Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

optima ad medicandum eſt apud veteresiudicata vt dicit diaſ. pli. plat̓. 2 De fico:.Icus ē arbor a fecūditate dcā. alijsarboribꝰ feracior ē. terqꝫ qͣterqꝫ ſingulos aūt ānos fructū gignitatqꝫ altero matureſcente oborit̉ alter ſtatificus aūt egip̄cia fecundior fert̉. cuius lignūin aqͣ miſſū illico mergit̉ in limo iacuei̓tdeinde in ſuperficiē ſurſū eleuatur verſa vicenature qm̄ inadefactū debuit humois ponde̓reſidere. ante temꝑa vero pitagore alebant̉ficis allece anteꝙ idem eos ad carnis vſumqui forcior ē cibus trāſtuliſſet. A ſenibꝰ aūtin cibo ſūpte ficus rugas eoꝝ ꝯtendere aſſeriʳtauros quoqꝫ ferociſſimos ad fici arboris alligatos debent repente māſueſcere. ficusaūt cuiuſdā arboris remedio dicit̉ caprificus vt aſſerit fecūdat. hucuſꝫ yſid̓. li. xvij.ca. vij. Scd̓m ariſ. aūt li. vegetabil̓. humorcorticis arboris qui ē qͣſi ſanguis in aīalibꝰin quibuſdā eſt lacteus vt in fico in moroſed fici lac hūc habent coaguli ad faciendoscaſeos ſicut flos cardei caſealis Eſt aūt eiushumor multū vnctuoſus. ideo ficus ē multefecūditatis. qd̓ ē vnctuoſū trāſit in fructūrt qd̓ ſubtile et aquoſū in folia tranſmutat̉quē quidē ſūt latā ſciſſa ī extremitatibꝰpirica acuta quoꝝ lacte ſiue ſuccō membrageītalia perlinita dicunt̉ moueri ad pruritū libidinis incendiū. ſimile eſt ſuꝑ gen. iij.ibi fecerunt ſibi de folijs ficus perizomataCōtingit aūt ficū arborē vt dic̄ ariſ. ſtei̓leſce̓aliqn̄ ꝓpter humoris defectū. aliqn̄ propterſuperfluā humiditatis habundanciā. et invtroqꝫ em̄ indiget medicina. vnde agricoleei ſubueniunt. in defectu humoris per finiūꝯuenientē aquā dulcē. qn̄ v̓o ſuꝑhabūdathumor arborē clauis perforant et ſuperfluūhumorē euacuāt ſicut ſupͣ de arboꝝ medicīaeſt oſtenſū De fico aūt arbore ſiue ficū dicitpli. li. xiij. ca. viij. oīa que ſupͣ ſūt de yſidorointroducta. ficus egipcia inquit ē arbor fecundiſſima moro ſimilis in magnitudinē infolijs et in aſpectu. quāter in eſtate profertfructū ſed primū generat immatuꝝ cui ſi līseſt ficus cipria. que qͣter germinat fructꝰqͣternos facit ſꝫ groſſus eius matureſcitniſi priꝰ incidat̉ lactis ſuꝑfluitas emitteet emittit germina ſua ſn̄ folijs in ex̓mitateramoꝝ. hꝫ ſimilitudinē in radice populoet in folijs vlmo ei in ꝙͣtitate ſorbe ſilīsEſt aūt ficus arbor tenera debilitata. eta forti frigore de facili ledit̉ et potiſſime qn̄incipit germinare Itē idem pli. li. xij. ca. vi.ē ficus indica exilia quedā ferēs poma vaſtisramis tranſfuſa. rami in terra adeo incuruant̉ pondere ſuo terre infigunt̉ ſic nouāprogeniē faciunt in circuitu circa parentē velcirta ſtipitē. tantā faciūt vmbrā dēſitatē paſtōes ſub eius ramis ab eſtu a ventoſe abſcondunt. ſuperiores autē rami mir̄is inaltū valde ſe extendūt collaterales v̓o vaſtocircuitu circa inrēꝫ ſe diffundūt qͣſi ſiluoſamultitudine vmbrā magua faciūt. folia ſūtaūt latiſſima ad modū pelte amonice diſpoſita. poma facit m̄lta ſed modica. que fabemagnitudinē vix excedunt. ſed inter foliacalore ſolis ita decoquun pro dulci ſaporead ꝯmedendū digna miraculo reputant̉ Adhoc dicit pli. li. xv. ca. xix. ē quedā arborque dicit̉ ſilueſtris ficus que alio noīe dicỉcaprificus nunꝙͣ matureſcens ſed qd̓ ipſe exſe habet alijs tribuit. nam cultores ſolētaperire orā radicū vel corticis arboris ficus etilli intus infigere ſurculos et ramos caprificiex quoꝝ inſercōe aperta radice attractio aerenouo humore ei congruo vigorē recipit etvirtutē. vnde humor lacteus eſt matriafructus in ipſius tranſit paſtum. ſicut ſuprapatet in dictis almutici in tractatu de cauſafructificacōis arboꝝ herbaꝝ Item idē eciādicit. tales arbores debent taliter iuxtafructifea̓s ordinari vt venti flatus euolātisin ipſam ficū ferāt ad hoc vtilior eſt ventusauſtralis aquilonai̓s quia ſimplicit̓ plusnocet ille ventus borealis ficui ꝙͣ auſtralis.quare in aquilonari parte minus proficiūtfici plus areſcant. quia eaꝝ humor lacteusfacilime conſunit̉ eciā congelat̉ vbi habetdominiū talis ventus. De effectū aūt fici velficoꝝ quō ad radicē foliū corticem et fructūquere ſupra in tractatu de caruca in lrā vbiexpreſſius ꝯtinent̉. De fraxinoRaxinus ē arbor vt dic̄ yſid̓. creſcēsin locis aſperis montanis ex quafiunt haſte que frangunt̉. vn̄ ouiꝰ.et fraxinus vtilis haſtis De fraxmo autemdicit pliꝰ. li. xvi. ca. xiij. inter arbores quāsmaterie cauſa natura genuit vtilis ē fraxinꝰque eſt arbor alta ſeu ꝓcera rotunda atqꝫrecta ſiue pmeata folio homeriqꝫ precōnioet achillis haſtā nobilitata. cedro in aliqͥbꝰpartibus ita ſilīs vt cortice ablato emētesfallat. cuiꝰ folia ꝯtra venenū ſunt vtilia.ſucco exp̄ſſo potui dato ꝯtra ſerpētes ſūmeopifeꝝ eſt. tantaqꝫ ei vis eſt vt ſcrpētes eivmbrā matutinā vel veſpertinā attingāt ſi inter ignem et folia fraxini ponaturſerpens in ignem poſtꝙͣ in fraxinū fugient.