Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ceſſit in materiā terre quā ſua ponderoſitaset ꝯpactio inferius poſuit. Qd̓ aūt calidūhumidū fuit. in materiā aeris ceſſit. Qd̓ vero frigidū humidū in materiā aque ꝯu̓titEt hec duo elementa ſcd̓m maiorē vel minorem leuitatē rarefactibilē ſubtilitatē in medio ignis terre collocauit. Vude iſtā materiam primā plato vt potuit in thimeo ſic deſcripſit Fuit em̄ yle ideſt prima materia ſiqualitate. ſn ꝙͣtitate. ſine colore. ſn ſpecie. ſiloco. ſine tꝑe. inter aliꝙͣ ſubſtanciā nullā⁊cͣ. Hec verba multū ſunt difficilia. tn̄ ſic exponunt̉. quia dicit̉ fuiſſe ſine ꝙͣtitate. nonquia omnino non fuerit ſine omni ꝙͣto. ſedquia non fuit determinate ꝙͣtitatis quo adnos ſicut gigas dicỉ immenſus ꝙͣtū exceditalioꝝ hominū ꝙͣtitatē Ideo eciā ſn qualitatedicit. quia non habuit a qualitate aliquaſpecialiter nominari. non em̄ potuit plus calid a ꝙͣ frigidā dici. nec ecōuerſo. ſic de aliis. Sine colore. quia non habuit aliquēlorē innatū in aliquo elemēto Sine tꝑe fuitquia nondū fuerant tꝑa et tempoꝝ viciſſitudines qn̄ hec materia eſt creatā. Sine locoeciā fuit. quia habuit determinatū locūplus ſurſū ꝙͣ deorſum. nec plus in latū ꝙͣ inlongū Inter aliꝙͣ ſubſtanciā eſt nullā. qͥanulla ſubſtanciā materialis preceſſit illā. ſꝫaliqua eſt ſecuta. Materiale eſt igit̉ principiū mundi inferioris aut fuit illa matei̓a inuiſa ſcꝫ prima materia ꝯmunis que omniūformarū qualitatū fuit ſuſceptibilis. queeciā ſub diuerſis ſpeciebus formis conſeruat̉ Permanet em̄ hec matela quo ad ſubſtanciā incorꝑata ꝙͣuis ꝯtinue quo ad qualitates tranſmutabiles altere. quia iſta materia que per rarefactionē manet formaignis eſt ſub igne. ſtatī per condenſacionēinduet formā aeris que prius ſub ſpecie ignea fuit ignis Ex quo patet primā materia qua mundus mateīaliter ꝯſtat eſt ingenerabilis incorruptibilis et a qua oīa materialia incipiunt in quā redeunt tanꝙͣ admatricē Mundus itaqꝫ ex rebus multispoſitis ꝯtrarijs eſt ꝯpoſitus et tn̄ in ſe eſtvnus Mūdus em̄ vnus ē numero plures mūdi hoc ꝓpter materie vnitatē ſicutin li. dicit̉ de celo mundo. Occupat em̄ totam materiam ſuam ſicut ibi dicit̉ in. ca. demundi eternitate. Mūdus ergo de quo hicloquimur non eſt diuiſus in ſe neqꝫ diuiſusſcd̓m ſubſtanciā quāuis in ipſius partibusinueniat̉ contrarietas. quo ad aliquā qualitatis repugnanciā Summā em̄ neceſſariāhabet mundus in ſuo toto ꝯuenienciā et qͣſiꝙͣdā muſicā armoniā ꝙͣuis in a iquibꝰ eiꝰpartibꝰ ꝓpt̓ qualitates repugnātes aliquāpati diſſimilitudinē videatur ſicut expreſſedicit ſuper gen̄. auguſ. Tranſibit aūt mundus iſte qūō ad iſtā impaſſibilē quā modohabet ſpeciē figurā. ſed permanebit in eſſeperpetuo quo ad ſubſtanciā naturam ſicutidem aſſerit auguſ. Et dicit gloſa ibi. Celūaūt et terra tnͣſient ⁊cͣ. math̓. Ex quo patet mundus racione ſue mutacōis eſt ſiquidēadmirandus. nichilominꝰ tn̄ ꝓpter materienobilitatē. forme virtualē actualitatē.ꝯn̄s ꝓductionis et generacōis rerū facilēpoteſtatē ipſe mūdus ꝙͣ mundi opifex deus ſuꝑ oīa ē laudādus Nuila eſt vilis infima in tota mūdi machinā pars ſiueticula. in qua in matei̓a in v̓tute for mūdi quedā eſt differēcia. ſꝫ armoniaet pars ſūma illa pars mūdi que ſcd̓mnaturā purior ē ſimplici atꝫ nobilior. vniformē habet inclinacōeꝫ et appetitū ad nobilioris forme ſuſcepcōeꝫ. ſpūalior magiseſt inclinabil̓ ad formā ſpūaliorē Vn̄ materia celeſtis ſimpliciorē nobiliorē reddit etexigit formā ꝙͣ elemētai̓s. eciā ipſa materia celeſtis nobilior eſt ſimplicior in nobiliori corpore vt in ſole in luna vel in mercūrio vel in marte. Materia em̄ elementai̓sbilior eſt in igne in aere vel in ceteris. vn̄groſſior eſt mateiā in terra ꝙͣ in alijs Namibi ſunt plue̓s partes materie aggregate ſecundū ariſ. vnde dicit ex vno pugillo teire fiunt decē aque. in quo materia vnius elemēti purior eſt in vnā parte in alia ſicutdicit̉ in pͥmo meth̓oꝝ. ꝑtes ignis ſuꝑioēsnobiliores ſimpliciōēs. p̄tes terre centrales ſūt groſſiores ꝯpactiores impurioresCum em̄ partes mixtoꝝ ſunt ab elementisſcd̓m quod partes elemētares ſunt purioe̓svel nobiliores fiunt mixta ſimpliciora vel piriorā Et ſcd̓m qd̓ exōuerſo eſt in elementisecōuerſo eſt īmixtis Nobilior itaqꝫ materia mūdi ꝯſtitutīa. nobiliori indiget formaEt ideo ſolet diſponi matei̓a ſcd̓m quod exigit pura forma. quia ſi de terra debeat fieriignis. oportet vt matei̓alis terre groſſiciesſubtiliet et depuret̉. ſpūalior ſimpliciorefficiatur vt ſic ſimpliciori forma ſcꝫ igneainduat̉ Et vt breuiter dicam neceſſe eſt vtſcd̓m forme ꝓprietatē ipſa materia preparetur Conſiderat itaqꝫ mundi nobilitas ſcd̓mſui partes digniores eciā effectus nobiliores. Et ideo pars mundi ſuperior reputaturdignior quia ibi materia ē purior formaē pulchrior tus āplior ī ſuꝑioribꝰ īuenit̉