Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Et ſi ſit dolor ex cauſa priuata. vel ex vicio ſolius qualitatis maxime frigiditatis. vel caliditatis. aut ex vicio humorū vtpote ſanguinis fleumatis etcͣ. Qui dolor ſi ſit interpolatus modo veniens modo recedens. ſignum eſt eſt a ſtomacho. Vnde Ga. Si dolor eſt incapite. nulla certa cauſa extrinſecus venienteacuti humores grauant ſtomachum Si veroeſt ſine intermiſſione. ex humoribus eſt. Siex ſanguine. calorē patitur in capite grauitatem in fronte. quia anterior pars capitis. ſedes eſt ſanguinis. oculi rubeſcunt. faciei veneſūt plene Si vero ex fumis colericis. calxr ſentitur in naribus. ſiccitas in lingua. vigilieſitis non deſunt. maior in dextra ſentit̉ dolꝙͣ in ſiniſtra. quia ibi colere ſedes eſt. Facies oculis eſt citrina. Amaritudo ſentit in oreSi vero ex melancolia. in ſiniſtra parte eritdolor intenſior frigore. Vigilijs grauitatefacies erit liuida quaſi terrei coloris. Oculiconcaui lippitudo oris acetoſitas. Si vero ſuerit ex fleumate ſequitur dolor grauatiuusos et nares exit ſuperfluitas et quandoqꝫtuſſi et graui ſpiritus retractione et querela.Facies pallida ſubtumida. oculoꝝ lippitudines. oris inſipiditas. dolor a parte poſteriorimaior eſt ibi ſedes fleumatis. Vnde Gal̓.in libro inſtitucionū Noſſe oportet caput diuidi in quatuor partes Nam ſanguis in frōte dominatur. colera autem in dextra. melancolia in ſiniſtra. Fleuma vero in occipicio deminatur. Iſtis et alijs modis plurimis accidit dolor capitis ſicut ex acunine fortis vinicuius fumus pungit pelliculas cerebri et grauem infert capiti paſſionē. Hucuſqꝫ ꝯſtā. De mediciā remedijs doloīs paſſiōisAtit̉ aūt caput dolorē quē icapitisdam interiorem quē p̄hiſici vt dicitꝯſtā. vocant emigraneam. Et hic delor ſecundū ꝯſtā. eſt grauiſſimus. Sentitin capite quaſi malleacionē et percuſſionemnon poteſt pati ſonum nec votem. nec lucemvel ſplendorem. Et hic dolor eſt ex ſumo colerico calido ventoſitate Et ideo ſentit puncturam. arſuram. tinnitū. Patitur autemcaput ſpecialiter in cute exterius. puſculas etſcabiem ſaniem ad modum mellis emanantem ideo talis ſcabies a Conſtātino vocat̉fauus Habent puſcule modica foraminā exquibus ſanies egreditur qui fauus prouenitex humore viſcolo vſqꝫ ad cutis ſuperficiempertingente et vlcerante. Item patitur caputquādam in pueris famularem paſſionē. quāconſtā. vocat ſquamā. Nos autem dicimuseam tineā. quia ad modū tinee ſuperiorētis capitis ſubſtanciā corrodit. quaſi inſeꝑabiliter tenet. Talis em̄ paſſio pruritūin capite generat immoderatū de quo poſtfricacionē quedā ſquame dilabunt̉ Hec paſſio ſepe euenit infantibꝰ ꝓpter habundanciāhumoris molliciē ipſius cutis habūdanciācibi amplioris. hijs vt dicit ꝯſt. cibos ſubtrahimus tūc humore vritiuo. vngēta aliaremedia adhibemus. Summū aūt lactātibꝰvt dicit ꝯſtā. eſt remediū vt aꝑtis retrorſūin auricul̓ venis ſanguis extrahat̉ extractꝰſuꝑ locū doloris calidus inunga. quia poroscaliditate ſua ſubtilitate aperit ſubintnͣdomateriā diuidit ꝯſumit. Et qͥa capilloꝝ radicibꝰ illa ſquamoſitas adhere̓ ꝯſueuit. ſanari de facili non pōt niſi radicitus de capite ſubtrahat̉. que paſſio ſi inueterata fuei̓t. vlterivix ſanatur. vix eciam tinea. ſic ſanitati reſtituitur. quin ſemper poſt in capite veſtigiūcelinquat̉. Itē patit̉ caput exterius diſpendiūin ornatū. qn̄ vel capilli capitis defluūt vel calueſcūt ſicut ſupra dictū ē li. v. de capillis. quere ibi diligent̉ Itē patitur caput in ſuis capiſlis ꝙͣdam corroſitatē īdecenciā quā medicivocat ſurfuriſcā. aliquociēs quedā ſquame grauis furfuris ſimillime. oriunt̉ iuxtaradices capilloꝝ in capite. Et hoc vel ex viciocerebri vel ex vicio fumi egredientis a capitiad nutrituram capilloꝝ. ſed hec immundiciamundificatiuis ablucionibus medicinis diligencius eſt adhibenda. ſicut et pediculi ſuriones et quaſi inſenſibiles vermiculi ſunt quibuſoā neceſſarijs medicaminibus de regione capitis amouendi. Capitis paſſionibusſupradictis ſic ſcd̓m ꝯſtā. Si acciderit dolorex humoris vicio. ſicut ex ſanguinis vel alteriuſmodi humoris replecione. ſanguinem decephalica extrahimus. debitis congruis medicinis corpus mundificamus. precipue ſi inſtomacho materia fuerit vomitū ꝓuotamusconueniēti medicina educimus. mundificatocorpore caput manus pedes aqua tepida perfundimus vt pori aperiant̉. et fimmi faciliuseuaporent. Si dolet pars poſterior. venamlatam in fronte aperimus et ſanguinē extrahimus prodeſt vt dicit ꝯſtā. vel tybias inferius ſcarificamus ſic humores fumusſpiritus. qui cauſa ſunt doloris a capite adinferiores partes reuocantur. Si vero parsanterior dolet fluxum ſanguinis a naribusprouocamus. Et ſi fuerit humor calidus etcolericus frigidis occurrimus medicinis. tipora. nares. et venas pulſatiles. aqua roſacea. cum lacte mulieris maſculum nutrientis inungimus et ſompnū prouocamus. Si