habet conſtringendi ventrem et ſaguinemvndecūqꝫ fluat¶ De roſtem ſiue reibenOſtem ſiue reiben ẜm auicē. ē lapillꝰqui inuenit̉ in capite cacri et ē aliqn̄albus aliqn̄ v̓gens in flaueū colorēEſt aūt qͥ ad ſubſtāciā mollis parū duriorꝙͣ pupilla oculi piſcis. quo ad formā vero ēexteriꝰ rotūdus et planꝰ: interiꝰ vero parūꝯcauꝰ. quo ad v̓tutē at ē naturaliter frigidꝰet humidus Et valꝫ ꝯtra morſus ſcorpionūet tutele ſi ꝯtritus more emplaſtri ſuppoat̉Dicit̉ eciā ꝙ vꝫ cōtra morſus canis rabioſiꝙ ſi puluis eius in potū aſſumat̉. ſi ꝯburat̉puluis eiꝰ m̄dificat dētes ⁊ deſiceat vulneraet ꝯfert ſcabiei et ꝓhibet lacrimasDe ſaphiroAphirus ē gēmā cerulea celo ſerēoin colore ſimilima optimā eſt intergēmas et ſūme p̄cioſa et regū digitis magis apta. In multis locis inuenit ſꝫorientalis ſiue īdica melior iudicat̉ ⁊ maxīeqn̄ habꝫ qͣi qͦſdā pulueres aureos ītermixtoset eſt hic ſaphirus denſus non ꝑlucidus vtdicit yſid̓. Hic lapis maxime ꝯmendatur inlapid̓. ita vt pre ſui excellēcia gēmaꝝ gēmavōt̉ mā corpꝰ vegētat ⁊ ītegra m̄bra p̄ſeruātſtellā hꝫ r̓lucētē ꝑ cuiꝰ r̓fulgēciā eiꝰ v̓tꝰ indicat̉ Alia ē ſpēs ſaphiri q̄ ſirtites dicit̉ q̄ iuxͣfirtes inter harenas maris libici īuenit̉ vtdicit diaſ. Inuenit̉ āt aliqn̄ in veīs mine̓aꝝvbi lazuriū eciā īuenit̉ ⁊ inciſdē veīs ſaphiri in medio velut in vētre q̄dam ſpēs carbūculi inuenit̉. et ideo a m̄ltis ſaphirus matercarbūculi credit̉ eo ꝙ ī eiꝰ veīs gigni a pluribꝰ ꝑhibet̉ ⁊⁊ ex natura ſaphiri carbūculꝰ qͣiqͣdā fauilla cerulea vt m̄lti aſſerūt credituraliꝙͣtulū obūbrari vt diaſꝫ dic̄ Saphirusitaꝫ ẜm diaſ. hꝫ v̓tutē diſcordiaꝝ r̓cōciliatīaꝫMultū em̄ vꝫ vt dicit̉ ad pacē r̓formādamItē hi v̓tutē caloris innatural̓ rep̄ſſiua. vn̄ deſaphiro diʳ ī lapid̓. corpois ardorē r̓frigeratinteriorē. Nā in febribꝰ multū caumaticis etincēſiuis r̓frigeriū p̄bet ſaphirꝰ ſi iuxͣ venascordis pulſabiles ſuſpēdat̉ Vn̄ dicit diaſ. ꝙvꝫ ꝯtra ꝑiodicas febres tꝑe acceſſionis Itēv̓tutē habꝫ ꝯfortatiuā. cordis letificatiua. etideo dicit̉ vale̓ ꝯtra cardiacā ⁊ ꝙͣlibꝫ paſſionē melācolicā. Vn̄ et cardiacū ⁊ dyaforeticūfluorē r̓pͥmit ⁊ ſudorē fic̄ ſcribit̉ in lapid̓. ſudorē ſcrīgit nimio torrente fluentē ⁊cͣ. Idemdicit diaſ. Itē v̓tute habet fluxus ſaguinisreſtrictiuā Vn̄ et ſaphirꝰ oriētalis ſi t̄poribꝰa pponatur ſolet ceſtrigere ſaguinē de naribꝰꝑfluentē Itē v̓tutē habet ſingularē tumoris⁊ inflature ſedatiuā. Certū