuccusſanat omnia vicia oculoꝝ et maxime qn̄ eilac mulieris admiſcet̉. ſerpentū morſibusſcorpionū ictibus medet̉ ſi ſuccus eius cumvino pote folia trita ſuꝑ vulnus ēplaſtreoēm eciā inflacionē diſcutit ꝯpeſcit. ſemēeciā lactuce ſilueſtris domeſtice libidīsymaginacōes et ſompni cōpeſcit. et corpuspollui non permittit ſi in cibo frequent̓ aſſumat. frequens tn̄ vſus eius et minus eſusocloꝝ efficit claritati Multas alias laudesei attribuit pli. i eodē. ca. ſed hec ſufficiāt. De lappa.Appa ē herba hn̄s folia lata ſpiſſacirta terrā hn̄s in ſūmitatibꝰ haſtularū quedā capitella ſpinoſa et aculeata ſedrecurua que veſtibꝰ tn̄ſeunciū ſolēt adherereVnde dicit yſid̓. li. xvij. lappa eſt dicta eohabeat caulē ingentē per terrā diſpoſitā quea grecis philantropos vocat̉. eo veſtibushominū adhereat ob aſperitatē ſui. naſciꝰiuxtā muros dicỉ philātropos id ē amāshominē. qꝛ qͣſi quādā affectione videt̉ hoīsadherere veſtibꝰ. Cuius ſpēs duplex acutarotūdā ad ſilitudinē pedis caballi diſpoſitavn̄ a m̄ltis vocā̉ vngula caballīa. vtriuſꝫfolia guis horribil̓ ſūt odoris ꝑit̓ ſapoi̓svt dic diaſ. Sed pli. xx. ca. xxij. lappe m̄lteſūt ſpēs oēs ſūt medicinales. ictibꝰ ſcorpionū medent̉. nec feriūt hoīeꝫ ſi inunctusfuerit ſucco eiꝰ. decoctio radicis eius iuuatdētes ꝯfirmat ſi tepida in ore tenea. ſemēeiꝰ īextricabilia vicia ſtoͣchi curat. reiciētibꝰſanguinē ꝓdeſt. diſſēterijs ſubueīt. radixeius vino ſiſtit aluū. ſꝫ folia adiecto ſaleſoluūt. ſemē eius potui datū adiuuat calculoſos. tota herba trita anxūgīa valet ꝯtraſtrumā. hucuſqꝫ pli. Sed plat̓. lappa ſū̓ lappaciū eſt herba calida et ficca hn̄s virtutēdiſſoluendi. relaxādi. aꝑiendi. attenuādi