Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

iuuant. vulnera melle purgāt et ſananthucuſꝫ plmiꝰ.De qu qumerer.Vcumer. ris. q̄dā ē herba de dicityſid̓. li. xvij. cucumeres ſunt dicti eo interdū ſūt amari dulces naſciꝑhibent ſi lacti mellito eoꝝ ſemē infundaturDiaſ. āt dicit cūcumei̓s natura frigida r̓ꝑit̉Vētrē ſoluit. ſtomacho accōmodat̉. qͥbꝰ aīꝰdeficit ſuccurrit odore. folia eiꝰ trita vulnetibꝰ medēt̉ imp̄ſſit caninꝰ morſus. ſem̄ eiꝰtritū vino dulci et potui datū veſicā adiuuat laborātē. ẜm pli. aūt libro. xx. c. ij.. iijdicit̉ cūcumer ortēſis ſilueſtris cuiꝰ radixeſt magis groſſa et alba ex cuius ſucto fitelectuariū qd̓ ē neceſſariū in m̄ltis medicīs De cucurbita.Vcurbita ẜm yſid̓. nomē eſt grecumcuius origo latinis eſt incerta. Eiusgenera ſūt multa vt tangit yſid̓. li.xij. et dicit idem pliꝰ. Eſt autem cucurbitaalia domeſtica ortenſis. alia vero ſilueſtrisDomeſtica vero in ramos et folia pariteret flagella ad modum vinee ſe diffundit etquibuſdam ligamentis ſe cōnectit ſic̄ vitiset habet quoſdam flores albidos qͦs emittit potiſſime ꝯtra noctem. ſine appodiacōneflorere poteſt. ſꝫ fructus eius vix ꝓficit p̄modeficit vel putreſcit ꝙͣdo ad modum vinee aterra non erigitur et lignis vel virgulisſuſtentatur Eſt autē cucurbita ẜm plat̓. frigidē et humide cōplxionis et in qualitatibꝰtēperare. in calidis regionibꝰ precipue inuenitur. cuius ſemina in terram ꝓiecta herbāꝓcreant ex qua producuntur albi flores ettadem fructꝰ pleni ſemine et medulla. cuiuscortex pͥmo mollis. ſꝫ qn̄ peruenit ad maturitatem ad modum ligni indureſcit. fructuseius qn̄ noui ſūt ꝯueniūt cibis ſemīa medicinis. ſūt āt ſemīa eiꝰ diuretica diuiſiuaꝓpter ſue ſubſtācie ſubtilitatē. et ideo valētꝯtra opilacōꝫ epatis et renū ac veſico. acutāpaciētibꝰ cucurbita elixa ul̓ aſſata cibꝰ eſt inmedicina. materiā īfirmitatis purgatvrinā aliꝙͣ tulū laxāt. calorē r̓p̓mit alteratatꝫ ꝯfortat. ſemīa eiꝰ poſt maturitatē colligunt̉ abluūtur et ad ſolem deficcantur. neꝓpter humiditatem ſuꝑfluā corrūpant̉. Inloco ſiccō per trienniū reſeruantur. hucuiqꝫplat̓. ẜm pli. aūt ſuecus cucurbite valꝫ ꝯtraignē ſacrū ꝯtra tumorē oculorū. mittigatdolorē auriū ſi tepidus immittat̉. ſemē eiustritum in puluerem et inſparſū replet cauatavulnera. Cinis corticis valet cōtra ꝯbuſturāDicit autem adhuc pliniꝰ libro. xx. ca. iiij.eſt cucurbita ſilurīs digitalis groſſitudnisnaſcēs in ſaxoſis locis cuius ſuccus ſtōachoet viſceribus multum prodeſt renum etborum paraliſim ſubuenit medulla eiusabſcinthio ſale dolorem denciū tollit. ſuccꝰeiꝰ aceto calefactus mobiles dentes ſiſtit.caro eius ſine ſemine clauis pedum .i. apoſtematibus ſuccurrit. Vinum cum ea feruefactum oculoꝝ inpetus tollit folia eius coctaet trita vulneribus ſubueniunt ſemen eiuspotatum cum vmo venenum vnicit. conmedinon debet quia inflaciones facit. Eſt autemcucurbita agreſtis ẜm yſid̓. li. xvij. idemcoloqn̓tidā herba multū amara qͣꝫad̓modūcucurbite v̓ſus terram flagella tēdit habensfolia magna grauis odoris vt cucurbita etfructum rotundum facit ſicut cucumer vſualis. vt dicit yſiderus quere ſupra de naturacoloquintide Se celidoniaEtidonia eſt herba croceos habensflores. atqꝫ fructū croceū tagentismanus in tingentē ſic dicta eo inad ventu hyrundinū videt̉ erūpere vel florerevt dic̓ yſi. li. xvij. Celidon em̄ grece hyrūdolatine dicit̉ ſubdit yſid̓. vel dicit̉ celidoniaqꝛ pullis hyrūdinū ſi oculi ledant̉ matresui illis ex hac herba medicant̉. Idē eciā recitat pli. ſcꝫ ſuc̓co celidonie oculi hyrūdinūeruti ſiue leſi ad ſtatum pͥſtinum reuertunt̉Alias ſiquidem notabiles habꝫ virtutes. hꝫenim virtutem diſſoluenbi attrahendi ꝯſumēdi vt dicit dyaſ. dolorem denciū mitigatcaput purgat. mēſtrua prouocat matricēmundat. ſiſtulam oris et cancrum curat ẜmpli. dyaſ. et plat̉. De centaureaCntaurea eſt herba amariſſima calida ficta in. iij. gradū ideo fel treeſt vocata vt dicit yſid̓. qͥa achironecentauro eius vixtus primitus ē inuenta vtdicit idem libro. xvij. Eſt autem duplex ſcꝫmai &e et minor. Prima maiores habet ramuſculos ẜlores et eſt maioris efficacieminor vt dicitur in plat̉. ibidem dicit ꝯſt.Quod radix maioris calidā eſt ficca in. ij.gradū et habet quandā amaritudinem cumdulcedine et ideo habet virtutem conglutinandi et ex amaritudinē habet vin diureticāet diuiſiuam plus valent flores et folia inmedicina ꝙͣ alia que ſunt in ea dolorē ventris ſedat viſum clarificat et renes ſplenēdeopilat paraliſim curat. vermes ventrismelle necat. vulnera radix eius conſolidat.ſicut dicit pli. dyaſ. et plat̓.