Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

11que ferunt̉ ſurſū aut exōuerſo mouent̉ deoeſū ad centrū vt gͣuia ſicut aqua terra Hicaūt motus habet ſex ſpēs. eſt dexter ſiniſter. ante. retro. ſuꝑior inferior. Cōpoſitusvero qui motus eſt ex duobus motibꝰ ꝯtrarijs. ficut motus ligni in acendit̉ ignis.Motus inſuꝑ hoc hꝫ ꝓpriū. qͥa ex vehemētimotu gn̓at̉ calor vt pꝫ ex motu primi orbisex cuius ꝯfricacōe motu īflāmat̉ ether vtdicit ariſ. ex motū liqueſit plumbū qd̓ ē ineo vt dicit idē Motus pōt mēſurari niſiẜm menſurā ſpacij in ē motus. omne qd̓mouet̉ aut mouet̉ ꝓp̓etate vt adamasuet ferrū. aut violencia ſicut ex forti īpulſuventi moueᵗ nauis. aut ex volūtate ſicut moueʳ corpus ꝓut vult animꝰ Motus vero mutacōis ē duplex. vel mutacōis de loco ad locūvel ꝑmutacōis. diſpoſicōis ad diſpoſicōeꝫ deloco ad locū naturalit̓ aut vim. Iapis aūtꝙͣto ab alto dimittit̉ ꝙͣto magis deſcendittanto ē eius motus magis īpetuoſus vn̄ tendit̉ motus in fine īpſius. qui vero mouet̉violenciā tendit̉ motus eius in prīcipiotus ipſius. et ꝙͣto remocius ē a ſuo prīcipiotanto debilior eit motus vt pꝫ in ſagitta abarcū emiſſa. que tam a remotis pōt ꝓici.in vltimo nichil penetrat neqꝫ ledit Motusitaqꝫ ē generacōis oīs tnͣſmutacōis infeioꝝcauſatiuus. calois inflāmacōis inductiu aque ꝙͣ aeris ſubtiliatiuꝰ. caloris naturalis ꝯfortatiuus. appetitus excitatiuꝰ. medicine laxatiue ad mūdificandū corpus cooꝑatiuus Vnde dicit yp̄o. Si vis elleboꝝ duceremoue corpus. Itē ſi fueit motus a centro incircū ferenciā. erit matele extēhuus Si verofuerit ecōuerſo a circūſe encia vſqꝫ ad centꝫei̓t aggregatiuus. ꝑciū inſpiſſatiuꝰ ꝯſtrictiuus Itē motus temꝑatus eſt nature aīatoꝝcorpoꝝ ꝯſeruatiuus. īmoderatꝰ vero ē naturedeſtructiuus. De tempore.Empus eſt rerū mutabiliū mēſuravt dicit ariſ. in li. de. v. ſubſtancijsTēpꝰ ē numerus numerās in omnieo qd̓ numerat̉. vel ſicut dicit rabanꝰ Tempus eſt dimēſio rerū mutabiliū ſcd̓m motū ſcd̓m morā. coeuū eſt in rebus mutabilibꝰvt dicit auguſ. Nichil eſt precioſius tēporevn̄ de omni poſſeſſione duo inomenta ſic haberi non poſſūt vn̄ tempus recuꝑacionē nonrecipit. amiſſio tꝑis irrecuꝑabilis ē. Breue ē tēpus mutabile. inſtabile irrecuꝑabile. motu em̄ mobili incipit. penitus deficiēte tempꝰ finit. ideo erit in futuro. ſꝫceſſabit. qn̄ nichil niſi eternitas erit vt dicauguſ. Tꝑe nichil ē ꝯmunius Omnibꝰ em̄equalit̓ ē ꝯmune. tꝑe nichil labilius. quianunꝙͣ qͥeſcit. ȳmo qn̄ incipit deficere incipitdecreſcere. ecōuerſo. qͥa preſens finis ē preteriti. mox prīcipiū ē futuri. ꝯē em̄ tempustribꝰ viciſſitudinibꝰ variat̉ ſcꝫ in preteritūpreſens futurū Scd̓m racionē tꝑis eiusvariā ſucceſſionē. ſemꝑ ē dies nox. vt dic̄bedā. ſed alibi dies. alibi nox Tēpore nichilincercius. nichil īp̄ceptibilius. quia vt dicityſid̓. Tempus ſe dinoſcỉ. ſed ſolū perhumanos actus Itē tꝑe nichil ē alterabiliet ideo corꝑi nichil ꝑiculoſius. quia vt dicitypo. mutacōes tꝑm maxime generāt morbosSubita mutācio frigiditatis in caliditatēcorꝑa alterat immutat Et ideo quia natura non patit̉ repentinas mutacōnes vt dicitidem ypo. ideo ſubita mutacio tꝑis frequent̓eſt cauſa infiriitatis Item moderato tꝑein ſuis qualitatibus temꝑato. corꝑi nichil ēſalubrius Vnde dicỉ in amphoꝝ. Temꝑibꝰmoderatis ſi tꝑa tēporalit̓ ſe habuerīt. bonier̄t ſtatus. maxīe bone determinacōis ſiūtegritudines. Itē ꝙͣuis tempus ita ſit mutabile in tꝑe nihil eſt ꝯtinuius. ꝯtes em̄ tꝑisſunt ꝯtigue vnde dicit mar Tempus quodin hyeme ſeneſcit ſtatim in vere reuiuiſcit.econuerſo. De anno ſolari equinoctialiNnus vt dicit yſid̓. ē ſolis r̓uoluciovel amphractus ꝑactis. ccc. lxvi.diebus quadrāte redit ad locū ſuūEſt aūt annus dictus. eo menſibꝰ in ſe remeātibꝰ voluit̉. vn̄ annus ab an qd̓ ē circūdicit̉. qͥa quaſi circulus in ſe redit renouaVnde apud egipcios ante lrās inuentas perpictū draconē. caudā ſuā incidentē et in ſe reuertentē ſignificabat̉ vt dicit yſid̓. Sūt annoꝝ diuerſa genera. Nam ē annus lunarisminor anno ſolari in vndecī diebus. et eſtannus ſolaris qui duodecim habet menſes.Singuli aūt planete habent annos ſuos inquibus perficiunt curſum ſuū. vt mars quiin duobus Iupiter in duodecī ſaturnus intriginta. Et eſt annus magnus qui diciturmundanus. quando omnes ſtelle ſcd̓m ariſ.redibunt ad propriū primū creacionis ſuepunctum. et hic annus ſcd̓m ariſ. i. xxx. etſex milibus annorū perficitur. ſicut patetin libro de ꝓprietatibus elementoꝝ. Scd̓mplatonicos autē infra quindecī milia perficitur annus iſte ſicut dicit macrob̓. in librociceronis Sunt aūt anni vſuales ſcꝫ ſolai̓squatuor tempora ſcꝫ tempus vernale. eſtiuale. autumpnale. et hyeniale. Et dicunturtempora. eo in ſuis quālitatibus mutuo