Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Contractione vero tanta ex inanicōe. hec ſcꝫſigna d̓clarāt. p̄cedit enim aliqn̄ fluxus inmoderatꝰ ſanguinis vl̓ ventris vel matricisaliqn̄ labor vel abſtinencia ſupͣ vires laborātis vel abſtinentis. aliqn̄ inmoderatus calorvt in corꝑe hominis pacutas febres pacientis. aliqn̄ pro funditas dolor vulneris acumen et fortitudo aſſumpti medicaminis Inhijs omnibꝰ accidit ſpaſmus ex nimia nature deſiccacōe et ſubſtancial̓ humiditatisꝯſumpcōe. vnde corrugat̉ neruus et ꝯtrahitur ſicut ꝑgamenū poſitū in igne ideo viaſpirituū neruos intercipit̉ et virtus viteregitiua impeditur. omnis talis ſpaſmusdiu ſi durauerit mortalis eſt. Vnde diciturin amphoriſ. ſpaſmus excellentico mortal̓Iſti tamē ſpaſmo in prīcipio ꝯſt. calidū lacmulieris ſi ſuꝑ iuſculos fricanciū ſuꝑ ſpināet collū radices neruorū vndiqꝫ ꝑfundant̉ad idem valet aquacū oleo ſi fuerīt cum lana ſuccida ſuꝑ locū neruoꝝ fomētata. Terciū vero genus ſpaſmi ſcꝫ ex replecōe ſolet̉accidere pinguibꝰ carnoſis ingurgitatisex infuſione neruoꝝ et dilatacōe facilius ſoluitur quia vngentis calidis balneis ſternutacōibꝰ gargariſmis curat̉ vt docet ꝯſt.huic ꝯtractioni ſi febris ſuꝑuenerit ſūmū remediū erit. Vnde dicit̉ in amphor̓. ſpaſmofebris ſupueniētis ſoluit egritudinē. Iſtiusautē ſpaſmi triplex ē ſpetīes ſcꝫ epiteſtanusſcꝫ qn̄ nerui poſteriores ſpaſmantur. eprocos tēnus ſcꝫ qn̄ anteriores nerui verſus contrahunt̉. et cechanus qn̄ ſcꝫ anteriores poſteriores ꝯtractionē paciunt̉. in hijs tribusnon eſt perfecta cura quando acciduūt ex inanicione vt dictum eſt De paraliſi⁂Araliſis ē leſio ꝑtis humani corꝑis diminucōe vel p̄uacōe motꝰ vl̓ ſenſus vel vtriuſqꝫ. Fit em̄ qn̄ꝫ ex frigiditate ꝯſtrīgēte. qn̄ꝫ ex hūore opilāte. aliqn̄ex calore ꝯſumente et neruos ſenſibiles corrugante. aliqn̄ ex vulnere neruos incidentevel diuidente Ex iſtis enim cauſis alijs denegat̉/ tranſitus ſpūs animal̓ ad inſtrumēta ſenſus atqꝫ motus. Vnde ſi nerui ſenſibiles et motiui ex toto ſunt opilati vel inciſiefficitur mēbrū ꝑiter īmobile inſenſibileSi vero plena non fuerit. opilacio vel tranſitus ſpirituū denegacō ſit ibi ex materia depͥmēte v̓tute regitiuā exigēte tremore ſicutdictū ē. Habꝫ fiei ſpēalit̓ paraliẜ ex ſuꝑflmtate ciboꝝ a maxīe potuū ex qͥbꝰ nimia fit huin orū generacō diſſolucō et inde neruorūꝯſequit̉ neceſſe opilacō. Fit eciā ex frigidilhcate neruos ꝯſtringente. qn̄ ſinthoma alterius morbi ſcꝫ qn̄ minor apoplexia in paraliſi terminat̉. Eſt autē paraliẜ alia vniu̓ſal̓alia ꝑticularis Vinuerſal̓ eſt que recte mediam ꝑtē occupat hominis infirmantis Particularis ē que occupat ꝑtem vnā vt manūvel pedē vel linguā. Item matei̓a ipſius opilacōis inducentis paraliſim qn̄ꝫ eſt in origine neruoꝝ. quandoqꝫ in ipſo membro paralit̓ico. Si in origine neruoꝝ ſit cauſa ſtuporet inſenſibilitas eſt circa loca vicina vt in facie vel in principio dorſi. Si vero in ipſo niēbro paralitico tunc ipſū patit̉ tantū et nonſuperiora vt dicit galienus qui dicit ſe amouiſſe emplaſtrū qd̓ ſophiſta poſuerat ſupermanū et poſuiſſe ſuꝑ collū. Ex quo patetẜm varietatē locoꝝ morbi debet variari modus medicine. paraliẜ ex inciſione nerui penitus incurabil̓ eſt. ſimilit̓ paraliẜ vniu̓ſal̓in omnibꝰ maxime in ſenibꝰ vix curat̉ circa iuuenes tamen cicius et efficacius oꝑaturmedicina. Primo ergo in paraliſi ex mollificatiuis et relaxatiuis tam interius ꝙͣ exterius exhibitis inſiſtendū eſt. deinde deſiccatiuis ꝯſtrictiuis Si vero pͥmo deſiccatiuavehementer apponerent̉ liqiuidioribꝰ ꝑtibꝰꝯſumptis reliquū magis inſpiſſaretur et ſicꝯpactius effectū ad diſſolucōeꝫ ꝯſumpcōiinobediēcius redderet̉. et ideo p̄dicto modocaute eſt ꝓcedendū. Congruis igit̉ medicinis interius purgatiuis ꝯuenientibꝰ eciamvngētis exterius mēbra mollificent̉. ſaliuaet caſtorio in decoctione vini vtant̉. alias voro medicias qͣre in ꝓlat̉. in viatico ꝯſt: Depaſſionibꝰ oculorumOlet dolor accidere oculis aliquādoab exterioribꝰ ſicut a vulne̓ ꝯtinuitatē o̓culoꝝ diſſoluente a puluerenera ſubſtanciā oculi ꝑturbantē a fumo oculos obfuſcante vento frigido ſpiritū viſibilēreꝑcuciente. ab aere calido diſſoluente. a niima ſol̓ vel alterius lucidi corꝑis claritateſpiritū diſgregante. a nimia tenebroſitateſpiritū viſibilē ꝯculcante. ab inordinata dieta et ebrietate ꝯtinua viſū ebetante. a venerea voluptate ꝯſueta ſpm̄ humorem criſtallinū corrumpente diſſoluente. aliqn̄ ab interioribꝰ vel ab humoribꝰ calidis vel frigidis ficcis vel humidis. Primus autē doloret p̄cipuus cauſatur ab interioribꝰ calidumapoſtema naſcens ſuꝑ albuginem oculoꝝ exhumoribꝰ ꝯfluentibꝰ ad pupillam apoſtema facientibꝰ. et hoc accidit ex debilitateoculi recipientis ex habūdācia ſeu acumīe̓humoris ꝯfluentis ex cerebro deſcēdētis