em̄ eſt qd̓ apoſtematū repͥmit in flaturā ſi inpn̓º collectioīsnociue cinis apponat̉. Itē valꝫ ꝯtra antracēnā v̓tutē habet malicie et venenoſitatis antracis expulſiuā. cuius em̄ furioſitatē rep̓mitet expellit ne eius malicia ſpiritus inficiatipſius fumū ad cor aſcendere nō ꝑmittit vtdicit dyaſ. Itē vin habet veneno cōtrariā etipſius penitꝰ ex tinctiuā. Vnde ⁊ ſi araneaminfra pixidē poſueris ⁊ vnū ſephirū indicumſiue aliū ſuppixidis orificiū aliquatulū diuretinueris aranca eiꝰ v̓tute victā qͣſi ſubitomoriet̉ vt dicit dyaſ. et hoc idē vidi ſepiuset in diu̓ſis pluribus expixi. Itē habet vimviſus ꝯſeruatiuā et ſordiū oculoꝝ ſine guamīe purgatiuā. Vn̄ ſcriptū ē tollit ex oculisſordes de frōte dolorē inlapid̓. Itē hꝫ vī vlcerū curatiuā. nā vt dicit dyaſ. puluerizatuset lacti admixtus vlcera ſanat. et hoc eciā invulneribꝰ ē exꝑtū. Itē tāte autoritatis fuitlapis iſte apud veteres ꝙ eciā apud deū nōmodicū putauerūt valere. Vnde et appollimfuit ſingulariter cōfecratꝰ. quia cū gentilesꝓ reſpōſis appollinē ſacrificioꝝ tꝑe ꝯſulerūtcertificati cicius putauerū. ſi ſaphiꝝ tunc inp̄ſencia haberēt vt dicit dyaſiet hoc tāgit̉lapid̓. vt dicit̉ et plus ꝙͣ reliqͣs amat hancydromancia gēmas vt diuina q̄ant ꝑ eamreſponſa vieri ⁊cͣ. Itē hunc lapidē magi ſingulariter diligunt. qꝛ ẜm eoꝝ opīoni ꝑ ipſiv̓tutē q̄dā mirabilia operari poſſūt ⁊ hͨ tāgitſimilit̓ in lapid̓. vt diʳ hic lapis vt ꝑhibenteducere carcere vinctos. Obſtruſasqͣꝫ foreset vincula facta reſoluit hec et m̄lta alia deſingulari v̓tute ſaphiri ab auctoribꝰ ſūt cōſcripta et in hoc gn̓alit̓ omnes cōſenciūt ꝙ̄ſaphirus ē gēma amatrix caſtitatis et ideone eiꝰ effectus ꝑ in mūdiciā ꝑtātis aliqͦ mōinpediat̉ oportet vt ille q̄ ea portat caſte viuat iuxͣ illud. Sꝫ qͥ geſtat eū caſtiſſimꝰ eſſeiubet̉. Itē dirit̉ in lapid̓. ꝙ tollit in vidiā etexpellit timorē et facit audacē et victorē firmat in bonis animū et mitē facit ⁊ humilē etbenignū q̄ omīa puto eſſe dicta diſpoſitiuepocius ꝙ effectiue. Sed hec nūc ſufficiantDe ſmaragͥdoMaragdus ſecūdum yſid̓. gemimaꝫomnium virenciū optinet prīcipatūcui veteres poſt margaritas ⁊ vniones tribuūt terciā dignitatem. ſmaragdusa viriditate eſt dictus vt dicit ibidem. namomē viride amaꝝ di. nullis autē gēmis ſiueherbis maior ineſt viriditas ꝙͣ ſmaragdo.Nā herbas virētes et frōdes ſuꝑat inficiēscirca ſe viriditate nimia aerem reꝑcuſſū yſi-