Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lMorſus reptiliū ſanat. app̓tietū confortat.menſtrua ꝓuocat. opilacionē aperit. cibumdigerit. flegma diſſoluit et ꝯſumit. potatū vino ſermas excludit. caligmē oculorumdetergit. ſincopi ac cardiace paſſioni ſubuenit atqꝫ ſucturrit.De caſſia.Aſſia qua dicit̉ exo. xxx. Specīeseſt aromatica et naſcit̉ ẜm yſid̓. li.xvij. in arabia et eſt virga robuſticorticis et purpureis folijs vt corticis piꝑiset eſt ſimil̓ cynamomo in v̓tute ſed tamē potencia inferior. Vnde in loco cynamonii duplex eſt pondus eius. In medicinis ſepiusdiniſcetur vt dicit yſid̓. glo. autem ſuꝑ eo. cxxx. Caſſia in locis aquoſis naſcitur inmēſum creſcit ac bonū odorē reddit. De caſſiadicit pli. libro xij. c. xxi. Frurex inquit caſſie iuxta cynamoniū capos naſcitur. cuiusamplitudo eſt triū cubitorū. cuius ſarmētūeſt groſſius ſarmeuto cynamonii. cuius eſttiplex color Primo em̄ cādeſcitd̓inde rubeſcittandē nigreſcit et iſta ꝑs maxime eſt laudabilis. poſt nigrā autē laudabilior eſt rubeaet minus laudabilis eſt candida Nam ciciꝰa vermibꝰ corrodit̉ et cauat̉. et hoc acciditꝓpter ſue ſubſtancie molliciē et minorē amaritudinē corticis et v̓tutē. ꝓbat̉ em̄ caſſiaeſt recens per odorē ſaporē et per colorēcaſſia nobilis ſubdulcis pauci et accuti eſtſaporis. ſuauis et iocūdi ē odoris. ſubnigriinſuꝑ vel pupurei eſt coloris ponderis ē grauioris et maxime laudatur illa caſſia que defacili non frāgit̉ ſed reflectit̉ potius plicat̉Alia aāt ē ſpecies caſſie balſamo de ſabaſimilis ē in odore. ſed amara ē Et ideo pͥmaſcꝫ nigra aue ē ſubdulcis et feruētis ſaporiset boni oboris que a medicis plus laudaturHucuſuqꝫ pliꝰ. Secūd̓ plat̓. autē et dyaſcaſſia ē duplex ſcꝫ caſſia fiſtula et caſſia lingnea eſt fruticis cuiuſdā cortex naſcentisiuxta ꝯfinea babilonis Cuiꝰ diuerſe ſūt ſpecies Vna eſt ſimil̓ cynamonio ſubrufa ērotūdā ſolidāqꝫ habet ſubſtāciā et frāgit̉vel terit̉ plicat̉ ſꝫ r̓ſiſtit acuta ē in fapōe etpaꝝ dups iſta medici uix vtūt̉ Alia ē ſpēs eſt ſubamara ꝑt habēs colores diſtīctoset hac vtūt̉ medici. et ē eligēda facilefrāgit̉ ſꝫ plicat̉ hꝫ acutū ſaporē mixtū dulcedini aromate. aūt frāgit̉ colores hꝫadmiſcet̉ vt dicit yſid̓. gloſa autē ſuꝑ exorſubalbidos īteriꝰ diſtinctos rufos īt̓mixtos. ſophiſtirat̉ qn̄qꝫ admixtione corticiscapparis ſꝫ ꝯgnoſcit̉ qꝛ ſubamari eſt ſaridosVirtutem habet diureticam id eſt diuiſiuamex ſubtilitate ſue ſubſtācie. habet eciam virtutem conſumendi ex qualitatibus ſuis inſuper habet vim confortādi ex aromate reumaticas et frigidas cauſas curat epilenticoset caducos iuu̓at. cerebrū ꝯfortat renes et vefica purgat apoſtēata maturat ſanat. reneset ep̄ar ſplenē deopilat fetorem oris maſticata palliat aut amputat mēſtrua ꝓuocatet matricē ꝯfortat ꝯtra ſincopim et defectūcordis iuuat ſi eius puluere et roſis et oſſecerui ſiropus fiat hucuſꝫ dyaſ. et plat̓. De caſſia fiſtulaAſſia fiſtula eſt fructus cuiuſdā arboris lōga ſemina ꝓducit. ſed ſucſcedente tempore elongat̉ et ingroſſatur et caloris accione exterius ꝯdenſatdullā interius exiſtentē nigra et humida atꝫdulci mixta eſt albis granis et qͥbuſdācellulis ad modū faui mellis interius ē diſtincta. eſt autē eligenda eſt groſſa ponderoſa quia multā ſignat in eſſe humiditatēreicienda eſt eciā leuis et ſonora indueturquia ſignat vacuitatē et ſurditatē v̓tutē haꝫlimandi mollificandi et mūdificādi et fetoreſanguinis mirabiliter mitigandi ac coleram ſanguinē depurandi apoſtemata gulc diſſoluit viſceribꝰ vtil̓ ē⁊ vicijs pectoris ſubuenit menſtrua recencia ex pingui humoreeducit tum orem viſcerū in teſtinoꝝ dolorēpotata tollit. hucuſꝫ dyaſ. ꝙͣuis autē vſualit̓in caſſia duplex .ſ. ſonet cum ſimplici tamenſcribi et ꝓnuncciari debet vt caſia dicat̉ vtdicunt autores. Vnde ouidius. xv. methm̄.Quo ſimul ac caſias nardi leuis ariſtas ⁊cͣet ſic vbiqꝫ dicit pli. et ꝑſius et alij. De calamoAlamus aromaticus de quo diciturexo. xxx. a ſimilitudīe calami vſualisē vocatꝰ vt dicit yſid̓. li. xvij. gignitur in india m̄ltis nodis geniculatꝰ odoreſuauis mira fragrans odoris ſuauitate qui ſifrangit̉ in multas ꝑtes ſcindit̉ et diuiditur in guſtu ē ſimilis caſſie cum leui acrimoniaremordente vt dicit yſid̓. ſecūdū papiā veroferuentis eſt virtutis in glo. ſuper exo. xxxdicit̉ calamus aromaticus ē ſpecies quecreſcit iuxta mōtem libani. vbicūqꝫ autemcreſcit dicit dyaſ. plat. pli. ſpecies ē calidaficta in. ij. grabū. et ē radix cuiuſdā fruticiscalamo valde ſimilis ingrati odoris. habetautē ad modū canne ꝯcauitatē in qua lignūinuenit̉ quidē extrahi debet nullius ſitvaloris. tamē aliquando intus dimittit vtmaioris ponderis videat̉. eſt autē ẜui eoſdēautores calamus duplex ſcꝫ ꝑſicus colore ē