Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Inde eſt arena terra ꝯmuni eſt ſubſtācialiter durior. ſed lapide mollior et in parteꝫvniu̓ſales diuiſibilior. vnde arena frigida ēet ficca minuta ꝯpreſſa grauiſſima in ponde̓ꝙͣuis ſit minuta ſterilis ex ſe ꝓpter coloi̓set humoris defectū. dūmodo frigido ſiccitatis ymbre ſuꝑueniente non diſſoluỉ. ſed pocius diluta aut ꝯſūpta lucea in puritate magis ꝯprimit̉ parte parti forcius adherēteamplius ſolidat̉. Arenarū eciā multitudinemaris impetus ſiſtiʳ. et ad eius cumulos ſeꝯſtringens ne vltra ſibi aſſignatos adeo terminos effluat īpedit̉ vt dicit iero. ſuꝑ iere.ca. v. poſuit arenā terminū mari ⁊cͣ. Habeteciā vniu̓ſalit̓ naturā colatiuā. vn̄ aqͣ arenas colata dulcior purior īuenỉ vt dic̄ ꝯſtItē virtutē habet metalloꝝ purgatiuā ſuaꝯfricacōe rubiginis ꝯſumptiuā aureū em̄ eset ferreū arene ꝯfricacōne clarificant̉. Itemvirtutē habet infrigidatiuā. reꝑcuſſiuā. opilatiuā. tumoīs ſed atiuā. vt patet in thimalia ideſt arena ex lapide fabrili reſoluta quevalet ad oīa ſupͣdicta vt plane dic̄ ꝯſtā. Itēvirtutē habet mineralē vel ſaltē ei ſimilē velaffinē vnde inter acenulas tam fluuiales marinas auree arene ſepius inueniunt̉.lapides eciā politi et gēme precioſe in marino litoe̓ inueniunt̉ int̓ arenulas Item arenetam fluuiales marine ex ventis ꝯtrarijsipſas arenulaꝫ ꝑticulas eleuātibꝰ ſepius inmaris oſtijs litoribꝰ coaceruāt̉ ex areīsſic accumulatis aque fluuiales ne mare ſubintrēt aliquociens retardant̉ vt dicit iero.ſuper amos. viij. ibi defluet ſicut riuus egipti ⁊cͣ. vbi expeeſſe dicit̉. aqua nili ꝓpterobſtātes a enarū cumulos ꝯuenit impedirinam circa fluminis deſcenſū ꝑiter aggregatos aquā nili in mare deſcendere non ꝑmittit̉. ſed pocius refluere per plana egipti manifeſtiſſime coarta. ſed quāto illis cumulisarenoſis aqua redire ꝯpellit̉. tanto eiſdē diſſiꝑatis maiori impetu in mare deſcēdereꝓſundius perhibẻ vt dicit iero. ibidē. Itemarenarū obſtaculis in mari ſub aque ſuperficie occultatis occurrere vel reſiſtere maximeeſt difficile et periculoſū vt patet ſupra vbide maris periculis pertractatur.De argillafigilla ē terra tenax glutinoſa viſcōſa ad varia figuloꝝ oꝑa diſpoſitaatqꝫ apta. eſt ſcd̓m yſid̓. li. xvi. c.primo ab argis ſic vocata. aput quos pͥmoex tali materia vaſa fictilia ſūt effecta vtibidē dicit̉. talis terra per actionē caloris liquidiores partes ꝯſumentis terceſtriores437RVhꝯſolidantis in laterē ꝯmutat̉. ſept eciā ꝯtingit talis terra lutea vnctuoſa frigiditateaquā ꝯgelante in lapidē ꝯmutat̉. Sepe eciāaccidit talis trāſmutacio ſcꝫ luti vnctuoſi inlapidē ex calore coagulante ſicut em̄ dicit̉ li.iiij. metth̓oꝝ. lutū vnctuoſū aptū ē huic tnͣſmutacōi ſcꝫ in lapidē per calidi coagulacōeꝫquae̓ vnctuoſū eſt mediū inter viſcoſū vaporatiuū habens humidū viſcoſū. vn̄ graciavaporatiui pōt a calido coagulari. gracia viſcoſi non poteſt ex toto educi. ſed ampliusprimi ꝯſolidari et ſic in lapidē trāſmutarivt ibi dicit ꝯmētator. argilla eſt frigiditateſua ſanguis reſtrictiua. vt dicit ꝯſt. Argillavt dicit ſi forti acēto fuerit diſtēꝑata appoſita fronti et tȳporibus ꝓhibet ſanguinēnaribus fluentem De alabaſtro⁂Iabaſtrus vt dicit yſid̓. li. xvi. c. v.eſt lapis candidus intertinctus varijs coloribus ex quo euāgelici illiꝰvngenti vaſculū factū fuit. ex hoc cauſanvaſa vnguentaria quia vnguenta cuſtoditpoptime īcorrupta. naſcit̉ aut circa thebaset dam aſcū ceteris candidior. ſed ꝓbatiſſimus de india trāſportat̉. hic lapis a diaſcoride incomar dicit. dicit valere hunc lapidem ad victoriā optinendā dicit eciamgenerat et ꝯſeruat amiciciam. De auro.Vrū ab aura eſt dictū vt dicit yſid̓.li. xvi. eo ꝙͣ repercuſſo aere plus r̓fulget. naturale eſt vt metalloꝝ ſplēdor plꝰ fulgeat luce aliqua repercuſſus Hincet aurarij ſunt dicti quoꝝ fulgor ſplendidosreddit. aurū aūt radians fulgens dicỉ obrizū. eo ſplendore obradiat ac fulgore. eſtemī coloris optimi qd̓ hebrei ophaꝫ. greci vero dicūt criſon lamina vero tenuiſſimā exincidunt̉ fila aurea bratthea nūcupat̉. hucuſqꝫ yſid̓. ca. de metallis Scd̓m ariſ. aūt li.math̓oꝝ parū ante finē dicit̉. aurū ſicutet cetera metalla materialiter ꝓcreat̉ ex ſulphue̓ ſubtili rubeo. de viuo argento ſubtili albo. plus aūt ꝯcurrit in eius ꝯpoſicōnede ſolliditate ſulphurea ꝙͣ de aereo aqͦſo viuiargēti. et ideo aurū ſolidius eſt pōderoſiꝰꝙͣ argentū in cuius ꝯpoſicōe plus de argētoviuo ꝙͣ de ſulphure albo ꝯcurre̓ ꝯſueuit ſicutidem dicit rabanꝰ. auro ergo inter metallaquo ad ſubſtanciā nichil ſolidius eſt autpactius. ideo in igne poſitū non euaporat.nec eciā in pōdere minorat̉. vnde in igneꝯſumỉ. ſed ſolū qn̄ vi caloris liqueſcit. ſi qͥdaūt hꝫ annexe impuritatis et ſcorie deponit̉