Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Valet iuſuꝑ fleumaticis ſom̄olētis litargicisqꝛ fleumā de capiti m̄ltū purgat vt dicit pla De berillo:Erillꝰ eſt lip̄is indicus viriditate ſimilis ſmaragdo ſꝫ pallore polit̉ab indis in. vi. angulas formas vtcolris ebetudo reꝑcuſſu aguloꝝ extiture. alit̓autē politus non habet fulgorē. genera autēeius ſunt. x. vt dicit yſid̓. c. de viridibusmis. vbi eciā ſtatim ſubdit̉ criſoberillꝰ ſpēsſcꝫ eſt berilli cuius pallida viriditas ī aureūcolorē reſplendet et hūc eciam india mittitnobis Berilli v̓tutes deſcribit dyaſ. dicēsInter berillos magis pallet melior ē v̓tuscius ꝯtra ꝑicula hoſtiū cōtra lites. invictūreddit. et mitē in geniū bonū adhibet. valetꝯtra viciā epatis et ꝯtra ſuſpiriā et eructaciones hūidos oculos ſanat. manū geſtātisexurit ſi ſolis oculis radio opponat̉ hominēinagīficat et amorem ꝯiungit coniuigalem De calculo:Alculus eſt lapillus terre admixtusrotundꝰ atꝫ duriſſimꝰ. purus et exomni ꝑte leniſſimꝰ atꝫ planꝰ. dictꝰautē calculꝰ eo ſine moleſtia ſui breuitateet planicie a pedibꝰ ꝯcultet̉. cui ꝯtrarius eſtſcrupulꝰ lapillus ſcꝫ aſperrimus minutusqui ſi inter pedem calceū inciderit valde nocet. hinc ſaxa dicūt̉ ſcrupeā id ē aſpera atꝫdura vt dicit yſid̓. li. xvi. c. iij. ſepe autem lapillus ī corꝑe animalis ex calidis viſcoſishumoribꝰ nūc in veſica nūc in renibus generatur vtidicit ꝯſt. q̄re ſupͣ. li. vij. de paſſi oībꝰrenum. c de calculo: DecōteOs ē lapis ſic dictus eo ferrū adincidēdū acuat. cōcis em̄ greco ẜmōeinciſio dicit̉ vt dicit yſid̓. et ex hjsalie aquarie ſunt alie olco indigent in accuendo ſꝫ oleum leuem. aqua vero aciem acerti reddit vt dicit yſid̓. li. eod̓. c. iij. hec aūtcotis ꝓpriū habet in hoc acuēdo alterꝭſeruit paulatī ſe con̓ſumit vt dicit ggo. puluis vero eius ab ipſius ſubſtancia reſolutusꝯgruit medicine. v̓tutē habet deſiccatiuā reꝑcuſſiuā ſanguiīs reſtrictiuiā vt dicit ꝯſt.De calceAlx eſt lapis aduſtus ex cuꝰ admixtione cum harena aqua fit cemētūEſt autem calcis dicta viua vt dicitvſid̓. qꝛ ſit actu frigida intus in occultoferuentē habet vel ꝯtinet ignem Vnde et perfuſa aqua ſtatī ignis erumpit latens cuiusnatura aliqꝫ miru habet. poſtꝙͣ em̄ arſerit inaquis īcendit̉ qͥbus ſolꝫ ignis extīgui. oleoTib 6vero extinguit̉ quo ſolet ignis accēdi. vſūseiꝰ eſt fabrice neceſſariꝰ lapis lapidipoteſt hecere forciꝰ niſi calce ſit ꝯiūctꝰ Calcisaūt que fit ex lapide albo et duro melior eſtſtructuris Ex molli vero vtilior eſt in tectishucuſqꝫ yſiderus libro. xvi. capitulo tercioCalx autē ẜm pla. calida eſt et ficca in. iiij.gradū. que mixta oleo puſtulas volneraputrida iuuat et īciſiones bene ꝯſolidat. car ſuꝑfluā corrodit nec in volnere creſceremittit Ealx viua auripignēto aqua admodū pultis decocta pilos cadere facit quiaſuo accuīe poros aꝑit vt dicit ꝯſtā. pla: De cemēto:Ementū eſt calcis harene aqua perate ꝯiūctio mixtura ad lapides cōiūgendos et ꝑietes limēdos etdealbaſidos ſūme ē neceſſariā in picturis etcoloribꝰ ꝑietū primū ſtramētū et prīcipiū eſtcementū Melius aūt adheret humefacto etmaxime ſi fuerit de plaſtro ſiue gipſo Namvt dicit yſi. gipſū calcis eſt cogamētū optīmaūt oīm lapidū eſt de lapide ſpeculari factūcemētū qui lapis trāſlucet ſicut vitrū mul ſciſſibilis in tenues cruſtas vt dicit yſid̓et eſt idē plaſtrū qd̓ in greco dicit̉ gypſūſed in teutonico ſperetalonū nūcupat̉: De carbūculo:Arbuculꝰ lapis eſt precioſiſſimꝰ ſicdictus quia vt carbo eſt ignitꝰ cuiꝰfulgor nec nocte vincit̉ lucet enim intenebris adeo vt flāmas ad occulos vibretGn̓a eiꝰ ſūt duodecī. ſed p̄ſtāciores ſūt fulgēt emittūt radios ſicut ignis vt dicit yſili. xvi. c. xiij. Ibidē ſubdit̉ carbūculus grececarūculꝰ dicit̉. gignit̉ ī libia apud trogoditas Inter has. xij. ſpēs p̄cellit auctoītatisignei eſt coloris. ſꝫ cādida vena p̄cictꝰ. cuiuseſt ꝓpriū ꝓiectus in ignē velud inter mortuos carbones extīguit̉. ſꝫ aqua ꝑfuſus exardeſcit Alia eſt ſpecies carbūculi nomīe ſcandaſirus a loco indie vbi īuenit̉ ſic dictus incuuis ſpecie velud ītra lucidos ignes apparētquedā gutte qͣſi auree. et hec gēma eſt p̄cijīcōparabilis reſpectu aliaꝝ Alia eſt ſpeciesque ſignes appellat̉ a lucernaꝝ fragncia ſicdicta et hāc gēmā remiſſū carbūculū dicuntEt eſt duplex. vna vt purpura radiat. altera velud coccinei coloris ſeu ruboris. hec aſole vel actu digitoꝝ calefacta paleas et carta folia ad ſe rapete dicit̉. ſculpturis reſiſtitSi vero aliqn̄ ſculpta fuerit ſignā in ceraimp̓mit qͣi qͦdā aīalis morſu partē cere ſecūtollit vt dicit yſid̓. ibidē Ad ſpēm carbūculireducit̉ balagius qui rubeus eſt et ꝑlucidꝰ