Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LV De ariſtologiaIiſtologia eſt herba multū medicīalis ꝙͣius amara Cuius due ſūt ſpēsſcꝫ longa et rotūdā et vtraqꝫ eſt calida ficta et eſt radix magis medicinalisꝙͣ folia In autūpno debꝫ colligi. ſeruat̉ jbiēniū. v̓tutē hꝫ diſſoluēdi expellēdi venenū ꝯſumēdi Bonū anhelitū facit. ſplenē duꝝremollit eius opilaciones apperit Ventrisdolorē lateris amputat ac ſedat. podag̓ciset caducis ſubuenit et ꝯtractis. ꝯtta morſosvenenoſos ꝯfert. puluis eius carnē mortuāleuiter corrodit in fiſtula in plaga. fetummortuū de vtero expellit radix eius ſi vi decoquat̉ Hactenꝰ dyaſ. De ariſtol̓ dicpli. yſid̓. li. xvij. ꝙͣ mulieribꝰ fetis optīaſit potata pipere et vino ſordiciē ꝑturienciū mūdificat matricē expurgat menſtrua ꝓuocat atqꝫ purgat. De agno caſtoGnus caſtus dicit̉ q̄dam herba cali et ſicca Cuius v̓tus eſt vt dicitpliꝰ. ꝯſeruare in hominibꝰ caſtitatēVnde et mulieres romane illius herbe frutices ſecū deferre ꝯſueuerūt in mortuoꝝ exeqͥis. ꝙͣdo ꝓpter honeſtatē publicā oportuit neceſſario ꝯtinēciā obſeruare Hec herba ẜmdyaſ. et plat̉. ſcmꝑ viret eius flos potiſſime agnus caſtus nūcupatur. quia odore viſu r̓ddit homines caſtos ſiċ agnos ẜm diaſ plat̓. dicit̉ aperiendo poros ſpiritꝰ eu aporādo humiditatē ſeminalē ꝯſumēdo inducere caſtitatē Dicit eciā ibidē actor quia eiꝰ decōctio vꝫ ꝯtra leuflegmaticā .i. frigidā ydropiſim ſiue albā ſi ſemīe feniculi modicaeſua decoqͣt̉ Item ibidē fomētū decoctionisagni caſti matricis exſiccat ſuꝑfluitates etipſius orificiū coanguſtat. mēſtrua aūt prouocat litargiā ſanat atqꝫ ſoluit ſi apīo ſaliua decoqͥtur in ſalſa aquā inde poſteri&r ꝑs capitis fortiter abluat̉ vt diſit diaſ. De artemeſiaſitemeſia eſt marer herbarū dictaquōdā fuit a gētilibꝰ dyane grecedicit̉ artemis ꝯſecrata vt dicit yſili. xvij. Eſt autē herba calidā et ficca cuiꝰ radicēs et folia ꝯpetūt medicine Valet autemmaxime ꝯtra ſterilitatē ex cauſa humidaꝓcreat̉. et in cauſis aūt calidis ſiceis vꝫvt dicit diaſ. Menſtrua prouocat. matri mundificat et confortat. dolores capitisdecocta in vino aqͣ mittigat et ſedat. ſecūdīas fetꝰ mortuos euacuat calculos reniſqꝫveſite frangit demonia ſecundū pli. fugat.malis medicamentis obuiat trita azībiadolorē pedum exitinere initigatcūius ſūt ſpecies plures quarū v̓tutes dicit̉ dyana ad inveīſſe moībꝰ tradidiſſe vt dicit pli. dyaſalias eius v̓tutes refert auicenna: De avena.Vena eſt herba cuius ſemē eſt homi. et equoꝝ vſibꝰ ē apta ẜm yſi.ſic dicta eo poſtꝙͣ ſemīat cito adueīat atꝫ creſcat. habꝫ aūt ẜm plat. iures relaxantes ꝯtra omnē tumorem faſtiditates duricias relaxantes facici in mundiciasde purantes vt ditit̉ in plat. De balſanio.Alſamū vt dicit yſid̓. li. xvij. eſt arbor ſiue frutex nūqͣ creſcēs vltra altitudinē duorū cubitoꝝ et eſt viti ſimilis. folijs autē ſimilis rute ſed albioribꝰſemꝑqꝫ manētibus cuius arbor dicit̉ balſa. lignū vero zilobalſamū. fructꝰ ſu̓ ſemēcarbobalſamū ſuctꝰ opobalſamū nūcupat̉eo ferreis vngulis cortex ligni ꝑcutitcorticis vulnera quaſi cauernas gutte opobalſam eximij effluūt diſtillant. cauernaem̄ greco ſermone opodicitur cuius guttasadulterāt ad mixto ciprio oleo melle. Sꝫcognoſcit̉ ſophiſticū melle ſcꝫ gutta lactidiſtillatā inſtillata fuerit coagulata oleovero ſi aque admixte facile fuerit reſoluta qꝛvt oleū enatat ſuꝑ aquā. Si vero fueritſophiſticū ſtatim in aqua recenti petit fundūveſtem mūdā ꝙͣ tangit maculat neqꝫ poſluit. balſama autē ſi pura fuerīt tantā vimhabent vt ſi ſol extēderint ſuſtineri in manupoſſit. hucuſꝫ yſid̓. pli. autē. li. xij. c. xvij. ſic̄dicit omnibꝰ odoribꝰ p̄fert̉ balſamū vni terraꝝ ſcꝫ iudee ꝯcēſſū qͦndā nec īueniebat̉ niſi ī.ij. regijs ortis qͦrū maior. xx. iugerū erat ſꝫpoſt domīantibꝰ romanis vinea balſami permultos colles ꝓpagata ē. viti qͥppe ſimilioreſt mirco modo vineaꝝ. ſicut vitis īpletcolles ſine āminiculis aut eius rami ſe ſuſtētāt. ꝓcerior em̄ altitudo eius inter binosbitos ſubſiſtit cauendū ē aūt ne ferro adinteriora ligni ledat̉. et ideo cauendū eſt nevltra cortice violet̉. quia leſo ligno īterioritotū ꝑit̓ eſt aūt arbor totaliter medicinaliscuiꝰ p̄cipua pͥma gͣcia ſit ī ſucto. ſecūda in ſemine. tercia in cortice. minīa eſt in ligno. exhijs eſt optimū ē odoriferū ſemīe maxi et pōderoſiſſimū mordēs guſtui feruēsin ore colore ruſū. hucuſꝫ pli. li. xij. c. xxvij.dyaſ. autē dicit q̄dam ē ſpecies balſami creſcit circa babiloniā vbi ſunt. vij. fōtesSi autē alias trāſferat̉ nec flores nec fructus facit in tempore eſtiuo leuiter incidūtur