Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Item materia ꝓpria appropriat ſibi form īꝓpriā vt dicit̉. x. methaph̓ice. vnde ẜm ſubſtanciā ſub vnā forma ē vnā matei̓aſub pluribꝰ plue̓s Itē. iij. ph̓icoꝝ Cauſa ꝙͣtitatis ꝯtinue infiniti ē materia ꝓpt̓ qd̓ accidēs pōt diuidi niſi ẜm diuiſiōeꝫ ꝙͣtitatēſb̓i. Item matei̓a infinita dicit̉ vel qͥa diuinbilis eſt in infinitū. vel quia habet appetitūad infinitas formas Et ideo ꝓpt̓ indeterminacōeꝫ ſuoꝝ appetituū inclinacōem ad formas infinitas dicit̉ infinita eius virtus ſit infinita non limitata ſcꝫ neqꝫ coartata ſicut virtus ē diuina. Et ideo dicit plato matei̓a fluit in infinitū niſi forma ſiſtatfluxū. ideo corꝑa que multū habent de materia et parū de forma creſcūt multū vt pꝫin arboribus Et ideo oſſa paꝝ habent ſenſibilitatis quia multū habent materie et terreſtritatis vt dic̄ auic̓. latet aūt in matei̓apotencia quedā actiua que ē forma in ꝯpleta. hec potencia ē ꝯmunis duobꝰ ꝯtrarijsVnde qn̄ illa potencia ducit̉ ad actu vniusforme appetit ſtatī eſſe ſub formā ꝯtrariavt iſta potencia que ꝯmunit̉ ſe habet ad frigidū et calidū qn̄ actualiter eſt ſub frigidoſtatī appetit eſſe ſub ꝯrrario vnde nulla formiā corruptibiliū et gn̓abiliū pōt ſu ficient̓ꝯplere potenciā actiua in materia. quī ſemꝑappetat impleri per aliā formā Illa aūt forma ſit diſparata non poeeſt induci niſicorrupcōeꝫ forme preſentis Scd̓m ergo qd̓virtꝰ agentis immiſſa corrūpit preſentē ſicexcitat formā actuiā ad contrariā. et dat eipaulatī ꝯplecius donec fuerit ſub eſſepletiſſimo illius forme Has et m̄ltas aliasꝓpͥetates hꝫ materia. qͣs eſſꝫ hic ſuꝑfluū recitare. quecē tn̄. li. viij. de bonitate mūdi. De formaTīa recitatis ꝓprietatibus matei̓erelucent ꝓprietātes ipſius formeẜm ariſ. in li. de quinqꝫ ſubſtācijseſt quaſi lumē vnicuiqꝫ pulchritudinē eſſeciā ſignū tribuens forme aūt lumē materie infuſū deſcendēdo fit debile obſcurū ẜmmaterie capacitatē. Eſt aūt formā drn̄iadiffert aliquid ab aliqͦ vt dicit idē. Formaaūt aliquā eſt eſſencialis. alia accidentalisEſſecialis forma ē illa que adueniens māterie ꝑficit et ſcū ꝯuenit ad rei alicuiꝰ ꝑfeccōeꝫ quā poſita res poniʳ. deſtructa nihilde rei ſubſtācia inuenit̉ vn̄. iij. ph̓icoꝝ dicit̉Forma materia eſt cauſa omniū accidētaliū Formā aūt accidētalis ꝑficit res neqꝫfacit eas ſi ut dicit̉. viij. methaph̓ice. ſꝫ q ielibet forma accidenta is indiget forma iuaLib 11ſtanciali que ē cauſa forme accidētalis. Forma vero oīs ſimplicior eſt actualior acbilior matei̓a Et ideo ẜm ariſ. in li. de aīalibus forma ſe hꝫ per modū viri. quia pōt informare multas materias ſicut vir pōt fecūdare m̄ltas feminas Vnde ẜm exigenciā forme que ē imprimenda materie oportet materiā diſponi preꝑari. qͥa ſi de mateia terredebet fieri ignis oportet vt terra ſubtiliet̉depuret̉ et ſimplicior fiat. Si vero ecōuerſotunc eōuerſo Eſt aūt forma matei̓e manifeſtatiua nunꝙͣ em̄ pōt ſenſu videri matei̓aniſi ſubſtanciali vel accidentali forma niſiviā priuacōnis ſicut videt̉ tenebra videndonichil. ſicut videt̉ ſilenciū audiendo ſo vt dirit calcidius ſuꝑ pla. et ꝯmentatōrſuꝑ primū methaph̓ice dicit Materia ē cauſa quare materiale videmus res creatas vn̄nichil eſt ꝯmunius generalius tn̄ nichiſignobilius ꝙͣ ſit matei̓a. qͥa nunꝙͣ videt̉ ſnforma eciā pōt videri forma niſi materie actū ſit ꝯiūcta. vbi vero plus ē de formaibi minus ē de materia ſicut di. iiij. methaph̓ice ecōuerſo vbi plus eſt de materia ibiminus eſt de forma et eſt res magis groſſaet impura magis ignobilis obſcurā ꝙͣto anobilitate for ne amplius ē remota Forina aūt alia ſpūalis alia corꝑalis. Corꝑalisvero alia celeſtis alia elem̄taris Formā aūtceleſtis eſt ita actiua ꝯplet totū appetitūmaterie ſue. Et ideo ꝓpter preſenciā ſue forme ꝯplentis totaliter ꝑficiētis celeſtē materiā ſubſtācia celi non pōt deſtrui vel corrūpi. ſed pocius per forma ſua que in ſuo actuꝑfectiſſima eſt in eſſe perpetuo ꝯſeruari Forma vero elemētaris non pōt ꝯplere tantā potenciā materie ſue nec eius ꝑficere appetitūet ideo relinqͥt illius potēcie material̓ aliqͥdincompletū propt̓ qd̓ ſemper appetit nouāformā. Et ideo talia corꝑa ſūt ſemꝑ corruptibilia qūo ad potenciā et eciā ſepiꝰ quo adactū Quanto em̄ formā eſt nobilior ſpūalior et a ꝯdicōibus materie ſeꝑata magisabſtracta. tanto eſt actualior et virtuoſiorvt pꝫ in intelligencijs quarū ſubſtācia nondependet a materia ſicut dicit̉ in. iij. de. a.In hn̄tibꝰ materiā non eſt intellectus Verūtamē angelos hrē in ſua forma materiānon affirmo. ſed ſiue angeloꝝ eſſēciā ſit exſpūali materia forma ꝯpoſita ſiue non. hpro certo tenet̉ eoꝝ ſubſtācia reſpectu reꝝcorporaliū ſimpliciſſimā ē et actualiſſmīa ſicut formā ſpūalis actualior eſt ꝙͣ formā corporalis vt dicit albū. vnde reſpectu materienobilior eſt formā cuiuſ. ibet mixti. nobuior