Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quia in magna nebula obſcura via eſt incognita incerta. radioꝝ ſolis aliarū ſtellatū eſt interceptiua. ideo nauigantibuseſt grauis ꝑiculoſa vt dicit bedā. quianebule obſcuritas ſuperficiē maris occupat.quo debeat nauis recte vertere ambigit autgubernaculū ignorat. De tonitruo.Mpreſſionū quē generanʳ in aert exvapore duplici. prima eſt tonitrusque eſt imp̄ceſſio generata in aqueaſubſtācia nubis ꝓpter vaporis calidi ſicciagitacionē. huc̄ et illuc fugiens ſuū ꝯtrariūab omni ꝑte coartati in ſe. ex inflāmati. extinguētis ſe tandē in nubem rūpentisea vt dicit ariſ. Vel genera tonitrus ex colliſione nubiū ẜm ph̓m. qn̄ a ventis ꝯtrarijsagitate nubes ad inūicē collidunt̉. ex mutuaꝯtuſſione ad inuicē violēta ꝯfractione. fitꝯtuſſio in aere et ſtrepitus qui tonitrus abantiquis ē nominatus. Dicit̉ aūt tonitrꝰvel tonitruū a terrore. eo ſonus terreataudientes vt dicit yſid̓. Nam tonus idemeſt ſonus quia interdū tam acriter ꝯcutitomnia. ita vt celū diſcerpſiſſe videa. quia ꝓcella vehementiſſimi venti in nubibꝰ ſerepente immerſci̓t. turbine inualeſcente exituqꝫ querēte. nubem excauat ꝯſtringit.impetu magno incidit diuidit ꝑtes nubisac ſic horrēdo fragore ad aures venit. qd̓mirari nullꝰ debet. veſica ꝙͣuis ſit paruatn̄ magnū ſonū ꝯploſa efficit emit tit.tonitruo ſimul fulgur emittit̉. ſed celeriusvidetur fulgur quia clarū eſt. tonitrus autperuenit tardius ad auces. quia ſubtilior ēſenſus viſus ꝙͣ auditus. ideo primo videtlucē ſiue fulgibū lumē qd̓ precedit ꝙͣ audiatſonitū ſubſequentē. homo prius videt ictūhomīs arbore incidētis audiat ipſū ſonūHucuſqꝫ yſid̓. Et iſta racio yſidori de cauſatonitrui ꝯcordat quaſi ph̓o dicente Tonitrus inquit eſt ſpūs ventoꝝ in ſinu nubiūreceptus qui virtute mobilitatis ſue. qͣſlibetpartes nubis interrūpit. ſtrepitū ac fragorē tonitrui introducit vnde ſubdit. tonitruū ſpacioꝝ aeris ſibi occurrenciū ſonusScd̓m ariſ. in li. meth̓oꝝ. tonitruū nichilaliud eſt extinctio ignis in nube. vaporficcus eleuatus calore aeris īflāmatus qn̄nube aquoſa intercipit̉ ſubito extinguit̉. etex tali extinctione ſtrepitus tonitrui generat̉. ſicut qn̄ in aqua extinguit̉ ferrū ignitūſit ſonitus atqꝫ ſtridor. deſcendit aūt tonitrus ſepe ſulmine. tunc magis ledit vtdicit beda Vnde obeſt fructibus aduenei̓t choruſcacione ſulmine ſine pluuia.vero accidit pluuia prodeſt vt dicit idemTonitruū igit̉ motu ſuo omnia ꝯcutit. cerebrū ꝯmouet. animū terret. vnū in doleisperturbat ꝯmouet corrūpit vt dicit ariſ.Si venerit in hora cubacionis auiū oua ledit. mulieres parturlētes ſepe abortiri facitturres altas ſepe ꝯcutit impetu ſuo et deicit.arbores altas diruit radicitꝰ euellit. frequencius in locis altis ꝙͣ in humilibꝰ et demiſſis ledere ꝯſueuit vt dicit beda Amfractuoſū quaſi orbicularē ſonū facit et aeremquodā inequali ſuſurrio per circuitū ꝯcutit.ita ſpeciē ſtrepitus rote vehiculi exprimitquodāmodo pretendit vt dicit caſ. taliscircularis ſonus accidit forſan ex rotunditate nubiū in quibus vapor ſiue ventus quicauſa eſt tonitrui diſſimiliter agitat̉. quianunc ſurſū. nunc deorſum. nunc ante. nuncretro per concauitatē nubiū ꝯmouet̉⁂ De choruſcacione.Horūſcacio ſcd̓m ariſ. cōprehenditfulgur ſulmen ꝓprie dictam choruſcacionē. Nam ꝓprie dicta choruſcacio eſt apparicio ſubita vaporis ſubtil̓inflāmati euaneſcentis in aeris ſine deſcēſuad terrā. Fulgur vero ſiue fulguracio ē ignisſubtilis. groſſior tamen choruſcacionē adterram deſcendens. qui penetrat herbas etres molles ſicut ponunt philozophi vt recitatur in tercio phiſice algazel: De fulmine:Vlmen vero eſt vapor ignitus compactus et ſolidus impetuoſe cadensmaioris vis ꝙͣ ſit fulgur. percutitem̄ qd̓ tangit penetrat vrit ſiue liquefacitdiuidit ſcindit nichil corporale ei reſiſtitEt ſcd̓m hoc dicit yſid̓. quod fulgurare idemeſt qd̓ ferire. quia ſicut idem dicit Ex ſubtilioribꝰ partibus elementoꝝ ꝯponỉ ex quibꝰmaior vis penetrādi relinquit̉ Et ideo ictusceleſtis iaculi ab yſid̓. nuncupatur. generat̉autem ex vapore groſſo compoſito ex ꝯtrarijs et diuerſis eleuato et vehementi caloreignito et inflammato qui colliſione ventoꝝet attritu nubiū impellitur. et quaſi lapisigneus de ꝯcauitate nubiū deorſū per violēcia ad modū iaculi commouetur. Vnde fulmina colliſa ad modū lampadis fulgida viinflāmacionis diſcurrere per aerā diſcernūtur. Et ꝙͣuis ignee ſint nature. tamen perviolenciā motus ꝯtra naturā ignis inferiusdeſcēdere ꝯpellunt̉ vt dicit beda In ſuo aūtdeſcēſu incendit vrit. dicit̉ fulgur vtdie̓ yſid̓. Pentrat findit. tūc dicit̉ ſulmē