Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ae q̄pie rexn. liEr eſt pn̓cipiū anni cuius iniciū eſtqnͣdo ſol in pͥma ꝑte arietis cōſiſtitꝯtra ſeptētrionē rectā lineā aſcēderē incipit vt dicit ꝯſt. in pantegni. li. v. c.iij. recta autē linea ē neqꝫ ſeptētrionē cōtinet neqꝫ meridiē. ſed ab vtroqꝫ polo eqͣlit̓diſtat. durat autē tēpus veris vſꝫ in finē gemīorū qnͣtū ſcꝫ ſol diſcurrit tria ſignā qͦrūvnūꝙqꝫ habet ſuū mēſem ad tēpus v̓naleꝑtinentē. pͥmus mēſis eſt arietis incipiēs axviij. die inarcij vſqꝫ in. xvij. die aprilis. ſecūdus eſt thauri nicipiēs a. xvij. die aprilisvſqꝫ ad. xviij. diē maij. Terciꝰ eſt gemīorūincipiens a. xviij. die maij vſqꝫ ad. xvij. diēiulij Eſt aūt v̓nū tēpus inter frigidū et cali maxime tēꝑatum inter hyemē eſtatemmediū qͣlitatū v̓tuſꝫ ꝑticipatm̄ qͦniā ſaguistunc incipit m̄ltiplicari in corꝑe aīalis et humores qui in v̓nali frigori ꝯſtricti fuerāt etꝯpacti calore v̓nali moueti incipiūt et diſſoui. Ver autē in ſuis qͣlitatibꝰ tēperatū ſaniſſi tēpus ē minime mortiferū ac in firmūvt dicit ꝯſtā. et gal. hijs duabꝰ qͣlitatibꝰnatura delectat̉. qꝛ caliditas eſt cauſa effectiua nutrimēti et augiēti. hūiditas vero cauſa eſt materialis ideo veremaxime generat̉ſanguis magis eſt neceſſarius nutrimētocorporis. Si vero naturā ſuā exierit diu̓ſas īducit egritudines. Vnde dicitur amph̓ꝝ. Sihyenis ficca fuerit et borealis ver vero pluuioſum fuerit et auſterum. neceſſe ē in eſtatefebres acutas fieri obtalmias diſſēteriasmaxime in hūidis natura vt dicit ꝯmēt. Inhyeme ficci humores frigiditatem retentiacuūtur. in vere aūt in nimia hūiditate diſtēperata multe ſuꝑfluitates generant̉ et caſorem reſoluunt̉. In eſtate vero calor non ēpotens eas ꝯſumere putrefacit et ſic febresacutas generat et inducit multas alias paſſiones. Si vero hyenis ca.. fuerit ver aūtfrigidū et ficcū neceſſe eſt homīes in eſtateegrotare et mulieres ꝑituras leui occaſioueab hortire cuius rei aſſignat gal. racionē inꝯmento dicens. quaudo corꝑa pregnanciū īhyeme ſunt calidā et hūidā tenera ſunt raraVnde frigiditas aeris vernalis ſubito penetrātis ad interiora ledit fetum. frigiditatēem̄ et ſiccitatem ſunt qual tātes mortificatorie. mnortificat̉ fetus. Vnde fetus mortificatus aggranāt et retinacula abrumpit. et ſicmulier neceſſario abhortit. vernum in ſupertꝑus terrā diu clauſam frigore ꝯſtrictāaperit et radices et herbas in terrā latentes rōducit floribus herbis terram renouatAues ad garcitū et amorē ſollicitat īducit miro decore omnem terre ſuꝑficiem induitet veriuſtat Vnde ver dicitur a virore vel vigore. quia tūc herbe et arbores vireſcere incipiunt et frondere. tempus veris eſt tempusagriculture et laboris. tempus leticie et amoris Vernali tempore omnia vident̉ letari.terra viret. ſilua frondet. prata fllorent. celūſplendet. mare quieſcit. volucres vociferantnidificant. et omnia que in hyeme videbant̉mortua et marcidā vernali tempore renouāt̉Vnde ſerenitas aeris vernalis vocatur a marriſus iouis Aque vero vernalis tēporis minꝰſane ſunt ad bibendū. quia a vaporibꝰ tuncreſolutis ingroſſantur et a ranis et alijs vermibus tunc temporis ſemen proicientibusinficiuntur Et ideo ſi neceſſe fuerit eas bibere conſulit cōſtantinus vt primo decoquantur vt ſic per ebulicionem ſubtilientur et purificentur.A 3 De eſtate .Stas calida eſt et ficta cuius iniciūeſt ſol fuerit in pͥma ꝑte cancri ettunc eſt ſol in maxima eleuacionead nos iam paulatī incipit deſcēdere vſqꝫin finē virginis Et habet eſtas tres menſesſicut ver vt dicit ꝯſtan. pͥmus mēſis eſt cacri a. xvij. die iunij vſqꝫ ad. xviij. iulij Secūdus eſt ſol eſt in leone a. xviij. die iulijvſqꝫ ad. xvij. diem auguſti Tercius eſt cuꝫiam in v̓ginem d̓ſcendit a. xvij. die auguſtivſqꝫ ad. xviij. diē ſeptēbris vt dicit ꝯſt. eſtergo eſtas vlida fictā colere generatīa eo ſol tēpore eſtiuali ſūma gradit̉ aſcēſioneOppoſituſqꝫ capitibꝰ noſtris directā fortēin corporibꝰ nr̄is ſicut et alijs inferiorbꝰ fortiſſimā impͥmit accionē Vn̄ et ſuꝑflua in hiemē coadunata diſſoluit ꝯſuīt Si v̓o eſtasſuā tēperiē exierit infirmitates calidas et ſiccas generare et inducere ꝯſueuit vt dicit ꝯſt.dies lōgiores ſol efficit et noctes breuioresfructꝰ flores ad maturitatē ꝓducit vicaliditatis ſue tunc intenſe. humores in fructibꝰ tunc digerit et digeſtos eis incorporatet coniungit. quob vero ſuperfluū eſt deſiccat penitus et ꝯſumit. terram rimoſam et cauernoſam reddit Nam calore ſuo humidaspartes ꝯſumendo deſtruit. ſiccitate vero ſuapartes terreſtres cōpximit et cōiungit et ſicapperit terram atqꝫ findit Conſuntis ergopartibꝰ aqueis que fuerūt cauſa coadunacionis ꝑciū et cōſtrictionis neceſſe eſt vt parsa parte diuidatur. et ſic ſciſſura in partibꝰterreis efficiatur Vnde et loca paludoſa aqͦſitatē ꝯſumēdo deficeat exaſperat et indurat